دستورالعمل رسیدگی به عملکرد مالیات بر ارزش افزوده صرافی‌ها

با توجه به سوالات و ابهامات مطروحه از سوی ادارات کل امور مالیاتی در خصوص چگونگی رسیدگی به عملکرد مالیات بر ارزش افزوده صرافی‌ها و همچنین تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده آنان، به منظور وحدت رویه و در راستای اجرای صحیح مقررات و کنترل و نظارت مؤثر ادارات کل امور مالیاتی، موارد ذیل را مقرر می‌دارد: 1- در رسیدگی به پرونده مالیات بر ارزش افزوده صرافیها ، ادارات کل امور مالیاتی مکلفند رسیدگی به پرونده ‌ های مذکور را به صورت متمرکز در مراکز استانها (بدون در نظر گرفتن محل فعالیت) به گروهی از مأموران مالیاتی مجرب، متخصص، آشنا به چگونگی عملکرد صرافیها و همچنین آگاه به مسائل حسابداری، مالی و ارزی، محول نمایند. ضمناً اقدامات انجام شده، نتایج و پیشرفت حاصله را در پایان هر ماه به شرح فرم پیوست و در قالب فایل الکترونیکی اکسل به معاونت مالیات بر ارزش افزوده اعلام دارند.

2 – مشمولین ثبت نام: الف-صرافیهای مشمول فراخوان مرحله اول: کلیه صرافیهایی که مجموع فروش کالا و ارائه خدمات آنها در سال 1386 سه میلیارد ریال یا بیشتر و یا در پنج ماهه آغازین سال 1387 یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال یا بیشتر بوده است (به جز اشخاص حقیقی تابع شورای اصناف) حائز شرایط فراخوان مرحله اول هستند و مکلف به اجرای مقررات موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده از تاریخ 01/07/1387 می ‌ باشند. ب- صرافیهای مشمول فراخوان مرحله دوم: سایر صرافیهایی که حائز شرایط فراخوان مرحله اول نبوده ‌ اند، مشمول فراخوان مرحله دوم هستند و مکلف به اجرای مقررات قانون فوق ‌ الذکر از تاریخ 01/07/1388 می ‌ باشند.

3 – نحوة تعیین مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده: ازآنجائیکه صرافی ‌ ها به هنگام فروش ارز به مشتریان، ارائه ‌ دهنده خدمات تبدیل ارز می ‌ باشند بنابراین تفاوت دو قیمت خرید و فروش ارز مندرج در تابلو در زمان انجام معامله، مابه ‌ ازاء ارائه خدمت بابت تبدیل هر واحد ارز بوده و مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده می ‌ باشد. لذا مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابه ‌ ازاء ارائه ‌ خدمات توسط صرافیها) فارغ از قیمت تاریخ خرید ارز و سود و زیان مکتسبه در زمان فروش آن، از مابه ‌ التفاوت قیمت خرید و فروش ارز (قیمتهای مندرج در تابلوی صرافی) در زمان انجام معامله با مشتریانمحاسبه می ‌ گردد. مثال: صرافی« بهراد» در تاریخ 30/09/1392 اقدام به فروش 2000 دلار و 5000 یورو می ‌ نماید، با توجه به جدول ذیل که نمایانگر قیمت خرید، فروش و مابه ‌ التفاوت قیمت خرید و فروش ارز در زمان انجام معامله می ‌‌‌‌ باشد، مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده در خصوص ارائه خدمت مذکور، به شرح زیر تعیین می ‌ گردد: لازم است در ابتدای امر، مابه ازاء ارائه خدمت بابت تبدیل هر واحد ارز (مابه ‌ التفاوت قیمت خرید و فروش ارز در زمان انجام معامله) را حسب مورد محاسبه و سپس از مجموع حاصلضرب مابه ‌ ازاء مزبور در هر یک از ارزهای فروش ‌ رفته در تاریخ مذکور، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده تعیین ‌ گردد: جدول قیمت خرید و فروش ارز ( مندرج در تابلوهای صرافی) در تاریخ 30/09/1392 ردیف نوع ارز قیمت خرید قیمت فروش ما به التفاوت قیمت خرید و فروش 1 دلار آمریکا 000 ، 30 30،300 300 2 یورو 000 ، 40 40،400 400 (ریال) ما به ازاء خدمت ارائه شده بابت فروش هر واحد دلار 300 = 000 ، 30 – 30،300 (ریال) مابه ازاء ارائه خدمت بابت فروش 2000 دلار 000 ، 600 = 300 * 2000 (ریال) ما به ازاء خدمت ارائه شده بابت فروش هر واحد یورو 400 = 000 ، 40 – 40،400 (ریال) ) مابه ازاء ارائه خدمت بابت فروش 5000 یورو 000 ، 000 ، 2 =400 * 5000 (ریال) جمع کل مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده 000 ، 600، 2 = 000 ، 600 + 000 ، 000 ، 2

4- نحوة تعیین مابه ازاء دریافتی صرافیها بابت خدمت تبدیل یک ارز به ارز دیگر: در موارد تبدیل یک ارز به ارز دیگر (مثلا تبدیل دلار به یورو) صراف از یک سو خریدار ارز از مشتری و از سوی دیگر فروشنده ارز به همان مشتری خواهد بود بنابراین در اینگونه موارد مأخذ محاسبه مالیات و عوارض ارزش افزوده حسب مورد طبق مراتب فوق ‌ الذکر تعیین می ‌ گردد.

5- نحوه تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابه ازاء ارائه خدمات) از طریق رسیدگی به دفاتر و اسناد و مدارک: برای تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده آندسته ازصرافیهایی که نسبت به ارائه دفاتر و اسناد و مدارک درخواستی، حسب مورد در موعد مقرر در« دستورالعمل رسیدگی به عملکرد مودیان نظام مالیات بر ارزش افزوده» اقدام می ‌ نمایند، ادارات امور مالیاتی می ‌ بایست مقدار فروش ارز طی دورة مالیاتی و به تفکیک هر روز را از دفاتر و اسناد و مدارک استخراج نمایند و سپس حسب قیمت خرید و فروش ثبت ‌ شده در دفاتر و یا از طریق محاسبة آن با توجه به اسناد و مدارک مثبته مبلغ مابه ‌ التفاوت قیمت فروش ارز هر روز را مشخص و طبق مراتب یاد شده از جمله مثال بند 3 این دستورالعمل نسبت به تعیین مأخذ و مالیات و عوارض ارزش افزودة هر دورة مالیاتی اقدام نمایند.

6- نحوه تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابه ازاء ارائه خدمات) از طریق علی ‌ الرأس: در خصوص تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده از طریق علی ‌ الرأس، ضمن رعایت مفاد دستورالعمل تشخیص مالیات و عوارض از طریق علی ‌ الرأس موضوع ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده، به شماره 12069/200/ص مورخ 18/06/1391 در مواردی که اطلاعات واصله، صرفا مربوط به خرید یا فروش ارز اعم از نقدی یا حواله ‌ ای در هر دوره مالیاتی باشد، ادارات امور مالیاتی می ‌ بایست میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز را در هر دوره مالیاتی (حسب مورد برای هر روز، هر هفته، هر ماه) تعیین و سپس به شرح ذیل اقدام نمایند: 6-1- چنانچه اطلاعات واصله مربوط به مبلغ ریالی خرید ارز در هر دوره مالیاتی باشد، مبلغ ریالی خرید ارز مزبور را تقسیم بر میانگین قیمت خرید ارز همان دوره نموده تا مقدار ارز خریداری شده بدست آید که می ‌ بایست با توجه به کمیت بدست آمده به همان مقدار، فروش ارز ‌ برای صرافی مورد نظر لحاظ شود، سپس از حاصلضرب مقدار ارز فروش ‌ رفته در مابه ‌ التفاوت میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز در دوره مالیاتی مربوط، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابه ‌ ازاء ارائه خدمات) تعیین، مالیات و عوارض متعلق محاسبه و مطالبه گردد. 6-2- چنانچه اطلاعات واصله مربوط به مبلغ ریالی فروش ارز در هر دوره مالیاتی باشد مبلغ ریالی فروش ارز مزبور را تقسیم بر میانگین قیمت فروش ارز همان دوره نموده تا مقدار ارز فروش رفته بدست آید، سپس از حاصلضرب مقدار ارز فروش رفته در مابه ‌ التفاوت میانگین قیمت خرید و فروش هر واحد ارز در دوره مالیاتی مربوط، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده (مابه ‌ ازاء ارائه خدمات) تعیین، مالیات و عوارض متعلق محاسبه و مطالبه گردد.

7- چنانچه اطلاعات واصله اعم از خرید و فروش ارز به شکل سالانه و قابل تفکیک به دوره ‌ های مالیاتی موضوع ماده 10 قانون مالیات بر ارزش افزوده باشد، تعیین مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده و همچنین مالیات و عوارض متعلق، طبق بندهای 6-1 و یا 6-2 این دستورالعمل حسب مورد صورت خواهد پذیرفت. در صورتی که اطلاعات مذکور قابل تفکیک به دوره ‌ های مالیاتی نباشد می ‌ بایست اطلاعات یادشده به نسبت دوره ‌ های فعال سالانه تقسیم و متناسب با دوره ‌ هایی که مودی مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده می ‌ باشد حسب مورد طبق بندهای فوق ‌ الذکر، مالیات و عوارض ارزش افزوده تشخیص و مطالبه شود

8- در مواردی که دفاتر و هیچگونه اسناد و مدارکی جهت رسیدگی به پرونده مالیات بر ارزش افزوده بدست نیامده باشد می ‌ بایست وفق بند 14 دستورالعمل علی ‌ الرأس، موضوع ماده (26) قانون مالیات بر ارزش افزوده اقدام شود.

9- در خصوص سایر خدمات (سایر درآمدها) مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده از جمله کارمزد ارسال حواله ‌ ارزی، کل کارمزد دریافتی به صورت ناخالص، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده خواهد بود.

10- چنانچه احراز شود مودی در موقع خرید کالا و خدمات مشمول برای فعالیتهای اقتصادی خود و به استناد صورتحسابهای صادره موضوع قانون مالیات بر ارزش افزوده توسط مودیان مشمول نظام مالیات بر ارزش افزوده، مالیات و عوارض ارزش افزوده پرداخت نموده است، مالیات و عوارض مذکور با رعایت سایر شرایط به عنوان اعتبار مالیاتی قابل پذیرش خواهد بود.

11- به موجب بند 14 تفاهم ‌ نامه مورخ 02/12/1390 فی ‌ مابین سازمان متبوع و اتحادیه طلا و جواهر، نقره و سکه تهران «خرید و فروش سکه طلا که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران ضرب شده باشد، بعد از اولین فروش توسط بانک مزبور تا اعلام بعدی مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده نخواهد بود.»

12- ادارات کل امور مالیاتی می ‌ بایست، نسبت به شناسائی و ثبت ‌ نام آن دسته از صرافیها که تاکنون از ثبت ‌ نام در نظام مالیات بر ارزش افزوده خودداری نموده ‌ اند، در چارچوب مقررات و با رعایت ترتیبات مقرر، اقدام و مراتب را کتبا به مودی اعلام نمایند .