فصل سوم ـ ساير رويه ها (از ماده 76 تا ماده 101)
فصل سوم ـ ساير رويه ها
مبحث اول ـ كالاي مسافري
مبحث اول ـ كالاي مسافري
مبحث دوم ـ پيك سياسي و بسته هاي پست سياسي
مبحث دوم ـ پيك سياسي و بسته هاي پست سياسي
مبحث سوم ـ مرسولات پست بين المللي
مبحث سوم ـ مرسولات پست بين المللي
مبحث چهارم ـ فروشگاههاي آزاد
مبحث چهارم ـ فروشگاههاي آزاد
مبحث پنجم ـ وسايل نقليه براي مقاصد تجاري
مبحث پنجم ـ وسايل نقليه براي مقاصد تجاري
مبحث ششم ـ رويه انتقالي
مبحث ششم ـ رويه انتقالي
مبحث هفتم ـ رويه كران بري (كابوتاژ)
مبحث هفتم ـ رويه كران بري (كابوتاژ)
ماده 76
ماده 76 ـ منظور از مسافر در اين قانون شخصي است كه با گذرنامه يا اجازه عبور يا برگ تردد از راههاي مجاز به قلمرو گمركي وارد يا از آنها خارج مي شود . اشخاص زير مسافر تلقي مي گردند : الف ـ شخص غيرمقيم ايران كه به طور موقت به قلمرو گمركي وارد يا از آن خارج مي شود . ب ـ شخص مقيم ايران كه از قلمرو گمركي كشور خارج ( مسافر خروجي ) يا به آن وارد ( مسافر ورودي ) مي شود . تبصره 1 ـ مسافران خروجي از قلمرو گمركي به مقصد مناطق آزاد و ويژه اقتصادي مشمول مقررات اين ماده نيستند و درصورتي كه از طريق مناطق مذكور از كشور خارج شوند ، موظفند كالاي همراه خود را به گمرك اظهار نمايند . تبصره 2 ـ شرايط ، تشريفات اظهار و ارزيابي و ميزان معافيت كالاي شخصي همراه مسافر و امور مربوط به مسافر در حدود مقررات اين قانون در آيين نامه اجرائي تعيين مي گردد .
ماده 77
ماده 77 ـ مسافران غيرمقيم ايران مي توانند علاوه بر لوازم شخصي كه به طور قطعي قابل ترخيص است ، اشيائي از قبيل جواهرآلات شخصي ، اشياء قابل حمل از جمله دوربين عكاسي و فيلمبرداري با مقدار متناسب فيلم و نوار يا ملزومات آن ، پروژكتور فيلم يا اسلايد ، دوربين چشمي ، آلات موسيقي ، ضبط و پخش به همراه نوار و لوح فشرده ، گيرنده راديويي ، تلويزيون ، ماشين تحرير ، ماشين حساب ، رايانه شخصي ، كالسكه بچه ، صندلي چرخدار ( ويلچر ) ، لوازم و تجهيزات ورزشي ، تلفن همراه ، جعبه وسايل كمكهاي اوليه ، تجهيزات پزشكي قابل حمل مورد نياز مسافر و قايق پارويي را كه بر اساس آيين نامه اجرائي تعيين مي گردد طبق رويه ورود موقت با ارائه تضمين به قلمرو گمركي وارد نمايند .
ماده 78
ماده 78 ـ مسافران غيرمقيم ايران مي توانند وسيله نقليه شخصي خود را با رعايت مقررات مربوطه طبق رويه ورود موقت به قلمرو گمركي كشور وارد نمايند . ايرانيان مقيم خارج در صورتي مي توانند از مقررات اين ماده استفاده نمايند كه قبل از ورود به ايران حداقل سه ماه در خارج از كشور اقامت داشته باشند . تبصره 1 ـ وسيله نقليه در مدت اعتبار پروانه ورود موقت ، مي تواند بعد از ثبت تاريخ و كنترل هاي لازم از راه هاي مجاز خارج و وارد گردد . تبصره 2 ـ چنانچه ثابت گردد وسايل شخصي يا وسيله نقليه شخصي مسافران غيرمقيم ايران كه ورود موقت شده ، خسارت كلي ديده است ، مرجوع كردن آن به شرط واگذاري به گمرك لزومي ندارد .
ماده 79
ماده 79 ـ الف ـ پيك سياسي ، شخصي است كه از طرف وزارت امور خارجه دولت متبوع خود داراي حكم و حامل نوشته هاي رسمي به عنوان سفارتخانه ها يا نمايندگيهاي آن دولت در كشورهاي خارجي يا سازمانهاي بين المللي است و يا حامل نوشته هاي سفارتخانه يا نمايندگيهاي مزبور به عنوان وزارت امور خارجه دولت متبوع خود و يا حامل نوشته هاي رسمي سفارت يا نمايندگي دولت خود ، در يك كشور به عنوان سفارتخانه ها يا نمايندگيهاي ديگر همان دولت در كشور ثالث باشد . ب ـ بسته پست سياسي عبارت است از بسته محتوي اسناد ، اشياء مورد استفاده رسمي و يا نوشته هاي رسمي دولتي ، كه به مهر وزارت امور خارجه يا نمايندگيهاي سياسي دولت جمهوري اسلامي ايران يـا دول خارجه مهـر و مـوم و پلمب شـده و عبارت « تسريع در ارسال پيك رسـمي ديپلماتيك » ( EXPEDITION OFFICIELLE COURRIER DIPLUMATIQUE ) و يا هر جمله ديگري كه داراي همان مفهوم باشد روي آن نوشته و به وسيله پيك سياسي حمل شود . تبصره 1 ـ بسته پست سياسي كه همراه پيك سياسي نيست و به عنوان بار حمل مي شود ، نيازي به ورقه مخصوص پيك سياسي و رواديد ندارد و ترخيص آنها در صورت دارا بودن شرايط لازم بسته هاي پست سياسي ، بلامانع است . تبصره 2 ـ دستورالعمل اجرائي مربوط به اين بخش براساس قانون مربوط به قرارداد وين درباره روابط سياسي مصوب 21 / 7 / 1343 در آيين نامه اجرائي اين قانون تعيين مي گردد .
ماده 80
ماده 80 ـ به كنسولگريهاي كشورهاي خارجي در ايران به شرط معامله متقابل ، حق ارسال و دريافت بسته پست سياسي به وسيله پيك سياسي داده مي شود و در اين صورت كليه شرايط مقرر در اين مبحث درباره آنها رعايت مي گردد . پيك سياسي وارده به كشور بايد علاوه بر گذرنامه سياسي داراي ورقه مخصوص پيك سياسي صادره از طرف فرستنده بستة پست سياسي باشد و ورقه مزبور بايد رواديد مخصوص پيك سياسي داشته باشد . اين رواديد فقط از طرف وزارت امور خارجه در تهران يا سفارتخانه هاي دولت جمهوري اسلامي ايران در خارج صادر مي شود .
ماده 81
ماده 81 ـ مرسولات پستي كليه اشيائي است كه بر طبق قوانين پستي كشور يا اتحاديه جهاني پست توسط پست قبول ، مبادله و توزيع مي شود و شامل مراسلات و امانات به شرح ذيل است : الف ـ مراسلات پستي ، نامه ، كارت پستال ، مطبوعات ، نمونه هاي تجارتي ، نوار و لوح فشرده پر شده و مانند آنها است . ب ـ امانات پستي ، كليه بسته هاي پستي است به استثناء مراسلاتي كه از لحاظ بسته بندي ، وزن و كرايه پستي تابع ضوابط خاص خود باشد .
اول ـ مبادله كيسه هاي مرسولات پستي: ماده 82
ماده 82 ـ كيسه هاي پستي حاوي مرسولات پستي بايد هنگام ورود به گمركهاي مرزي و ارسال به خارج در دفاتر مبادله پستي به وسيلة گمرك ، نظارت و مهر و موم و پلمب گردد .
دوم ـ مرسولات ارسالي به خارج كشور: ماده 83
ماده 83 ـ كليه مرسولات ارسالي به خارج از كشور كه مشمول نظارت گمركي است بايد با فرم هاي 22 CN ، 23 CN ، 71 CP و 72 CP كه توسط ارسال كننده تكميل مي شود همراه باشد فرم هاي ياد شده كه اظهارنامه هاي گمركي مرسولات پستي تلقي و بررسي گمركيي بر اساس آن انجام مي شود توسط ادارات پـست در اختيار فرستنده قرار مي گيرد . در واحدهاي پستي كه واحد گمركي وجود دارد ، نمايندگان گمرك بر مرسولات پستي مشمول مقررات گمركي نظارت مي كنند و با مهر يا با روش هاي خودكاري كه از ناحيه گمرك ايران تجويز و مورد اجرا گذاشته مي شود ممهور مي نمايند . تبصره ـ واحد خدمات پستي ، نهادي دولتي يا خصوصي داراي مجوز از دولت است كه خدمات بين المللي پستي ارائه مي كند .
ماده 84
ماده 84 ـ گمرك ايران مي تواند در صورت درخواست پست جمهوري اسلامي ايران تمام يا بخشي از وظايف مربوط به پذيرش مرسولات پستي به خارج از كشور را پس از احراز شرايط لازم با اعطاي نيابت به پست جمهوري اسلامي ايران براي مدت معيني واگذار نمايد .
ماده 85
ماده 85 ـ در هر نقطه از كشور كه دفتر مبادله مرسولات پستي خارجي داير است گمرك نيز بايد در آنجا مستقر شود و انجام وظيفه نمايد . تبصره 1 ـ دفاتر مبادله مرسولات پستي خارجي با اطلاع و موافقت گمرك ايران تأسيس مي شود . تبصره 2 ـ پست جمهوري اسلامي ايران مكلف است تمامي امكانات اداري لازم جهت استقرار گمرك را تأمين نمايد .
ماده 86
ماده 86 ـ گمرك در دفاتر مبادله مرسولات پستي ، مرسولات قبول شده را با توجه به فرم هاي 22 CN ، 23 CN ، 71 CP و 72 CP همراه آنها كنترل و در صورت وجود ترديد مي تواند جهت تطبيق محتوي با فرم همراه مرسوله از مأمور پست دفتر مبادله درخواست نمايد كه آنها را باز كند و در صورت عدم تطبيق ، مرسوله برگشت داده مي شود و چنانچه جزء كالاي ممنوع الصدور باشد ضبط و طبق مقررات مربوطه اقدام مي شود . گمرك بر مرسولات ارسالي به خارج از كشور با مهروموم و پلمب كيسه ها نظارت مي كند . تبصره ـ گمرك ضمن نظارت در امر ارسال مرسولات پستي ، علاوه بر مهر و موم نمودن كيسه ها ، فرم بارنامه هاي كيسه ها و امانات محتوي آنها را به مهري كه از طرف گمرك ايران تعيين مي شود ممهور مي نمايد .
سوم ـ مرسولات وارده از خارج كشور: ماده 87
ماده 87 ـ در صورتي كه مرسوله اي از نظر گمرك مشكوك باشد مي تواند از مأمور پست بخواهد كه آن را باز نمايد . در اين مورد فرم مخصوص حاكي از باز شدن و تعيين مشخصات كالا طبق نمونه تعيين شده از ناحيه گمرك ايران ، به بسته مزبور الصاق مي شود . تبصره 1 ـ چنانچه نامه يا مرسوله اي كه اداره پست مجاز به باز كردن آن نيست به نظر گمرك مشكوك باشد طبق ماده ( 23 ) آيين نامه اجرائي موافقتنامه امانات پستي عمل مي شود . اين رويه در مورد مرسولات به مقصد خارج از كشور نيز لازم الاجراء است . تبصره 2 ـ ترخيص محمولات و مرسولاتي كه جنبه تجاري دارند تابع تشريفات و مقررات عمومي است
چهارم ـ مرسولات پستي مشمول حقوق ورودي: ماده 88
ماده 88 ـ مرسولات پستي وارده از خارج كشور كه مشمول پرداخت حقوق ورودي هستند بايد در انبارهاي متعلق به پست كه تحت نظارت گمرك مي باشند ، نگهداري شوند .
ماده 89
ماده 89 ـ دفاتر پست مكلفند فهرست مرسولات پستي كه طبق مقررات پست ، متروكه تلقي مي شوند با درج كليه مشخصات بر اساس اظهارنامه هاي گمركي مخصوص مرسولات پستي تنظيم و به همراه كالا به انبارهاي گمركي تحويل دهند . شركت پست مكلف است جهت نگهداري كالاي متروكه فضايي مناسب را در اختيار گمرك قرار دهد . تبصره ـ پست بنا به درخواست كتبي صاحب كالا مي تواند مدت توقف كالا را حداكثر تا سه ماه تمديد كند .
پنجم ـ حمل و مبادله مرسولات وارده از خارج ، در داخل كشور: ماده 90
ماده 90 ـ در مواردي كه مرسولات پستي موضوع پروانه عبور به گمرك مقصد عبور تحويل نشود ، مورد ، تابع مقررات مبحث ششم فصل اول بخش هفتم اين قانون مي شود .
ششم ـ توزيع مرسولات و دريافت حقوق ورودي: ماده 91
ماده 91 ـ حقوق ورودي مرسولات وارده از خارج توسط گمرك وصول مي شود . مرسولات قابل توزيع به وسيله پست با صدور پروانه يا پته توسط مأموران گمرك تعيين و در دفتر مخصوص ثبت و پروانه يا پته گمركي به همراه صورتحساب وجوه متعلقه به پست تحويل مي شود . ادارات پست پس از وصول حقوق ورودي ، وجوه دريافتي را به حساب گمرك واريز و حداكثر ظرف بيست روز از تاريخ تحويل صورتحساب با گمرك تسويه حساب مي نمايند . وجوه واريز شده به درآمد قطعي منظور مي گردد .
ماده 92
ماده 92 ـ فروشگاههاي آزاد فروشگاههايي است كه توسط بخش غيردولتي تحت نظارت گمرك در فرودگاههاي بين المللي و ساير فرودگاههايي كه پرواز خارجي دارند و بنادر و مبادي زميني داير مي شوند و اجازه داده مي شود كه در آنها كالاهاي خارجي با معافيت از پرداخت حقوق ورودي و كالاهاي داخلي ، به مسافرين ورودي يا خروجي يا خدمه وسايل نقليه ورودي و خروجي فروخته شود . فروشگاههاي آزاد پس از كسب مجوز از گمرك و سازمانهاي ذي ربط ايجاد مي شود . تبصره ـ چگونگي ورود ، خروج ، فروش و نوع كالا و نحوه تسويه كالاهاي وارده به فروشگاههاي مذكور در آيين نامه اجرائي اين قانون تعيين مي گردد .
ماده 93
ماده 93 ـ كالاي خارجي مشمول حقوق ورودي كه در فروشگاههاي آزاد فقط به مسافر يا خدمه فروخته مي شود چنانچه در هنگام ورود به قلمرو گمركي كشور بدون اظهار به گمرك كشف گردد مشمول مقررات قاچاق كالا است .
ماده 94
ماده 94 ـ چنانچه در انبار فروشگاه آزاد كه خارج از انبارهاي گمركي است كالايي اضافه بر اسناد و مدارك مشاهده شود كالاي اضافي خارجي مشمول مقررات قاچاق كالا مي گردد . براي اين منظور گمرك مي تواند در هر مورد كه لازم بداند كالاي موجود در انبار مذكور را مورد رسيدگي و شمارش قرار دهد و آنها را با دفاتر و اسناد و مدارك ورود و خروج تطبيق نمايد .
ماده 95
ماده 95 ـ « وسايل نقليه براي مقاصد تجاري » به شناور ، وسيله نقليه آبي خاكي ( هاوركرافت ) ، هواپيما ، وسايل نقليه جاده اي و ريلي كه در حمل و نقل بين المللي براي حمل اشخاص و كالا به صورت تجاري ، مورد استفاده قرار مي گيرد ، به همراه مقدار متعارف لوازم يدكي ، ملزومات و تجهيزات ، مواد روان كننده و سوخت موجود در باكهاي استاندارد كه با اين وسايل نقليه حمل مي شوند اطلاق مي گردد . اين اصطلاح شامل محفظه هاي حمل بار يا بارگُنج ( كانتينر ) نيز مي شود .
ماده 96
ماده 96 ـ وسايل نقليه براي مقاصد تجاري ، اعم از پر يا خالي ، مي تواند به صورت موقت يا عبوري وارد قلمرو گمركي شود ، مشروط بر اينكه در خارج به ثبت رسيده باشد و براي حمل و نقل داخلي مورد استفاده قرار نگيرد . اين وسايل نقليه در مهلت تعيين شده توسط گمرك بايد بدون هرگونه تغيير به جز تغييرات ناشي از استهلاك از مرزهاي رسمي كشور خارج شود .
ماده 97
ماده 97 ـ وسايل نقليه براي مقاصد تجاري به هنگام ورود و خروج فقط يك برگه اظهارنامه اجمالي ورودي يا خروجي بدون نياز به اسناد ديگر ، به منظور شناسايي و تسويه اين وسايل نقليه به گمرك تسليم مي كنند و به شرط سپردن تعهد ، شركت حمل و نقل ايراني مربوطه از سپردن تضمين معاف است . تبصره 1 ـ كالاهايي كه با اين وسايل نقليه حمل مي شوند و يا اشخاصي كه با اين وسايل نقليه مسافرت مي نمايند ، تابع مقررات خاص خود مي شوند . تبصره 2 ـ وسيلة نقليه در صورت عدم خروج در مهلت مقرر با احراز سوء نيت مشمول مقررات قاچاق مي شود .
ماده 98
ماده 98 ـ به انتقال كالاها تحت نظارت گمرك از وسيله حمل ورودي به وسيله حمل خروجي در محدوده يك گمرك كه همان گمرك ورودي و خروجي از قلمرو گمركي است روية انتقالي اطلاق مي شود . اين انتقال به صورت مستقيم و يا غيرمستقيم انجام مي شود كه وسايل حمل ورودي و خروجي همزمان يا با فاصله زماني در محدوده يك گمرك حضور دارند تا عمل انتقال انجام گيرد . تبصره ـ نحوه تشريفات اظهار ، ارزيابي و تحويل و تحول كالاي انتقالي در آيين نامه اجرائي اين قانون تعيين مي گردد .
ماده 99
ماده 99 ـ كران بري ( كابوتاژ ) رويه اي است كه بر اساس آن كالاي داخلي از يك گمرك مرزي به گمرك مرزي ديگر در قلمرو گمركي از راه دريا يا رودخانه هاي مرزي حمل مي گردد . كالايي كه از لحاظ نزديكي راه با رعايت صرفه تجاري از يك نقطه به نقطه ديگر قلمرو گمركي از راه هاي زميني مجاز با عبور از خاك كشور خارجي و همچنين كالايي كه از راه دريا يا رودخانه هاي مرزي به مناطق آزاد حمل مي شود در صورتي كه براي مصرف در اين مناطق باشد نيز مشمول مقررات كران بري ( كابوتاژ ) مي شود . در اين موارد هرگاه كالاي كران بُرد ( كالاي كابوتاژي ) با وسايل نقليه داخلي حمل شود وسيله نقليه نيز تابع رويه كالاي كران بُرد ( كالاي كابوتاژي ) است . تبصره ـ نحوه تشريفات اظهار و اسناد مربوطه ، ارزيابي و ميزان تضمين در حدود مقررات اين قانون در آيين نامه اجرائي تعيين مي گردد .
ماده 100
ماده 100 ـ كالايي كه صدور آن از كشور مجاز است و صدور آن مشمول پرداخت هيچ گونه وجهي نيست را مي توان با انجام تشريفات و مقررات مربوطه به عنوان كران بر ( كابوتاژ ) حمل نمود . گمرك ايران مي تواند با كران بري ( كابوتاژ ) كالاي ممنوع الصدور يا كالايي كه به موجب قانون و مقررات مجاز مشروط است با اخذ تضمين يا تعهد يا قيود ديگر موافقت نمايد .
ماده 101
ماده 101 ـ هرگاه مدت اعتبار پروانه كران بري ( كابوتاژ ) براي رسيدن كالا به گمرك مقصد منقضي گردد و تا سه ماه بعد از انقضاء آن از طرف صاحب كالا گواهينامه گمرك مقصد مبني بر ورود كالا ارائه نشود آن كالا مانند كالاي به مقصد نرسيده تلقي و به نحو زير عمل مي شود : الف ـ در صورتي كه كالاي موضوع كـران بري ( كابوتاژ ) از نوع مجاز باشد نسبت به اجراي تعهد يا تضمين مأخوذه اقدام و سپس پروانه خروجي صادر مي گردد . ب ـ در صورتي كه كالاي موضوع كران بري ( كابوتاژ ) ، كالاي ممنوع الصدور يا مجاز مشروط باشد ، مشمول مقررات قاچاق است و در صورت اثبات عدم سوء نيت فقط به ضبط تضمين يا پيگيري انجام تعهد اكتفاء مي شود . تا زماني كه جرم قاچاق اعلام يا وجه تضمين يا تعهد به درآمد منظور نشده است ، تحويل كالا با اخذ جريمه انتظامي موضوع ماده ( 109 ) اين قانون بلامانع است . تبصره ـ در مواردي كه با ارائه مدارك و مستندات معتبر مورد تأييد گمرك ، محرز شود كالاي كران بُرد ( كالاي كابوتاژي ) در اثناء حمل به علل قوه قهريه ( فورس ماژور ) از بين رفته است گمرك ايران مجاز است آن را به مقصد رسيده تلقي كند و علاوه بر دستور ابطال تضمين يا تعهد از تعقيب موضوع نيز خودداري نمايد .
ماده 82
ماده 82 ـ كيسه هاي پستي حاوي مرسولات پستي بايد هنگام ورود به گمركهاي مرزي و ارسال به خارج در دفاتر مبادله پستي به وسيلة گمرك، نظارت و مهر و موم و پلمب گردد.