فصل ششم: ترتیبات رسیدگی در هیأت های حل اختلاف مالیاتی (مواد 31 الی 32)
فصل ششم: ترتیبات رسیدگی در هیأت های حل اختلاف مالیاتی
ماده 31
ماده ۳۱- رسیدگی به اعتراض مؤدی در هیأت های حل اختلاف مالیاتی باید با رعایت شرایط زیر انجام شود: ۱- هیأت های حل اختلاف مالیاتی نمی توانند میزان مأخذ یا مالیات و عوارض و جرایم تعیین شده در اجرای مقررات ماده ۲۳۸ ق.م.م. توسط اداره مالیاتی را افزایش دهند یا زیان تأیید شده قبلی را کاهش دهند و صرفاً مجاز به بررسی مواردی هستند که توسط اداره مالیاتی تعدیل نگردیده است. ۲- هیأت های حل اختلاف مالیاتی مکلفند صرفاً به موارد اعتراضی که اداره مالیاتی بدان معترض است یا مؤدی کماکان به آن معترض بوده و در مرحله قبلی مورد پذیرش قرار نگرفته است، رسیدگی نمایند. چنانچه به موضوعی اعتراض طرح نشده باشد، هیأت های حل اختلاف مالیاتی از حق قانونی برای ورود به آن موضوع/موضوعات برخوردار نیستند و در صورت وجود ایراد در سایر موارد این امر سبب نمی شود تا هیأت از تعدیل مأخذ یا مالیات و عوارض مورد اعتراض خودداری نماید. ۳- هیأت های حل اختلاف مالیاتی در صورتی که اداره مالیاتی یا دادستانی انتظامی مالیاتی به آرای صادره اعتراض ننموده باشد، حق افزایش مأخذ تعیین شده یا کاهش زیان تأیید شده قبلی را ندارند. در صورت اعتراض اداره مالیاتی یا دادستانی انتظامی مالیاتی هیأت های حل اختلاف مالیاتی حداکثر تا میزان تعدیل قبلی در هیأت حل اختلاف مجاز به افزایش مأخذ هستند. ۴- هیأت های حل اختلاف مالیاتی می توانند در راستای رسیدگی به اعتراض مؤدی دستور قرار کارشناسی مجدد یا قرار رفع نقص صادر نمایند. در این صورت مجریان قرار باید طی گزارشی مکتوب حداکثر طی مهلت ۶۰ روز از تاریخ صدور حکم تعیین کارشناس/کارشناسان اجرای قرار نسبت به موارد اعتراض که هیأت مقرر می دارد رسیدگی های لازم را به عمل آورده و صرفاً نسبت به موضوع تعیین شده در قرار کارشناسی اظهارنظر نمایند و گزارش خود را در همین مهلت به هیأت صادرکننده قرار کارشناسی تسلیم نمایند. هیأت حل اختلاف مالیاتی در صدور رأی در پذیرش نظر کارشناسان اجرای قرار اختیار عمل دارد اما در صورت عدم پذیرش اظهارنظر مجریان قرار ملزم به اظهارنظر موجه و مدلل مبنی بر عدم پذیرش گزارش قرار کارشناسی است. ۵- نقض رأی در شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری موجب طرح موضوع در هیأت حل اختلاف مالیاتی هم عرض موضوع ماده ۲۵۷ ق.م.م. خواهد شد. صرف نقض رأی در شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری دلیلی بر تعدیل مأخذ بدون رسیدگی نخواهد بود. هیأت حل اختلاف مالیاتی هم عرض مکلف است صرفاً به موارد نقض رأی توسط شورای عالی مالیاتی یا دیوان عدالت اداری رسیدگی نماید. ۶- چنانچه مؤدی یا شخص ثالث اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی نسبت به اقدامات اجرایی که با هدف وصول مطالبات دولت توسط ادارات وصول و اجرا به عمل آمده است معترض باشند، موضوع در اجرای حکم صدر ماده ۲۱۶ ق.م.م. در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م. قابل طرح است. رأی این هیأت قطعی بوده و لازم الاجراست و می تواند منجر به تأیید ابطال یا توقف موقت یا دائم عملیات اجرایی باشد و این هیأت مجاز به ورود محتوایی به موضوع نیست. هیأت مذکور در صورت ارائه مدارک و مستندات جدید قابلیت تشکیل مجدد داشته و احراز جدید بودن مدارک و مستندات و قابل طرح بودن موضوع اعتراض با هیأت حل اختلاف مالیاتی مذکور است. ۷- چنانچه طی فرایند وصول مالیات از طریق عملیات اجرایی مؤدی به روند قطعیت معترض باشد، موضوع در اجرای تبصره (۱) ماده ۲۱۶ ق.م.م. قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی مرتبط خواهد بود. هیأت موظف است پس از بررسی شکلی روند قطعیت مالیات به ترتیب زیر عمل نماید: الف- چنانچه شکایت مؤدی را به لحاظ شکلی وارد نداند حکم به رد شکایت صادر می نماید. این حکم قطعی و لازم الاجراست. ب- چنانچه هیأت شکایت مؤدی را از لحاظ شکلی وارد بداند در مقام هیأت حل اختلاف مالیاتی حسب مورد نسبت به موضوع اعتراض مؤدی رسیدگی خواهد نمود. ۸- چنانچه مؤدی نسبت به مطالبه مالیات و عوارض موضوع فصل نهم ق.م.ا. ا مصوب سال ۱۳۸۷ که تاریخ تعلق آن ها پیش از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون دائمی مالیات بر ارزش افزوده بوده است، اعتراض داشته باشد، موضوع در اجرای ماده ۲۱۶ ق.م.م. قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی خواهد بود و مطابق این دستورالعمل عمل خواهد شد. همچنین در خصوص اوراق قطعی شده سامانه ای که بدون برگ تشخیص یا مطالبه به صورت مستقیم قطعی گردیده اند، چنانچه مؤدی نسبت بدان اعتراض نماید این نوع پرونده ها با رعایت شرایط و الزامات مقرر در ماده ۳۰ آیین نامه ماده ۲۱۹ ق.م.م. از سوی ادارات مالیاتی قابلیت طرح و رسیدگی در هیأت تبصره ۱ ماده ۲۱۶ ق.م.م. در مقام بدوی یا تجدیدنظر حسب مورد را دارند. ۹- در مواردی که مؤدی با ارائه دلایل اسناد و مدارک به صورت مکتوب اعلام نماید که مالیات مطالبه شده مربوط به او نبوده و مؤدی واقعی شخص دیگری است پرونده امر در هر مرحله که باشد باید به قید فوریت به هیأت تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م. ارجاع و خارج از نوبت مورد رسیدگی قرار گیرد. چنانچه ادعای مؤدی توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی پذیرفته شود می بایست رأی هیأت مذکور مبنی بر رفع تعرض از مؤدی فعلی صادر شود و رأی صادره ظرف بیست روز قابل تجدیدنظرخواهی از سوی اداره مالیاتی است. در این راستا اداره مالیاتی مربوطه مکلف به شناسایی مؤدی واقعی و مطالبه مالیات از وی وفق مقررات تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م. خواهد بود. در صورتی که اعتراض مؤدی مورد قبول هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار نگیرد مؤدی می تواند با رعایت مقررات حسب مورد نسبت به شکایت به سایر مراجع قانونی اقدام نماید. تبصره ۱- در مواردی که بخشی از رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی در اجرای تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م. صادر شده باشد، مقررات این ماده در خصوص آن بخش جاری خواهد بود. تبصره ۲- مفاد بند مذکور در خصوص جرایم مطالبه شده از غیر مؤدی نیز وفق مقررات قابل تسری است. ۱۰- چنانچه در هر یک از هیأت های حل اختلاف مالیاتی موضوع مواد ۲۴۴ ، ۲۴۷ و ۲۱۶ ق.م.م. احراز گردد موضوع مطروحه از مصادیق تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م. است، هیأت رسیدگی کننده در مقام هیأت تبصره ماده مذکور صلاحیت ورود دارد و با توجه به اسناد و مدارک واصل شده اقدام می نماید. ۱۱- در رسیدگی به ادعای مطالبه مالیات از غیر مؤدی بعد از قطعیت پرونده عدم ایراد به فرایند قطعیت، موجب عدم طرح ادعای مطالبه مالیات از غیر مؤدی در هیأت حل اختلاف مالیاتی نیست و هیأت موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م. مکلف به رسیدگی به ادعای یاد شده با رعایت مفاد تبصره ماده مذکور است. ۱۲- صرف نظر از اینکه پرونده های مالیاتی مورد اعتراض در مرحله قبل از قطعیت بوده و یا قطعی شده باشد و یا در هر یک از مراحل دادرسی مالیاتی مطرح گردیده اند؛ متعاقب اعتراض مؤدی به مطالبه مالیات از غیر مؤدی در هر مرحله ای این هیأت به عنوان یک هیأت مستقل قابل تشکیل است. ۱۳- چنانچه مؤدی موارد تخلف اعلام شده در اجرای ماده ۹ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان را نپذیرد و از ارسال یا اصلاح آن در سامانه مؤدیان امتناع کند سازمان باید موارد تخلف را با اسناد و مدارک مثبته به هیأت حل اختلاف مالیاتی اعلام نماید و هیأت می تواند بر مبنای ادله دریافتی موارد تخلف مؤدی را رد یا تأیید نماید و در صورت تأیید تخلف توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی بر اساس قسمت اخیر ماده ۹ قانون مذکور اقدام گردد. رأی صادره قطعی است. ۱۴- چنانچه وفق مقررات ماده ۱۶۱ ق.م.م. در مواردی که مالیات مؤدی هنوز قطعی نشده یا مراحل اجرایی آن طی نشده است و بیم تفریط اموال از طرف مؤدی به قصد فرار از پرداخت مالیاتی می رود اداره امور مالیاتی می تواند با ارائه دلایل کافی از هیأت حل اختلاف مالیاتی درخواست نماید که برای مؤدی قرار تأمین مالیات صادر نماید. در این موارد هیأت مذکور باید به ترتیب ذیل نسبت به بررسی درخواست و صدور رأی قرار تأمین اقدام نماید: الف- هیأت حل اختلاف مالیاتی می تواند بر مبنای ادله دریافتی درخواست اداره امور مالیاتی را رد یا تأیید نماید. چنانچه هیأت صدور قرار تأمین را لازم تشخیص دهد نسبت به تعیین مبلغ در رأی صادره اقدام می نماید. رأی صادره قطعی و لازم الاجرا است. ب- ارسال درخواست های متعدد یا تکراری از سوی اداره امور مالیاتی برای صدور قرار تأمین جهت مؤدی خاص برای عملکرد دوره مشخص مشروط به ارائه ادله و مستندات جدید بلامانع است. در این موارد هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است درخواست واصله را با توجه به ادله جدید بررسی و رأی مقتضی را صادر نماید. ۱۵- در مواردی که مالیات مؤدی هنوز قطعی نشده یا مراحل اجرایی آن طی نشده است و بیم تفریط مال یا اموال از طرف مؤدی به قصد فرار از پرداخت مالیات می رود اداره امور مالیاتی باید با ارائه دلایل کافی از هیأت حل اختلاف مالیاتی قرار تأمین مالیات را بخواهد و در صورتی که هیأت صدور قرار را لازم تشخیص دهد ضمن تعیین مبلغ قرار مقتضی صادر خواهد کرد. اداره امور مالیاتی مکلف است معادل همان مبلغ از اموال و وجوه مؤدی که نزد وی یا اشخاص ثالث باشد تأمین نماید و در این صورت مؤدی و اشخاص ثالث پس از ابلاغ اخطار کتبی اداره امور مالیاتی حق نخواهند داشت اموال مورد تأمین را از تصرف خود خارج کنند مگر اینکه معادل مبلغ مورد مطالبه تأمین دهند و در صورت تخلف علاوه بر پرداخت مطالبات مذکور مشمول مجازات حبس تعزیری درجه شش نیز خواهند بود. ۱۶- وفق مقررات ماده ۲۴۳ ق.م.م. چنانچه اداره امور مالیاتی ذی ربط درخواست مؤدی جهت استرداد مالیات پرداختی را وارد نداند، باید مراتب را کتباً یا سیستمی به مؤدی ابلاغ نماید. مؤدی از تاریخ ابلاغ دلایل عدم استرداد می تواند ظرف سی روز از تاریخ اعلام نظر اداره مذکور از هیأت حل اختلاف مالیاتی درخواست رسیدگی کند. چنانچه هیأت حل اختلاف مالیاتی بر مبنای اسناد و مدارک اعتراض مؤدی را وارد بداند رأی به استرداد تمام یا بخشی از مالیات پرداختی را داده و در غیر این صورت هیأت حل اختلاف مالیاتی رأی به رد شکایت مؤدی می دهد. در هر صورت رأی هیأت در این مورد قطعی و غیر قابل تجدیدنظر است. ۱۷- هیأت ماده ۲۴۳ ق.م.م. می تواند در صورت اعتراض مؤدی بابت استرداد اضافه پرداختی بابت مالیات و جرایم به تفکیک رسیدگی و اظهارنظر نماید. در این صورت هیأت مکلف به صدور رأی به تفکیک اصل و جرایم متعلقه است. ۱۸- در مواردی که مؤدی مشمول جرایم موضوع ماده ۳۷ ق.م.ا. ادعا نماید که خارج از اراده خود امکان پرداخت مالیات و عوارض موضوع قانون مذکور را در مواعد مقرر نداشته است، اعتراض وی در هیأت حل اختلاف مالیاتی قابل بررسی است. چنانچه هیأت حل اختلاف مالیاتی بر مبنای اسناد و مدارک مثبته ادعای مؤدی را مورد پذیرش قرار دهد رأی به بخشودگی جرایم داده و در غیر این صورت رأی مبنی بر رد ادعای وی صادر می نماید و آن رأی قابل تجدیدنظرخواهی است. ۱۹- جهت طرح اعتراض در هیأت حل اختلاف مالیاتی تجدیدنظر مؤدی مکلف است آن میزان از مالیات مورد قبول را پرداخت نماید و نسبت به مازاد آن اعتراض خود را در مهلت مقرر تسلیم کند. در صورت عدم پرداخت مالیات مورد قبول آن بخش از مالیات جهت وصول به اداره وصول و اجرا ارجاع می گردد اما عدم پرداخت مالیات مورد قبول مانع از طرح اعتراض مؤدی در هیأت حل اختلاف تجدیدنظر نخواهد بود. ۲۰- جهت طرح و رسیدگی به اعتراض مؤدی در هیأت های حل اختلاف مالیاتی الزامی به پرداخت یا وثیقه گذاری بابت مالیات و عوارض و جرایم مورد اعتراض نیست اما این امر مانع از توقف عملیات اجرایی در خصوص هیأت ماده ۲۱۶ ق.م.م. نخواهد بود. ۲۱- چنانچه رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی بدوی از سوی یکی از طرفین مورد اعتراض قرار گیرد، در مرحله تجدیدنظر فقط به ادعای آن طرف رسیدگی و رأی صادر می شود. این امر مانع از اعتراض هم زمان دو طرف نمی شود. ۲۲- رأی صادره توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی باید متضمن اظهارنظر موجه و مدلل نسبت به اعتراض مؤدی بوده و در صورت اتخاذ تصمیم به تعدیل درآمد مشمول مالیات جهات و دلایل آن توسط هیأت در متن رأی قید شود. ۲۳- مشخصات آرای صادره رأی صادره از هیأت های حل اختلاف مالیاتی باید حاوی نکات ذیل باشد: الف- شماره رأی با ذکر تاریخ و شناسه مؤدی؛ ب- مشخصات هویتی مؤدی؛ ج- منبع مالیاتی مورد اعتراض؛ د- سال مورد اعتراض/سال مورد رسیدگی؛ هـ- خلاصه اظهارات مؤدی و مأمور مالیاتی؛ و- نشانی مؤدی؛ ز- مبانی قانونی و استدلال های مربوطه؛ ح- مأخذ درآمد مشمول مالیات یا مأخذ محاسبه مالیات یا جرایم یا اعتبار مالیات بر ارزش افزوده مورد مطالبه و مورد رأی، به عدد و حروف؛ ط- مشخصات و سمت اعضای هیأت رسیدگی کننده به همراه امضای آن ها؛ ی- قید نظر اقلیت در متن رأی، در صورت وجود؛ ک- قابل تجدیدنظرخواهی بودن یا نبودن آرا؛ ل- مرجع ذی صلاح بعدی برای رسیدگی حل اختلاف مالیاتی و مهلت قانونی جهت اعتراض به رأی صادره؛ م- نوع و مقام هیأت صادرکننده رأی (بدوی یا تجدیدنظر و …). ۲۴- هیأت های حل اختلاف مالیاتی موظفند به اختلافات مالیاتی طبق قانون مالیات های مستقیم و سایر قوانین و مقررات موضوعه رسیدگی نموده و رأی مقتضی صادر نمایند و در مورد جزئیات اعتراض به طور مشخص و به تفکیک بندهای اعتراض مؤدی تعیین تکلیف نموده و از صدور آرا به صورت عام و کلی خودداری نمایند. ۲۵- هیأت حل اختلاف مالیاتی پس از ختم رسیدگی و با توجه به محتویات پرونده و ادله موجود در همان جلسه یا حداکثر ظرف سه روز پس از برگزاری جلسه توسط نماینده بند (۲) اقدام به انشای رأی می نماید و به امضای اعضا می رسد مگر اینکه انشای رأی متوقف به تمهید مقدماتی باشد که در این صورت با صدور قرار کارشناسی پرونده جهت مهیا شدن برای صدور رأی به مجریان قرار تحویل می گردد. در این خصوص نمایندگان بندهای ۱ و ۳ مکلف هستند اظهارنظر خود نسبت به موضوع اعتراض را کتباً به نماینده بند ۲ اعلام نمایند. این امر در حکم انشای رأی نبوده و نماینده بند ۲ به استناد ماده ۲۴۴ ق.م.م. اقدام به انشای رأی می نماید. ۲۶- رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی نمی تواند مشروط باشد و در رأی صادره حکم مقرر نباید منوط به رخداد شرایط خاص یا عام باشد. ۲۷- هرگاه در تنظیم و تحریر رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی، اشتباهی در محاسبه مأخذ مشمول مالیات یا درآمد مشمول مالیات مورد رأی صورت گیرد، هیأت حل اختلاف مالیاتی رأساً به درخواست مؤدی یا اداره امور مالیاتی مربوط به موضوع رسیدگی و رأی را تصحیح می نماید و رأی اصلاحی به مؤدی ابلاغ خواهد شد. تسلیم رأی اصلی بدون رأی اصلاح شده ممنوع است. آن بخش از حکم موضوع رأی که مورد اشتباه نبوده در صورت قطعیت اجرا خواهد شد. ۲۸- چنانچه رأی هیأت حل اختلاف بدوی نیازمند اصلاح اشتباه موضوع ماده ۲۴۹ ق.م.م. باشد، هیأت حل اختلاف مالیاتی در رعایت ماده ۲۴۹ ق.م.م. تا قبل از صدور رأی توسط هیأت حل اختلاف تجدیدنظر قابل تشکیل است و در صورت صدور رأی در هیأت حل اختلاف تجدیدنظر رأی هیأت حل اختلاف تجدیدنظر قابل طرح در هیأت حل اختلاف ماده ۲۴۹ ق.م.م. خواهد بود. در مورد اخیر هیأت حل اختلاف موضوع ماده ۲۴۹ ق.م.م. اقدام به اصلاح رأی هیأت حل اختلاف بدوی و آثار آن در رأی هیأت حل اختلاف تجدیدنظر خواهد نمود. ۲۹- در مواردی که اعضای هیأت در مراحل بدوی و تجدیدنظر تکراری باشند یا در صورت عدم حضور نماینده انتخابی مؤدی موضوع بند ماده ۲۴۴ قانون مالیات های مستقیم علی رغم انتخاب مؤدی در مهلت مقرر وفق مقررات و امضای آرای هیأت توسط سایر نمایندگان آرای صادره در حکم صورت جلسه بوده و اظهارنظر هیأت رأی محسوب نمی گردد. در چنین مواردی در هر مرحله از دادرسی مالیاتی با درخواست کتبی مؤدی یا اداره امور مالیاتی یا اعلام هیأت حل اختلاف مالیاتی مربوطه ضمن بررسی موضوع و با تأیید مدیر دادرسی مربوطه با اعلام کتبی رئیس مرکز دادرسی مالیاتی باید مجدداً از مؤدی با رعایت قوانین و مقررات دعوت به عمل آورند. در این خصوص اگر ایراد مطروحه ناشی از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف بدوی بوده و آن هیأت اظهارنظر کرده باشد، کل فرایند دارای نقص بوده و در هر مرحله ای که موضوع احراز گردد، مدیر دادرسی مکلف به تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف بدوی و شروع مجدد فرایند دادرسی است اما اگر ایراد مطروحه در سایر مراحل دادرسی مالیاتی رخ دهد و رأی هیأت حل اختلاف مرحله قبل بدون نقص باشد، مدیر دادرسی مکلف به تجدید دعوت جلسه همان هیأت حل اختلاف مالیاتی مربوطه خواهد بود. ۳۰- هرگاه رسیدگی به اعتراض مؤدی وابسته به رسیدگی پرونده مالیاتی دیگری باشد هیأت حل اختلاف مالیاتی می بایست در صورت احراز تأثیر رسیدگی توسط مراجع یاد شده در اختلاف مالیاتی با صدور قرار اناطه رسیدگی به اعتراض مؤدی را به بعد از اعلام نظر در خصوص پرونده دیگر موکول نماید. در رعایت این بند رسیدگی به مالیات ارزش افزوده الزاماً وابسته به رسیدگی به مالیات عملکرد نیست. ۳۱- چنانچه رسیدگی به اعتراض مؤدی منوط به اثبات ادعایی باشد که رسیدگی به آن در صلاحیت مرجع دیگری است، رسیدگی به اختلاف تا اتخاذ تصمیم از مرجع صلاحیت دار متوقف می شود. در این خصوص هیأت حل اختلاف مالیاتی به استناد خواسته مؤدی اقدام به بررسی اسناد و مدارک و ادله مؤدی نموده و حسب تشخیص هیأت در صورت احراز صحت ادعای مؤدی قرار اناطه به مدت یک ماه صادر می نماید. مؤدی مکلف است ظرف یک ماه در مرجع صالح اقامه دعوی نموده و رسید آن را به دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی تسلیم نماید. در این صورت جلسه هیأت مجدداً تشکیل و قرار اناطه تا صدور رأی یا مدت مشخص حسب تشخیص هیأت حل اختلاف مالیاتی صادر می گردد. در غیر این صورت پس از دعوت از مؤدی برای شرکت در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی اعتراض مؤدی در خصوص سایر موارد مورد رسیدگی قرار گرفته و رأی مقتضی صادر می شود. ۳۲- آرای قطعی مراجع قضایی برای هیأت حل اختلاف مالیاتی لازم الاجراست. ارائه آرای غیر قطعی مراجع قضایی الزامی برای هیأت های حل اختلاف مالیاتی در صدور قرار قبولی استمهال یا اناطه ایجاد نمی کند. ۳۳- صدور اوراق مالیاتی به نام افراد متعدد در یک برگ دعوت یا رأی صحیح نیست. در این گونه موارد باید برای هر مؤدی برگ جداگانه صادر و به نشانی اعلام شده از طرف مؤدی ابلاغ گردد. ۳۴- رأی هیأت های حل اختلاف مالیاتی با اکثریت آرا قطعی و لازم الاجرا است لیکن نظر اقلیت باید در متن رأی قید گردد. ۳۵- در صورت اعتراض هر یک از شرکا به برگ تشخیص مالیات یا مطالبه یا آرای هیأت های حل اختلاف مالیاتی پرونده مشارکت با رعایت مقررات مربوط قابل رسیدگی در مراجع مربوط خواهد بود. در این صورت رأی صادره بابت احدی از شرکا در خصوص سایر شرکا تسری خواهد داشت مگر آنکه در رأی صادره عدم تسری به سایر شرکا مورد اشاره قرار گیرد.
ارجاع‌های رسمی
- ماده ۲۳۸ ق.م.م.
- ماده ۲۵۷ ق.م.م.
- ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- تبصره (۱) ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- فصل نهم ق.م.ا. ا مصوب سال ۱۳۸۷
- ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- ماده ۳۰ آیین نامه ماده ۲۱۹ ق.م.م.
- تبصره ۱ ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م.
- تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م.
- تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م.
- ۲۴۴
- ۲۴۷
- ۲۱۶ ق.م.م.
- تبصره ماده ۱۵۷ ق.م.م.
- ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- ماده ۹ قانون پایانه های فروشگاهی و سامانه مؤدیان
- ماده ۹ قانون مذکور
- ماده ۱۶۱ ق.م.م.
- ماده ۲۴۳ ق.م.م.
- ماده ۲۴۳ ق.م.م.
- ماده ۳۷ ق.م.ا.
- ماده ۲۱۶ ق.م.م.
- ماده ۲۴۴ ق.م.م.
- ماده ۲۴۹ ق.م.م.
- ماده ۲۴۹ ق.م.م.
- ماده ۲۴۹ ق.م.م.
- ماده ۲۴۹ ق.م.م.
ماده 32
قرار کارشناسی و ترتیبات صدور آن ماده ۳۲- هرگاه در رسیدگی به اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به دلیل نقص در رسیدگی یا نقص رأی صادره یا لزوم بررسی اسناد و مدارک نزد اشخاص ثالث یا کثرت اسناد و مدارک ارائه شده، صدور رأی مستلزم بررسی تکمیلی باشد، هیأت حل اختلاف مالیاتی می تواند با صدور قرار کارشناسی از مدیریت دادرسی درخواست نماید که پرونده را جهت انجام بررسی های تکمیلی به کارشناس/کارشناسان مالیاتی ارجاع نماید. در این موارد رسیدگی به اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به بعد از اعلام نظر کارشناس/کارشناسان اجرای قرار موکول می شود. در صدور رأی و اجرای قرار کارشناسی موارد زیر باید رعایت شود: ۱- ذکر جزئیات کارشناسی مورد نیاز و حداقل اطلاعات و مدارک تکمیلی مورد انتظار هیأت حل اختلاف مالیاتی که باید در جریان کارشناسی گردآوری و بررسی شود، در متن قرار صادره الزامی است. ۲- مدیر دادرسی موظف است حداکثر هفت روز پس از صدور و ثبت قرار کارشناسی نسبت به تعیین کارشناس یا گروه کارشناسی که سرپرست گروه تعیین شده باشد اقدام و با صدور حکم پرونده را به آنان ارجاع نماید. مدیر دادرسی می بایست با توجه به ویژگی های پرونده و شرایط مجریان قرار در هنگام صدور حکم مجری/مجریان قرار کارشناسی نسبت به تعیین مهلت اجرای قرار تا حداکثر ۶۰ روز اقدام نماید. مهلت مذکور صرفاً یک بار به درخواست هیأت حل اختلاف مالیاتی یا کارشناس مجری قرار و موافقت مدیر دادرسی مربوطه به مدت حداکثر ۳۰ روز قابل تمدید است. گزارش اجرای قرار باید پس از تنظیم در مهلت مذکور توسط یکی از نمایندگان عضو هیأت صادرکننده قرار کارشناسی پاراف شود و در دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی به ثبت برسد و جهت تعیین وقت تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی اقدام گردد. در صورتی که به هر دلیل نمایندگان هیأت صادرکننده قرار کارشناسی در آن مدیریت دادرسی مشغول به فعالیت نباشند گزارش اجرای قرار با دستور مدیر دادرسی مربوطه به نماینده سازمان امور مالیاتی در هیأت حل اختلاف مالیاتی دیگری در همان مدیریت دادرسی و در صورت عدم وجود هیأت حل اختلاف مالیاتی دیگر، پرونده به نزدیک ترین هیأت حل اختلاف مالیاتی که به تشخیص مدیر دادرسی امکان تشکیل هیأت را دارد در محلی که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد، ارجاع شده و در صورت تأیید نماینده مذکور در دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی به ثبت رسد و جهت تعیین وقت تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی اقدام گردد و پرونده جهت تصمیم گیری به همان هیأت ارجاع گردد. در صورتی که گزارش اجرای قرار از نظر احدی از نمایندگان عضو هیأت های حل اختلاف مالیاتی مربوطه دارای نقص باشد، باید موارد ظهر گزارش اجرای قرار درج شوند و مجریان قرار مکلفند نسبت به رفع نقص گزارش اجرای قرار اقدام نمایند. در این گونه موارد ده روز به مهلت مجریان قرار اضافه خواهد شد. تبصره ۱- در صورت عدم ارسال گزارش اجرای قرار به هر دلیلی از جمله عدم وصول پاسخ استعلام از مراجع ذی صلاح در مهلت ۶۰ روزه یا در مدت ۱۰ روزه بابت اصلاح گزارش اجرای قرار تصمیم گیری در خصوص ابطال احکام مجریان قرار یا استمرار فعالیت ایشان با مدیر دادرسی مربوطه است و مادامی که مدیر دادرسی کارشناس مجری قرار جایگزین را معرفی ننموده باشد و حکم جایگزین صادر نشده باشد احکام صادره قبلی مناط اعتبار خواهد بود. در هر صورت اسامی مجری/مجریان قرار مربوطه که در مهلت مقرر به وظایف قانونی خود عمل ننموده اند به دادستانی انتظامی مالیاتی مربوطه اعلام خواهد شد. تبصره ۲- مدیر دادرسی باید در صدور احکام رسیدگی قرارهای کارشناسی پرونده های مالیاتی را به گونه ای بین مجریان قرار تخصیص دهد که به هر کارشناس مجری قرار منفرداً یا مجتمعاً بیش از ۱۰ پرونده عملکرد در هر ماه تخصیص نیابد. مدیران دادرسی باید در تعداد تخصیص پرونده به مجریان قرار میزان اهمیت پرونده از حیث مبلغ و حجم اسناد ارائه شده را مدنظر قرار دهند. حکم این تبصره در خصوص کارشناسان رسیدگی که منحصراً وظیفه اجرای قرارهای هیأت حل اختلاف مالیاتی را بر عهده دارند، جاری نیست. تبصره ۳- مجریان قرار باید خواسته هیأت صادرکننده اجرای قرار را اجرا نمایند و از هرگونه اظهارنظر کلی یا اظهارنظر خارج از موارد خواسته شده هیأت خودداری نمایند. ضمناً مجریان قرار نباید بر اساس نظر یا تشخیص خود تمام یا بخشی از خواسته هیأت مذکور را اجرا ننمایند. اگر به هر دلیلی امکان اجرای خواسته هیأت حل اختلاف مالیاتی برای مجریان قرار میسر نبوده یا از اصلاح موارد نقص گزارش اجرای قرار که اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی ظهر گزارش اجرای قرار درج نموده اند خودداری نمایند، باید مراتب و دلایل طی گزارشی توسط مجریان قرار کارشناسی در مهلت مقرر به هیأت صادرکننده قرار کارشناسی اعلام گردد. در این گونه موارد هر یک از اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع را به مدیریت دادرسی برای تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی اطلاع داده و مدیریت دادرسی نسبت به تشکیل جلسه هیأت اقدام می نماید تا در آن جلسه اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی نسبت به گزارش مذکور تصمیم گیری نمایند. در این موارد باید تصویری از گزارش مذکور توسط مدیر دادرسی برای دادستانی انتظامی مالیاتی ارسال گردد. تبصره ۴- دلایل قرار کارشناسی صرفاً ناظر به احراز نقص در رسیدگی یا لزوم بررسی اسناد و مدارک نزد اشخاص ثالث یا کثرت اسناد و مدارک ارائه شده می باشد و در صورت اعتراض مؤدی یا اداره مالیاتی به مفاد قرار کارشناسی باید دلایل اعتراض کتباً به هیأت حل اختلاف مالیاتی مربوطه اعلام گردد و صرف اعتراض اداره مالیاتی یا مؤدی دلیلی بر رد اعتبار گزارش اجرای قرار نخواهد بود. تبصره ۵- اجرای به موقع قرارهای کارشناسی و کیفیت آن باید در تخصیص پاداش و نظام پرداخت پاداش مدنظر قرار گیرد و یکی از شاخص های آن باشد. ۳- چنانچه در جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی که جهت بررسی گزارش کارشناسی اجرای قرار برگزار می شود، مؤدی اسناد و مدارک جدیدی در رد نظر مجریان قرار ارائه نماید هیأت می تواند رأساً یا از طریق صدور قرار کارشناسی مجدد نسبت به موضوع اعتراض به مفاد گزارش کارشناسی اجرای قرار رسیدگی نماید. در این گونه موارد ذکر دقیق دلایل صدور قرار کارشناسی مجدد یا نتایج رسیدگی مجدد هیأت حل اختلاف مالیاتی که رأساً انجام داده در رأی یا قرار کارشناسی صادره الزامی است. ۴- در صورت درخواست کتبی مؤدی یا وکیل یا نماینده قانونی وی اداره امور مالیاتی یا هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است حسب مورد رونوشت جزئیات گزارش را که مبنای صدور برگ تشخیص قرار گرفته است و همچنین تصویری از گزارش اجرای قرار را به وی ارائه نماید. ۵- چنانچه رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی منجر به صدور قرار اعم از رسیدگی یا رفع نقص شود در صورت درخواست کتبی مؤدی یا وکیل یا نماینده قانونی وی ابلاغ نسخه ای از قرار کارشناسی صادره به مؤدی الزامی است. ۶- هرگاه نتیجه بررسی اعتراض در هیأت حل اختلاف مالیاتی منجر بدان شود که هیأت طرح موضوع در هیأت حل اختلاف را قانونی نداند اقدام به صدور نظر عدم طرح خواهد نمود. اعتراض مؤدی از این بابت قابل طرح در هیأت حل اختلاف مالیاتی موضوع ماده ۲۱۶ ق.م.م. خواهد بود. تبصره- عدم طرح رأی هیأت حل اختلاف مالیاتی محسوب نمی گردد و در حکم صورت جلسه نظر اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی است. ۷- مؤدی یا اداره مالیاتی می تواند در هر زمان از فرایند دادرسی انصراف خود از اعتراض را اعلام نماید. در چنین مواردی چنانچه انصراف از اعتراض قبل از تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی باشد، موضوع دیگر قابل طرح در هیأت نبوده و پرونده مالیاتی قطعی می گردد لیکن چنانچه در زمان تشکیل جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی انصراف از اعتراض خود را اعلام نماید، باید جلسه هیأت حل اختلاف مالیاتی تشکیل گردد و چنانچه به اعتراض یکی از طرفین رسیدگی می شود، انصراف از اعتراض را به شرح متن پیش نویس رأی مکتوب نموده و امضا نماید. در این صورت هیأت حل اختلاف مالیاتی رأی تأیید صادر می نماید اما چنانچه هیأت حل اختلاف مالیاتی در راستای رسیدگی به اعتراض مؤدی و اداره مالیاتی باشد، انصراف یکی از طرفین مانع از رسیدگی به اعتراض طرف دیگر دعوا نخواهد بود. در این صورت هیأت از رسیدگی به اعتراض آن طرف که از اعتراض خود منصرف شده خودداری نموده و به اعتراض طرف دیگر دعوا خواهد پرداخت.