فصل دوم - نمايندگان (73 الی 93)
فصل دوم - نمايندگان
مبحث اول - مصونيت نمايندگان ( مواد 73 الی 75)
مبحث اول - مصونيت نمايندگان
مبحث دوم - تعهدات نمايندگان (مواد 76 الی 79)
مبحث دوم - تعهدات نمايندگان
مبحث سوم - حقوق نمايندگان (ماده 80)
مبحث سوم - حقوق نمايندگان
مبحث چهارم – مأموريت ها (ماده 81)
مبحث چهارم – مأموريت ها
مبحث پنجم - تعطيلات و مرخصي ها (مواد 82 الی 85)
مبحث پنجم - تعطيلات و مرخصي ها
مبحث ششم - غيبت نمايندگان (مواد 86 الی 89)
مبحث ششم - غيبت نمايندگان
مبحث هفتم - استعفاي نماينده و نحوه بررسي آن (مواد 90 الی 93)
مبحث هفتم - استعفاي نماينده و نحوه بررسي آن
ماده 73
ماده ۷۳- بر طبق اصل هشتاد و ششم (۸۶) قانون اساسي نمايندگان مجلس در مقام ايفاي وظايف نمايندگي در اظهارنظر خود كاملاً آزادند و نمي توان آنها را به سبب نظراتي كه در مجلس اظهار كردهاند يا آرائي كه در مقام ايفاي وظايف خود دادهاند تعقيب يا توقيف كرد و يا از حقوق اجتماعي محروم نمود. تبصره - وظايف نمايندگي شامل نطق، بحث هاي داخل دستور، بحث هاي جلسات كميسيونها، اظهارنظراتي كه براي اعمال اصل هشتاد و چهارم (۸۴) قانون اساسي انجام مي شودو ساير موارد نظارتي و قانوني است.
ماده 74
ماده ۷۴- چنانچه به تشخيص هيأت رئيسه نمايندهاي در سخنان خود در جلسه علني به كسي نسبت ناروا داده و يا هتك حرمت نمايد فرد مزبور مي تواند در دفاع از خود، به صورت مكتوب به اتهام وارده پاسخ گويد. پاسخ ارسالي درصورتي كه بيش از دو برابر اصل مطلب اظهار شده نبوده و متضمن توهين و افتراء نباشد، در اولين فرصت در جلسه علني قرائت خواهد شد.
ماده 75
ماده ۷۵- اگر در جلسه رسمي ضمن نطق يا مذاكره صريحاً يا تلويحاً نسبت سوئي به يكي از نمايندگان داده شود يا عقيده و اظهار او را بر خلاف جلوه دهند و نماينده مذكور براي رد آن نسبت به رفع اشتباه در همان جلسه يا در جلسه بعد اجازه نطق بخواهد بدون رعايت نوبت تا پنج دقيقه اجازه نطق داده مي شود
ماده 76
ماده ۷۶- نمايندگان براساس مسئوليت نمايندگي، متعهد و ملتزم به حفظ حيثيات مجلس و نمايندگان و رعايت نظم و نوبت و اجراي آيين نامه داخلي مي باشند. در مواردي كه نمايندهاي رعايت تعهدات فوق را ننمايد اقدامات ذيل به ترتيب از طرف رئيس به عمل خواهد آمد: ۱- تذكر شفاهي در جلسه علني ۲- اخطار در جلسه علني ۳- احضار و توبيخ متخلف در جلسه هيأت رئيسه
ماده 77
ماده ۷۷- رئيس جلسه نسبت به نمايندگاني كه از موضوع مذاكره خارج مي شوند و يا بدون اجازه صحبت مي كنند و همچنين نسبت به نمايندگاني كه به واسطه عدم رعايت آيين نامه داخلي يا به انحاء ديگر رعايت نظامات مجلس را نمي نمايند تذكر مي دهد.
ماده 78
ماده ۷۸- در صورتي كه رئيس به يكي از نمايندگان دو بار تذكر داد و نماينده مجدداً از حدود نظم خارج گرديد، رئيس به او اخطار مي كند
ماده 79
ماده ۷۹- توبيخ كه سبب درج در پرونده و گزارش در مجلس مي شوددر موارد ذيل اجراء مي گردد: ۱- در صورتي كه نمايندهاي پس از اخطار در همان جلسه از حدود نظم خارج شود. ۲- در صورتي كه نمايندهاي ظرف مدت يك ماه چهار مرتبه در جلسات متوالي يا شش مرتبه در مجموع مورد تذكر واقع شده باشد. ۳- كساني كه بيش از سه جلسه متوالي يا در مجموع پنج جلسه در يك ماه تأخير غيرمجاز داشته باشند.
ماده 80
ماده ۸۰- بودجه سالانه مجلس به پيشنهاد هيأت رئيسه پس از مشورت با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات و در موعد مقرر براي دولت ارسال مي شود تا با رعايت اصل پنجاه و دوم (۵۲) قانون اساسي در بودجه سالانه كل كشور درج شود. تبصره - مقرري و هزينه هاي نمايندگي در هر سال در جلسه مشترك هيأت رئيسه با كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شوراي اسلامي با رعايت مقررات مالي مجلس به تصويب مي رسد. نمايندگان مجلس مي توانند حقوق و مزاياي خود را از مجلس دريافت نمايند. قبل از تصميم مجدد در هر دوره به صورت علي الحساب مطابق مصوبه دوره قبل عمل مي شود
ماده 81
ماده ۸۱- مأموريت هاي رسمي فردي و جمعي نمايندگان براي شركت در سمينارها، اجلاس ها و بازديدهاي فني و تخصصي در داخل و يا خارج از كشور با تصويب كميسيون ذيربط و تأييد هيأت رئيسه انجام خواهد شد. نتايج حاصل از مأموريت به آن كميسيون و هيأت رئيسه مجلس تسليم مي گردد.
ماده 82
ماده ۸۲- تعطيلات تابستاني مجلس در هر سال سي روز است كه زمان آن با تشخيص مجلس تعيين مي شود. هيأت رئيسه مي تواند در تنظيم برنامه جلسات علني و كميسيونها بهگونهاي عمل كند كه نمايندگان در هر ماه يك هفته كاري هم براي رسيدگي به وظايف نمايندگي فرصت داشته باشند. تبصره - در صورت ضرورت، رئيس مجلس مي تواند با تقاضاي حداقل پنجاه نفر از نمايندگان و يا درخواست دولت، با ذكر دليل، در اوقات تعطيل، مجلس را به طور فوق العاده دعوت به انعقاد نمايد.
ماده 83
ماده ۸۳- نمايندگان يك ماه در هر سال حق استفاده از مرخصي با حقوق را دارند. استفاده از مرخصي ضروري بدون حقوق نيز، با موافقت هيأت رئيسه، حداكثر يك ماه در سال خواهد بود و درصورت عدم استفاده مي توانند در سال هاي بعد استفاده نمايند.
ماده 84
ماده ۸۴- اجازه مرخصي تمام مدت يك جلسه يا قسمتي از جلسات مجلس با موافقت هيأت رئيسه مجلس و در كميسيونها و شعب با رؤساي كميسيونها و شعب خواهد بود
ماده 85
ماده ۸۵- هيچ يك از نمايندگان قبل از تحصيل مرخصي نمي تواند غيبت نمايد مگر با عذر موجه از قبيل بيماري يا حوادث غيرمترقبه.
ماده 86
ماده ۸۶- نمايندهاي كه بيش از يكصد ساعت متوالي يا دويست و پنجاه ساعت غيرمتوالي از اوقات رسمي جلسات مجلس و كميسيون را بدون عذر موجه در يك سال غيبت نمايد، مستعفي شناخته خواهد شد. همچنين نمايندهاي كه به علت ناتواني جسمي و يا بيماري بيش از چهار ماه در يك سال غيبت موجه داشته باشد بنا به درخواست سي نفر از نمايندگان و تصويب دوسوم نمايندگان حاضر مبني بر عجز وي از ايفاي وظايف نمايندگي، سمت نمايندگي خود را از دست مي دهد. تبصره ۱- تا يك هفته پس از اعلام رسمي مستعفي شناخته شدن نماينده، درصورتي كه خود وي يا نماينده ديگري به غيرموجه بودن غيبت اعتراض كند و آن را تسليم هيأت رئيسه نمايد، اين اعتراض در اولين فرصت در مجلس مطرح مي شودو پس از صحبت حداكثر دو مخالف و دو موافق (هريك به مدت پانزده دقيقه) در صورتي كه مجلس به موجه بودن غيبت نماينده مورد بحث رأي داد، غيبت موجه شناخته خواهد شد. يك نفر از هيأت رئيسه بهعنوان موافق و نماينده مورد بحث به عنوان مخالف براي صحبت، حق تقدم خواهند داشت. تبصره ۲- درصورتي كه نماينده مستعفي شناخته شده به غيرموجه بودن غيبت خود اعتراض كرده باشد ولي در موقع طرح نتواند و يا نخواهد در مجلس حضور يابد، مي تواند لايحه دفاعيه خود رابراي طرح در مجلس حداكثر تا موقع طرح، تحويل مجلس نمايد. در اين صورت اين لايحه با حق تقدم در فرصت مقرر براي صحبت مخالفين توسط يكي از دبيران قرائت خواهد شد. مدت قرائت لايحه حداكثر نيم ساعت خواهد بود.
ماده 87
ماده ۸۷- به غيبت و تأخير غيرموجه حقوق تعلق نمي گيرد.
ماده 88
ماده ۸۸- محاسبه ساعات غيبت در كميسيونها با رؤساي كميسيونها و در جلسات رسمي مجلس با هيأت رئيسه مي باشد و در هر دو صورت، اعلان رسمي غيبت با هيأت رئيسه مجلس خواهد بود. هيأت رئيسه موظف است غيبت و تأخير غيرموجه نمايندگان در كميسيونها را هر ماه به اطلاع نمايندگان برساند
ماده 89
ماده ۸۹- غيبت، تأخير غيرموجه نمايندگان پيش از پايان جلسه مجلس اعلان و درصورت مذاكرات مجلس ثبت خواهد شد. تبصره - غيبت غيرموجه از دو جلسه كميسيون در حكم غيبت از يك جلسه رسمي مجلس مي باشد.
ماده 90
ماده ۹۰- هر نماينده كه اعتبارنامه او به تصويب رسيده است مي تواند از مقام نمايندگي استعفاء دهد. پذيرش استعفاء موكول به تصويب مجلس است.
ماده 91
ماده ۹۱- نماينده تقاضاي استعفاي مدلّل خود را به عنوان رئيس مجلس مي نويسد و رئيس مجلس آن را در اولين جلسه علني و بدون قرائت متن، اعلام و در دستور كار هفته بعد مي گذارد. نماينده مي تواند قبل از شروع بررسي در مجلس تقاضاي استعفاي خويش را مسترد دارد.
ماده 92
ماده ۹۲- بررسي تقاضاي استعفاء بدين ترتيب خواهد بود كه ابتداء تقاضاي استعفاء قرائت شده و سپس شخص متقاضي استعفاء يا نماينده ديگري به تعيين او تقاضاي دفاع خواهد نمود. مدت قرائت تقاضاي استعفاء و توضيح نماينده متقاضي استعفاء حداكثر نيم ساعت است. مخالف يا مخالفين نيز حداكثر نيم ساعت مي توانند صحبت كنند و پس از آن رأيگيري به عمل مي آيد. در صورت تصويب تقاضاي استعفاء مراتب از طريق رئيس مجلس به وزارت كشور اعلام مي شودتا طبق قانون انتخابات اقدام نمايد. تبصره - هرگاه نماينده متقاضي استعفاء براي طرح تقاضاي استعفاي خود در مجلس حاضر نشود و كسي را هم براي دفاع از خود تعيين ننمايد متن تقاضاي استعفاء قرائت و در صورت وجود مخالف حداكثر به مدت پانزده دقيقه صحبت خواهد كرد و سپس رأيگيري به عمل مي‌آيد.
ماده 93
ماده ۹۳- هرگاه تقاضاي استعفاي تعدادي از نمايندگان به نحوي باشد كه مانع از تشكيل جلسه رسمي گردد قابل طرح در مجلس نيست.