فصل سوم - گردش كار مجلس (ماده 94 الی 126)
فصل سوم - گردش كار مجلس
مبحث اول - جلسات مجلس (مواد 94 الی 104)
مبحث اول - جلسات مجلس
مبحث دوم – نطق ها و مذاكرات (مواد 105 الی 110)
مبحث دوم – نطق ها و مذاكرات
مبحث سوم – آراء ( 115 الی 126)
مبحث سوم – آراء
اول - نطق ها
اول - نطق ها
اول - كميت آراء
اول - كميت آراء
دوم – مذاكرات
دوم – مذاكرات
دوم - كيفيت آراء
دوم - كيفيت آراء
سوم - اعلام نتيجه رأي
سوم - اعلام نتيجه رأي
ماده 94
ماده ۹۴- انعقاد رسمي جلسات و اعتبار أخذ رأي منوط به حضور حداقل دوسوم مجموع نمايندگان مي باشد. تبصره ۱- براي ادامه مذاكراتي كه منجر به اتخاذ تصميم و يا أخذ رأي نمي شودحضور حداقل نصف نمايندگان كافي است. تبصره ۲- جلسات رسمي با تلاوت آياتي چند از قرآن مجيد به تشخيص هيأت رئيسه كه حتيالامكان متناسب با جلسه آن روز باشد آغاز خواهد شد.
ماده 95
ماده ۹۵- نمايندگان بايد در روزي كه قبلاً براي تشكيل جلسه رسمي معين مي شوددر مجلس حاضر شوند. درصورت تأخير بدون عذر موجه از طرف هيأت رئيسه توبيخ خواهند شد. همچنين، هريك از نمايندگان كه در موقع أخذ رأي با اعلام قبلي رئيس مجلس مبني بر منع خروج از جلسه بدون عذر موجه خارج شود، مستحق توبيخ خواهد بود و در صورت تكرار تأخير وغيبت، مقررات آيين نامه ازطرف هيأت رئيسه درباره او اجراء خواهد شد. اسامي نمايندگاني كه سه بار غيبت غيرموجه در يك ماه داشته باشند در روزنامه ها درج خواهد شد.
ماده 96
ماده ۹۶- تشخيص عده حضار با استفاده از تابلو است كه در اول هر جلسه و قبل از أخذ آراء به وسيله رئيس جلسه بايد اعلام شود. تبصره - در صورتي كه تابلو خراب شود، حداكثر تا پايان همان جلسه تشخيص عده حاضر با دبيران خواهد بود و هيأت رئيسه موظف است قبل از انعقاد جلسه بعد به تعمير و اصلاح تابلو اقدام نمايد.
ماده 97
ماده ۹۷- حداكثر مدت براي هر جلسه رسمي چهار ساعت است كه يكسره و يا با فاصله تنفس مي باشد، مگر در موارد ضروري كه به تشخيص رئيس و تصويب مجلس خواهد رسيد. غايبين بعد از تنفس نيز مشمول مقررات مربوط به غيبت و تأخير خواهند بود. تبصره ۱- وقت دستور جلسات رسمي مجلس چنان تنظيم خواهد شد كه جز در موارد اضطراري با اول وقت اداي نماز برخورد نداشته باشد. تبصره ۲- مجلس براي رسيدگي به طرح ها و لوايحي كه در شش جلسه به اتمام نرسد از جلسه هفتم همه روزه به جز روزهاي تعطيل تشكيل مي شود و افزايش ساعت هر جلسه با رأي مجلس است.
ماده 98
ماده ۹۸- اعضاي هيأت رئيسه مجلس بايد در ساعتي كه قبلاً براي تشكيل جلسات تعيين مي شود، حاضر شوند و در صورت تأخير يا غيبت بدون عذر موجه با تشخيص رئيس برطبق اين آيين نامه جريمه مي شوند
ماده 99
ماده ۹۹- تشكيل جلسات و رعايت ترتيب مذاكرات و اجراي آيين نامه و حفظ نظم جلسه طبق اين آيين نامه به عهده رئيس جلسه است.
ماده 100
ماده ۱۰۰- دستور هفتگي مجلس بايد به ترتيب وصول طرح ها و لوايح از كميسيونها و ساير موضوعات طبق اين آيين نامه توسط هيأت رئيسه مجلس تهيه و پس از چاپ و توزيع بر تابلو مخصوص نصب شود. رعايت ترتيب مذكور الزامي است. طرح ها و لوايحي كه داراي اولويت باشند ممكن است بنا به تقاضاي دولت و يا پانزده نفر از نمايندگان و با موافقت هيأت رئيسه خارج از ترتيب وصول، در دستور هفتگي مجلس قرارگيرد. گزارش هاي تحقيق و تفحص، تفريغ بودجه و كميسيون ها به جز گزارش طرح ها و لوايح، خارج از نوبت در دستور كار مجلس قرار مي گيرد. اين گزارش ها بايد حداقل چهل و هشت ساعت قبل از طرح در مجلس چاپ و در اختيار نمايندگان قرارگيرد وخلاصه آن حداكثر به مدت نيم ساعت درجلسه قرائت و متن كامل گزارش در مشروح مذاكرات چاپ شود. تبصره ۱- حداقل پنجاه نفر از نمايندگان مي توانند از رئيس جلسه مجلس تقاضا نمايند گزارش چاپ شده كميسيون خارج از نوبت در دستور كار جلسه علني قرار گيرد و رئيس درخواست متقاضيان را پس از صحبت يكي از متقاضيان و يك مخالف و يك موافق هركدام به مدت پنج دقيقه، به رأي مي گذارد. درصورت تصويب، رسيدگي به گزارش مورد تقاضا در همان جلسه يا جلسه بعد شروع مي شود و با اعمال مجدد اين تبصره نمي توان آن را متوقف نمود. تبصره ۲- در صورتي كه پنجاه نفر از نمايندگان براي طرح يا لايحه اي تقاضاي اولويت كنند هيأت رئيسه موظف است آن را در دستور هفتگي مجلس قرار دهد. تبصره ۳- هيأت رئيسه مي تواند تمام يا بخشي از گزارش هاي واصله از دستگاه ها و سازمان هايي كه طبق قانون موظف به ارائه گزارش به مجلس شوراي اسلامي هستند را جهت قرائت در دستور كار جلسه علني قرار دهد و گزارش كامل آن را به كميسيون هاي ذي ربط ارجاع نمايد. تبصره ۴- كليه گزارش هايي كه در جلسه علني مطرح مي شود بايد حداقل بيست و چهار ساعت قبل از طرح، تكثير و بين نمايندگان توزيع شود مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت براي آن زمان ديگري تعيين شده باشد
ماده 101
ماده ۱۰۱- گزارش نهائي كميسيون اصل نودم (۹۰) قانون اساسي پس از ارائه به هيأت رئيسه مجلس، درصورتي كه مربوط به عموم باشد، بدون رعايت نوبت در دستور كار قرار مي گيرد و در اولين جلسه علني قرائت خواهد شد
ماده 102
ماده ۱۰۲- در صورت اضطرار كه رعايت امنيت كشور ايجاب كند، به تقاضاي كتبي رئيس جمهور يا يكي از وزرا يا ده نفر از نمايندگان، جلسه غيرعلني تشكيل مي شود. در اين صورت، تقاضاكنندگان ادله خويش را مبني بر وجود شرايط اضطرار و اقتضاي امنيت كشور و در نتيجه لزوم برگزاري غيرعلني جلسه رسمي مجلس، حداكثر تا مدت پانزده دقيقه، متوالياً و يا متناوباً در دو نوبت، ارائه و سپس يك نفر به عنوان مخالف حداكثر تا پانزده دقيقه صحبت مي كند، در صورت تصويب دوسوم حاضران، كار رسيدگي در جلسه غيرعلني ادامه مي يابد، درغيراين صورت، جلسه به حالت علني بازگشته و به روال عادي عمل خواهد كرد. تبصره ۱- مصوبات جلسه غيرعلني در صورتي معتبر است كه با حضور شوراي نگهبان بهتصويب سهچهارم مجموع نمايندگان برسد. تبصره ۲- تشخيص رفع شرايط اضطراري براي انتشار مذاكرات و مصوبات جلسات غيرعلني براي اطلاع عموم با مجلس است كه با پيشنهاد حداقل ده نفر از نمايندگان و مذاكره به نحو مقرر در همين ماده، در جلسه غيرعلني و تصويب اكثريت حاضرين در مجلس عملي مي گردد
ماده 103
ماده ۱۰۳- رئيس هر جلسه قبل از ختم هر جلسه، روز و ساعت تشكيل و دستور جلسه بعد را اعلام مي كند كه در صورت مذاكرات درج شود، مگر در موارد اضطراري (به تشخيص هيأت رئيسه) كه حداقل بيست و چهار ساعت قبل از تشكيل جلسه، بايد به طور رسمي اعلام شود.
ماده 104
ماده ۱۰۴- در صورتي كه در مجلس بينظمي و تشنج به وجود آيد كه مانع ادامه كار مجلس باشد و رئيس نتواند از آن جلوگيري كند، در جاي خود قيام مي نمايد. هرگاه برخاستن رئيس موجب آرامش نشود جلسه را به مدت پانزده دقيقه به عنوان تنفس تعطيل مي كند و نمايندگان از جلسه خارج مي شوند و پس از انقضاي پانزده دقيقه مجدداً جلسه تشكيل مي شود. هرگاه بينظمي و تشنج تجديد شود رئيس، جلسه را ختم و آن را به روز ديگري موكول مي نمايد.
ماده 126
ماده ۱۲۶- اسامي كليه تقاضاكنندگان رأي مخفي يا رأي علني با ورقه درصورت مشروح مذاكرات مجلس ثبت خواهد شد.
ماده 105
ماده ۱۰۵- در هر جلسه رسمي به جز جلسات بررسي لوايح برنامه توسعه، بودجه سالانه و استيضاح يا رأي اعتماد به وزيران، سه نفر از نمايندگان مي توانند به نوبت و طبق فهرستي كه از قبل به قيد قرعه توسط هيأت رئيسه تنظيم شده است، حداكثر به مدت هفت دقيقه نطق نمايند. همچنين دو نفر از نمايندگاني كه در آن جلسه نوبت نطق نداشته باشند به جهت مسائل ضروري مي توانند يك ساعت قبل از شروع جلسه در لوح مخصوص يا دستگاه الكترونيك ثبتنام كرده وحداكثر به مدت پنج دقيقه نطق نمايند. درصورتي كه بيش از دو نفر از نمايندگان متقاضي اين نطق باشند، هيأت رئيسه به قيد قرعه به دو نفر وقت خواهد داد. هيچ يك از نمايندگان نمي توانند در مدت دو ماه بيش از يك بار نطق پنج دقيقه اي نمايند. نماينده حق واگذاري تمام وقت خود را به نماينده ديگر دارد.
ماده 106
ماده ۱۰۶- در هر جلسه، قبل از ورود در دستور، رئيس مي تواند در مورد گزارش حوادث مهم و مسائل فوري روز مطالبي را كه آگاهي مجلس از آن ضروري باشد به اطلاع نمايندگان برساند. حداكثر مدت براي اين مطالب پانزده دقيقه خواهد بود. تبصره - رؤساي قواي مجريه و قضائيه مي توانند خارج از موضوع دستور جلسه در صحن علني مجلس نطق نمايند. اين نطق پس از وصول تقاضاي آنان و اعلام موضوع نطق به رئيس مجلس پس از موافقت هيأت رئيسه در اولين فرصت انجام مي شود. ساعت و مدت نطق قبل از شروع جلسه بايد به اطلاع نمايندگان برسد
ماده 107
ماده ۱۰۷- در صورتي كه نمايندگان لازم بدانند بنا به پيشنهاد رئيس مجلس و يا پانزده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس شوراي اسلامي ، وزرا مكلف به حضور در مجلس مي باشند و هرگاه تقاضا كنند و مطلبي داشته باشند، مطالب آنان استماع مي شود. تبصره ۱- هيأت رئيسه مجلس مي تواند تمام يا بخشي از يك جلسه مجلس را براي رسيدگي به امور مهم و اساسي كشور اختصاص دهد. تبصره ۲- دستور اين جلسات و چگونگي اداره آن توسط هيأت رئيسه تعيين خواهد شد.
ماده 108
ماده ۱۰۸- ترتيب و مدت نطق بدين شرح است: الف - مدت نطق در جلسه علني بهشرح زير خواهد بود: ۱- براي استيضاح يك وزير دو ساعت و براي استيضاح دولت يا بيش از يك وزير چهار ساعت. استيضاح كنندگان مي توانند از بين خود يك يا چند نفر را براي بحث در موضوع استيضاح معرفي نمايند، ولي در هرحال مجموع نطق هاي استيضاح كنندگان نبايد از مدت فوق تجاوز نمايد. جزء ۲- در مورد كليات هر طرح يا لايحه، ابتداء سخنگوي كميسيون اصلي حداكثر ده دقيقه گزارش مي دهد، پس از آن حداكثر سه نفر مخالف و سه نفر موافق به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق وسپس نماينده دولت و پس از آن سخنگوي كميسيون هركدام حداكثر پنج دقيقه صحبت مي كنند. تبصره - در بررسي كليات طرح هاي دو يا سه فوريتي و طرح هايي كه كميسيون اصلي در موعد مقرر گزارش نداده است يكي از طراحان مي تواند به جاي سخنگو در ابتداء و انتهاي رسيدگي در مجلس صحبت كند. جزء ۳- براي موارد ذيل هر يك پنج دقيقه: - دفاع دربرابر توهين و تحريف نطق - مخالفت و موافقت نسبت به هريك از مواد طرح ها و لوايح - توضيح پيشنهاد اصلاحي نسبت به مواد طرح ها و لوايح اعم از فردي و جمعي - توضيح نماينده دولت و سخنگوي كميسيون در مورد پيشنهادها - توضيح پيشنهاد فوريت و يا سلب فوريت و مخالفت با آن - پيشنهاد مسكوت ماندن طرح و يا لايحه و مخالفت با آن - پيشنهاد تنفس - پيشنهاد أخذ رأي مخفي - تذكر آيين نامهاي و يا اخطار قانون اساسي - پيشنهاد انواع رأي در مورد استيضاح جزء ۴- براي تذكر آيين نامه اي و يا اخطار قانون اساسي حداكثر سه دقيقه ب - در تمام موارد مذكور در بند (الف)، در صورتي كه ضرورت اقتضاء كند ممكن است استثنائاً بدون مذاكره و با پيشنهاد رئيس يا ده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس، مدت نطق و شور اضافه شود. ج - در كليات لايحه بودجه سالانه كل كشور پس از نطق رئيس جمهور، سخنگوي كميسيون گزارش خود را ارائه مي دهد سپس حداكثر پنج نفر از نمايندگان به عنوان مخالف گزارش كميسيون و پنج نفر به عنوان موافق گزارش كميسيون به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق هر كدام حداكثر ده دقيقه صحبت مي كنند. پس از آن نماينده دولت به مدت بيست دقيقه و در پايان، سخنگوي كميسيون صحبت مي كند. مجموع زمان صحبت سخنگوي كميسيون سي دقيقه خواهد بود. تبصره - در كليات متمم و يك يا چند دوازدهم بودجه، اظهارات به ميزان نصف مدت هاي مقرر در بند فوق است. د - مدت نطق براي مسائل مهم مربوط به سياست خارجي از قبيل عهدنامهها و مقاولهنامهها و موافقتنامههاي بينالمللي حداكثر سه ساعت و براي هر ناطق حداكثر پانزده دقيقه خواهد بود. ه - پيش از أخذ رأي براي انتخاب حقوقدانان شوراي نگهبان و همچنين رئيس و دادستان ديوان محاسبات، هر نامزد مي تواند حداكثر ده دقيقه در جلسه علني مجلس مشخصات، سوابق كاري، تحصيلات و برنامههاي خود را به اطلاع نمايندگان برساند. تبصره - در كليه مواردي كه در اين آيين نامه نمايندگان مي توانند به عنوان موافق يا مخالف صحبت كنند و به موقع در لوح يا دستگاه الكترونيك ثبت نام كرده اند، اسامي آنان توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه به قيد قرعه انتخاب و اعلام مي شود. افراد تعيين شده حق واگذاري نوبت خود به نماينده ديگر را دارند
ماده 109
ماده ۱۰۹- ناطق نبايد از موضوع مورد بحث خارج شود. هرگاه رئيس تشخيص دهد كه ناطق از موضوع خارج شده و در ضمن يك نطق، دو نوبت به وي تذكر خروج از موضوع را بدهد و باز ادامه دهد، دفعه سوم مي تواند وي را از ادامه نطق در آن موضوع در تمام جلسه منع نمايد، مگر اينكه مجلس ادامه صحبت را تأييد كند.
ماده 110
ماده ۱۱۰- قطع كلام ناطق و عدم مراعات سكوت از طرف نمايندگان و هرگونه تهمت و توهين و ايرادگيري هاي شخصي و حركات و تظاهراتي كه موجب بينظمي مجلس باشد ممنوع است و مرتكب مشمول مجازات هاي مندرج در اين آيين نامه خواهد گرديد. رئيس جلسه مسئول جلوگيري از اين تخلفات است
ماده 111
ماده ۱۱۱- موضوعاتي كه طبق دستور در مجلس مطرح مي شودبايد يك ساعت قبل از موقع انعقاد جلسه در ورقه مخصوصي كه خارج از جلسه نصب مي گردد يا دستگاه الكترونيك، ثبت شود تا مخالف و موافق، در صورت تمايل، با تفكيك كليات و هريك از مواد، در آن ورقه يا دستگاه الكترونيك در ستون مخصوص، شخصاً ثبت نام نمايند. حق تقدم نطق با كساني است كه ثبت نام كرده باشند كه در اين صورت، يك مخالف و يك موافق به ترتيب نطق خواهند كرد. درصورتي كه مخالف يا موافقي ثبت نام نكرده باشد، نمايندگان مخالف و موافق در مجلس مي توانند كتباً نوبت بگيرند و به تناوب صحبت كنند. اگر هيچ موافقي وجود نداشته باشد، مخالفان مي توانند به نوبت صحبت كنند و اگر مخالفي موجود نباشد غير از نماينده دولت و يا سخنگو به عنوان موافق كسي صحبت نخواهد كرد. تبصره - درصورتي كه موضوعي در دستور كار مجلس قرار گيرد و به دلايلي مطرح نشود و همان موضوع در جلسه بعد مجلس مطرح شود برگ ثبت نام مخالف و موافق اوليه معتبر است.
ماده 112
ماده ۱۱۲- مذاكرات كامل هر جلسه همراه با مصوبات ضبط و ثبت و حداكثر چهل و هشت ساعت پس از آن، بين نمايندگان توزيع مي شود. نمايندهاي كه در صورت مشروح مذاكرات مطلبي برخلاف اظهارات او ثبت شده باشد، به طور اختصار مي تواند فقط نسبت به همان مورد در جلسه رسمي تذكر دهد و بعداً اصلاح آن قسمت از مذاكرات، در مجموعه مذاكرات مجلس درج مي شود. صورت مذاكرات جلسات بايد به امضاي رئيس يا نائبرئيس مجلس كه آن جلسه را اداره نموده است برسد.
ماده 113
ماده ۱۱۳- هرگاه هنگام بحث درباره طرح ها و لوايح، رئيس جمهور و معاونان او، وزيران و معاونان آنان و همچنين سخنگويان كميسيونهاي مربوطه لازم بدانند در موضوع مورد بحث با رعايت مواد طرح شده صحبت كنند، برابر ضوابط و مدت تعيين شده در آيين نامه به آنان اجازه داده خواهد شد
ماده 114
ماده ۱۱۴- نمايندگان مي توانند درباره مسائل مهم مملكتي يا بينالمللي يا مناسبت هاي خاص بيانيه صادر نموده و به رئيس جلسه تحويل نمايند. چنانچه بيانيه صادره به امضاي حداقل بيش از نصف مجموع نمايندگان برسد متن آن بدون ذكر اسامي نمايندگان در پايان جلسه علني مجلس قرائت و طي نامه رسمي به مراجع ذيربط ارسال خواهد شد و اسامي نمايندگان امضاءكننده بيانيه در مشروح مذاكرات چاپ مي شود. تبصره - توزيع هرگونه نامه، گزارش، بروشور و امثال آن در صحن مجلس طبق دستورالعملي خواهد بود كه توسط هيأت رئيسه تصويب و به اطلاع نمايندگان خواهد رسيد
ماده 115
ماده ۱۱۵- مصوبات مجلس در جلسه رسمي و با رأي موافق اكثريت مطلق حاضران كه بيش از نصف نمايندگان حاضر است، معتبر مي باشد مگر در مواردي كه در قانون اساسي يا اين آيين نامه نصاب ديگري تعيين شده باشد.
ماده 116
ماده ۱۱۶- كليه انتخاباتي كه در مجلس و كميسيونها و شعب به عمل مي آيد، اعم از اينكه فردي يا جمعي باشد به استثناي انتخاب رئيس، كه با اكثريت مطلق عده حاضر انتخاب مي شودو موارد ديگري كه در اين آيين نامه حد و نصاب ديگري براي آن تعيين شده است با رأي اكثريت نسبي است و در صورت تساوي آراء، به تعداد مورد نياز از منتخبين به حكم قرعه تعيين مي شود. اسامي كليه نامزدها با تعداد آراء آنان توسط رئيس جلسه اعلام مي شود.
ماده 117
ماده ۱۱۷- نصاب رأيگيري در مجلس، كميسيون، كميته و شعبه در موارد مختلف به شرح زير مي باشد: الف - اكثريت چهار پنجم مجموع نمايندگان: - اصلاحات جزئي خطوط مرزي كشور (اصل هفتاد و هشتم قانون اساسي) ب ـ اكثريت سه چهارم مجموع نمايندگان: ۱- توقف انتخابات و ادامه كار مجلس سابق در زمان جنگ و اشغال نظامي (اصل شصت و هشتم قانون اساسي) ۲- مصوبات جلسه رسمي غيرعلني (اصل شصت و نهم قانون اساسي) ج ـ اكثريت دو سوم مجموع نمايندگان: ۱- تصويب درخواست مراجعه به آراء عمومي (اصل پنجاه و نهم قانون اساسي) ۲- تصويب عدم كفايت رئيس جمهور (اصل هشتاد و نهم قانون اساسي) ۳- تصويب تقاضاي سه فوريت طرح ها و لوايح د - اكثريت دو سوم نمايندگان حاضر: ۱- تصويب آيين نامه داخلي مجلس و تفسير آن ۲- تصويب تشكيل جلسه رسمي غيرعلني مجلس با رعايت ماده (۱۰۲) اين آيين نامه ۳- تصويب تقاضاي دو فوريت طرح ها و لوايح ۴- تصويب موضوع اصل هفتاد و نهم قانون اساسي ۵- اصلاح قانون برنامه توسعه درضمن لايحه بودجه و ساير طرح ها و لوايح ه - اكثريت مطلق نمايندگان حاضر: ۱- انتخاب رئيس مجلس (مرحله اول) ۲- رأي اعتماد به وزيران ۳- رأي عدم اعتماد به وزيران ۴- طرح ها و لوايح و تفسير قوانين ۵- تصويب انجام تحقيق و تفحص ۶- تصويب تقاضاي يك فوريت طرح ها و لوايح ۷- تغيير دستور هفتگي مجلس ۸- رأي به وارد بودن سؤال نمايندگان از وزير ۹- تصويب موضوعات اصول (هفتاد و هفتم)، (هشتادم)، (هشتاد و دوم) و (هشتاد و سوم) قانون اساسي ۱۰- تصويب وضع قوانين آزمايشي و تصويب دائمي اساسنامه سازمان ها توسط كميسيون هاي مجلس و دولت طبق اصل هشتاد و پنجم (۸۵) قانون اساسي ۱۱- تعيين تعداد اعضاي كميته ها در كميسيون ها ۱۲- تصويب اعتبارنامه نمايندگاني كه پرونده آنان به كميسيون تحقيق ارجاع شده است. ۱۳- حذف مواد، تبصره ها و بندها از گزارش كميسيون ها در جلسه علني ۱۴- تصويب افزايش تعداد مخالف و موافق يا وقت مذاكرات طرح ها و لوايح مهم موضوع تبصره (۱) ماده (۱۰۸) ۱۵- ساير مواردي كه در اين آيين نامه و ساير قوانين براي آنها كلمات «تصويب» يا «موافقت مجلس» آورده شده و در اين آيين نامه نصاب آن مشخص نشده است. و - اكثريت نسبي با حداقل رأي بيش از يك سوم نمايندگان حاضر: ۱- انتخاب اعضاي هيأت رئيسه شعبه ۲- انتخاب نمايندگان جهت عضويت در كميسيون تلفيق، مشترك و هيأت تحقيق و تفحص ۳- انتخاب اعضاي كميسيون تخصصي، تحقيق و آيين نامه داخلي در شعبه ۴- تصويب تغيير كميسيون نمايندگان ۵- انتخاب اعضاي كميسيون ويژه در مجلس ۶- انتخاب رئيس و دادستان ديوان محاسبات كشور ز - اكثريت نسبي: ۱- انتخاب رئيس مجلس (مرحله دوم) و ساير اعضاي هيأت رئيسه مجلس ۲- انتخاب اعضاي حقوقدان شورا ي نگهبان ۳- انتخاب رئيس و اعضاي هيأت رئيسه كميسيون و كميته ۴- انتخاب نمايندگان جهت نظارت در مجامع، شوراها و سازمان ها ۵- انتخاب اعضاي كميته هاي هر كميسيون ۶- انتخاب ده نفر از نمايندگان در اجراي اصل يكصد و هفتاد و هفتم (۱۷۷) قانون اساسي تبصره - نصاب رأي براي نسخ، حذف، لغو و اصلاح قوانين، نصاب تصويب آن است مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت نصاب ديگري تعيين شده باشد.
ماده 118
ماده ۱۱۸- رأيگيري در مجلس به يكي از روش هاي ذيل انجام مي گيرد: ۱- با دستگاه الكترونيكي ۲- علني با ورقه ۳- مخفي با ورقه ۴- قيام و قعود تبصره - قبل از شروع رأي گيري بايد متن يا موضوع مورد بحث براي نمايندگان قرائت و يا اعلام و بلافاصله رأي گيري انجام شود. درصورتي كه متن اعلام شود و نياز به قرائت نباشد بايد متن رأي گيري شده در پاورقي مشروح مذاكرات به طور كامل آورده شود. رئيس جلسه موظف است با اعلام شروع رأي گيري از انجام اخطار، تذكر، نطق يا توضيح جلوگيري كند و پس از سي ثانيه از زمان شروع رأي گيري به فوريت نتيجه رأي گيري را اعلام نمايد.
ماده 119
ماده ۱۱۹- هيأت رئيسه مجلس موظف است مجلس را به وسايل پيشرفته الكترونيكي مجهز نمايد تا شمارش عده حاضران در مجلس و اعلام رأي مخالف، موافق و ممتنع با وسايل مذكور ممكن و ميسر گردد و نتيجه آراء را در معرض ديد نمايندگان قرار دهد. در موارد نقص فني دستگاه ها حداكثر براي يك هفته رأيگيري با قيام و قعود يا طرق ديگر انجام خواهد شد. تمديد اين مهلت با تصويب مجلس خواهد بود.
ماده 120
ماده ۱۲۰- در مورد ذيل أخذ رأي علني با ورقه خواهد بود: هرگاه حداقل ده نفر از نمايندگان به جاي استفاده از دستگاه الكترونيكي و يا قيام و قعود رأي علني با ورقه را تقاضا نمايند. ابتدائاً بدون بحث نسبت به درخواست، رأيگيري به عمل مي آيد و درصورت تصويب درخواست، اصل موضوع با ورقه و به طور علني به رأي گذاشته مي شود.
ماده 121
ماده ۱۲۱- در رأي علني با ورقه، هر نماينده داراي سه نوع كارت سفيد، كبود و زرد است كه اسم آن نماينده روي كارت ها چاپ شده است. كارت سفيد علامت قبول، كارت كبود علامت رد و كارت زرد علامت امتناع است. هنگام اخذ رأي علني با ورقه، نمايندگان كارت سفيد يا كبود يا زرد خودشان را با نظارت دبيران در گلدان ها مي ريزند. نمايندگاني كه رأي ندهند و يا بعد از اعلام اخذ رأي از تالار جلسه خارج شوند، ممتنع محسوب مي شوند. تبصره - اسامي موافقين، مخالفين و ممتنعين و كساني كه در رأيگيري شركت نكرده و يا بعد از اعلام أخذ رأي از تالار خارج شدهاند، بدون اينكه در جلسه قرائت شود، درصورت مشروح مذاكرات مجلس ثبت مي گردد.
ماده 122
ماده 122(اصلاحي 30ˏ06ˏ1401)- در موارد ذيل أخذ رأي مخفي با ورقه الزامي است: 1- انتخاب اعضاي هيأت رئيسه، حقوقدانان شوراي نگهبان و ساير انتخابات راجع به اشخاص 2- انتخابات داخلي شعب و كميسيونها 3- رأي اعتماد و عدم اعتماد به وزيران و هيأت وزيران و رأي عدم كفايت به رئيس جمهور 4- رأي نسبت به اعتبارنامه نمايندگاني كه مورد اعتراض واقع شده اند. تبصره 1 (اصلاحي 30ˏ06ˏ1401)- هيأت رئيسه موظف است كارت هاي مخصوصي براي رأيگيري مخفي تهيه و در اختيار نمايندگان قرار دهد. رأيگيري به وسيله هرگونه ورقه و كارتي غير از اين اوراق معتبر نخواهد بود. تبصره 2 (الحاقي 30ˏ06ˏ1401)ـ هيأت رئيسه مي تواند انتخاب نمايندگان براي عضويت در نهادها، هيأت ها، مجامع و شوراها را با دستگاه الكترونيكي انجام دهد. در اين صورت، هيأت رئيسه موظف است اقدامات لازم براي عدم امكان دسترسي به آراي نمايندگان را به عمل آورد.
ماده 123
ماده ۱۲۳- در مواردي كه نتيجه أخذ رأي با قيام و قعود بلافاصله توسط دو نفر از دبيران هيأت رئيسه و يا ظرف پانزده دقيقه بعد از اعلام رأي مذكور توسط بيست و پنج نفر از نمايندگان حاضر در مجلس مورد ترديد باشد بدون بحث با ورقه نسبت به ترديد به عمل آمده رأي گيري خواهد شد. در صورتي كه درخواست ترديد كنندگان به تصويب نصف به علاوه يك نمايندگان حاضر در جلسه برسد نتيجه آن ملاك عمل قرار خواهدگرفت. چنانچه ترديد در پانزده دقيقه آخر جلسه باشد، مي توان در جلسه بعد نسبت به ترديد رأي گيري نمود. تبصره ۱- ترديد كنندگان بايد اسامي خود را شخصاً در برگه مخصوصي در جايگاه هيأت رئيسه ثبت و امضاء نمايند. تبصره ۲- ترديدكنندگان پس از گذشت مدت پانزده دقيقه از زمان رأي گيري نمي توانند از درخواست خود انصراف بدهند
ماده 124
ماده ۱۲۴- به مجرد اعلام أخذ رأي، توسط رئيس جلسه تعداد نمايندگان حاضر در جلسه به استناد دستگاه شمارشگر اعلام و بلافاصله أخذ رأي به عمل مي آيد. در موارد نقص فني دستگاه شمارشگر عده حاضران مستند به شمارش اكثريت دبيران خواهد بود.
ماده 125
ماده ۱۲۵- در كليه موارد، نتيجه رأي مجلس بايد صريحاً به وسيله رئيس اعلام گردد