نظارت در تشخیص تعدیل مالیات توسط ممیزین کل

به موجب قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 66 و اصلاحیه بعدی آن وظایف و مسئولیت های عدیده ای به عهده ممیزین کل مالیاتی گذارده شده و متناسباً نیز اختیارات قانونی لازم تفویض گردیده است، مهم ترین وظیفه اختصاصی ممیزین کل رسیدگی مجدد به پرونده های مالیاتی مودیان معترض و رفع اختلاف ایشان با سایر ماموران تشخیص (ممیز یا سرممیز مالیاتی) و قطعیت مالیات ها و مختومه کردن پرونده ها در اسرع وقت و یا اظهارنظر قانونی و مستدل و موجه و تشریح علل عدم امکان رفع اختلاف در ظهر اوراق تشخیص مالیات مودیان در اجرا ماده 238 قانون می باشد. مسلماً موفقیت در انجام چنین وظیفه مهمی مستلزم تسلط کافی به مقررات مالیاتی و سایر قوانین موضوعه و آئین نامه ها و دستورالعمل های صادره و اطلاع از شرایط و اوضاع و احوال اقتصادی و نوع و نحوه فعالیت مودیان ذیربط در سنوات مورد رسیدگی مالیاتی و شناخت کافی از توانایی ها و درجه صحت تشخیص ماموران تحت نظارت و دارا بودن قدرت بیان و نگارش و استدلال منطقی و قانونی و موجه و حسن برخورد با ارباب رجوع می باشد. از طرفی اصل بر این است ممیزین کل مالیاتی که در حال حاضر مشغول انجام وظیفه هستند واجد شرایط و صفات مذکوره فوق باشند. معهذا ملاحظه می شود برخی از ممیزین کل مالیاتی علیرغم وظایف و مسئولیت های یاد شده و اختیارات قانونی و وسیعی که در مورد رفع اختلافات مالیاتی دارند و با آن که اکثر قریب به اتفاق مودیان معترض مایل به رفع اختلاف از طریق ممیز کل هستند آن طور که باید و شاید این وظیفه اساسی و مهم را ایفاء نمی کنند و به جای توجه به اعتراضات و دلایل موجه مودیان معترض و حل و فصل پرونده ها اظهار مقید و محدود بودن اختیارات خود به میزان تعدیل معین، موجب سوق پرونده مودیان به هیئت های حل اختلاف مالیاتی می شوند نتیجه چنین روشی افزایش بی رویه و غیر متعارف پرونده های ارجاعی به هیئت های حل اختلاف مالیاتی تاخیر در قطعیت و وصول به موقع مالیات ها است، حال آن که تجربیات گذشته حاکی از آن است که بسیاری از اختلافات مالیاتی بر اساس تسلط و احساس وظیفه و قانون دانی ممیزین کل در این مرحله قابل حل و فصل می باشد لذا به منظور تصحیح و تسریع جریان امور موکداً مقرر می شود:

1- ممیزین کل مالیاتی در مراحل قبل از صدور برگ تشخیص ماموران تحت نظارت خود را از جهت نحوه تنظیم و نگارش گزارش رسیدگی و توجه به مبانی و اصول که باید در جمع آوری دلایل و اطلاعات و تجزیه و تحلیل و استدلال و نتیجه گیری از آن ها رعایت و نکاتی که بر حسب نوع پرونده در گزارش ها درج شود آموزش داده و راهنمایی نمایند تا اوراق تشخیص مالیات با کیفیت درج در ماده 237 قانون صادر گردد. بدیهی است ماموران تشخیص ذیربط باید به نحو احسن در آموزش های قانونی و راهنمایی های اصولی ممیزین کل استقبال و استفاده نمایند و در صورت عدم توجه به دلالت های قانونی ممیزین کل برابر مقررات با آن ها رفتار خواهد شد.

2- ممیزین کل نسبت به مودیان که در اجرای ماده 238 تقاضای رسیدگی دارند ضمن حسن برخورد و استقبال از مراجعات ایشان باید با توجه به اظهارات کتبی و شفاهی آن ها موارد اعتراض را مورد رسیدگی قانونی و کامل قرار داده و برای حصول واقعیت شخصاً اقدام و یا در صورت لزوم با رعایت مهلت مقرر در ماده مذکور نسبت به صدور قرار مبادرت و اجرای آن را به سایر ماموران تشخیص و یا کارشناسان مالیاتی ابواب جمعی خود محول و یا احراز موجه بودن نسبی یا کلی موارد اعتراض به نحو مذکور در ماده 238 اقدام به رفع اختلاف و قطعیت مالیات نمایند. لزوماً متذکر می شود در این خصوص هیچ گونه محدودیتی از حیث میزان تعدیل ماخذ مشمول مالیات یا حتی رفع تعرض از مودی در صورت ضرورت و استحقاق قانونی وجود ندارد، مضافاً آنکه دادستانی انتظامی مالیاتی در مورد میزان تعدیل ماخذ مشمول مالیات یا رفع تعرض از مودی در صورتی که بر اساس احراز واقعیت و متضمن استدلال موجه و قانونی و منطبق با اوضاع و احوال خاص مودی باشد حساسیتی نخواهد داشت، بلکه از آن استقبال نیز خواهد کرد. البته هرگاه دلایل و مدارک و اسناد ابرازی و رسیدگی های معموله منتهی به رفع اختلاف و ختم پرونده نشود، لازم است برابر قسمت اخیر ماده 238 جریان امر در ظهر برگ تشخیص به طور مستدل درج و امضاء شود و سپس پرونده امر جهت رسیدگی به هیئت حل اختلاف مالیاتی ارجاع گردد تا هیئت حل اختلاف نیز از جریان پرونده و نظریه مستدل و موجه ممیز کل آگاهی یابد.

3- ادارات کل مکلفند آمار اوراق تشخیص صادره در محدوده هر ممیزکلی و تعدادی را که مالیات آن ها توسط ممیز کل به قطعیت رسیده و یا قطعی نشده متضمن اظهار نظر موجه و مستدل ممیز کل هر ماهه به تفکیک هر ممیزکلی و با درج مشخصات کامل به دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال تا مورد بررسی واقع شود. بدیهی است تخصیص پاداش حسن خدمت و سایر امتیازات مادی و معنوی و ترفیعات بعدی ممیزین کل بستگی به توانایی و کارایی آن ها در نظارت بر حسن اجرای قانون و ارشاد و آموزش ماموران تحت نظارت و توانایی تشویق و جذب مودیان برای رفع اختلافات مالیات و هم چنین قوت و صحت استدلال آن ها در مورد پرونده هایی که منتهی به رفع اختلاف نشده خواهد داشت و به هر حال چنان چه احراز شود بعضی از ممیزین کل قادر به ایفاء وظایف قانونی خود به نحو مطلوب و کارا نیستند، الزاماً در سمت های دیگری که متناسب با توانایی آن ها باشند، به خدمت منصوب خواهند شد.