مبحث دوم – نطق ها و مذاكرات (مواد 105 الی 110)
مبحث دوم – نطق ها و مذاكرات
اول - نطق ها
اول - نطق ها
دوم – مذاكرات
دوم – مذاكرات
ماده 105
ماده ۱۰۵- در هر جلسه رسمي به جز جلسات بررسي لوايح برنامه توسعه، بودجه سالانه و استيضاح يا رأي اعتماد به وزيران، سه نفر از نمايندگان مي توانند به نوبت و طبق فهرستي كه از قبل به قيد قرعه توسط هيأت رئيسه تنظيم شده است، حداكثر به مدت هفت دقيقه نطق نمايند. همچنين دو نفر از نمايندگاني كه در آن جلسه نوبت نطق نداشته باشند به جهت مسائل ضروري مي توانند يك ساعت قبل از شروع جلسه در لوح مخصوص يا دستگاه الكترونيك ثبتنام كرده وحداكثر به مدت پنج دقيقه نطق نمايند. درصورتي كه بيش از دو نفر از نمايندگان متقاضي اين نطق باشند، هيأت رئيسه به قيد قرعه به دو نفر وقت خواهد داد. هيچ يك از نمايندگان نمي توانند در مدت دو ماه بيش از يك بار نطق پنج دقيقه اي نمايند. نماينده حق واگذاري تمام وقت خود را به نماينده ديگر دارد.
ماده 106
ماده ۱۰۶- در هر جلسه، قبل از ورود در دستور، رئيس مي تواند در مورد گزارش حوادث مهم و مسائل فوري روز مطالبي را كه آگاهي مجلس از آن ضروري باشد به اطلاع نمايندگان برساند. حداكثر مدت براي اين مطالب پانزده دقيقه خواهد بود. تبصره - رؤساي قواي مجريه و قضائيه مي توانند خارج از موضوع دستور جلسه در صحن علني مجلس نطق نمايند. اين نطق پس از وصول تقاضاي آنان و اعلام موضوع نطق به رئيس مجلس پس از موافقت هيأت رئيسه در اولين فرصت انجام مي شود. ساعت و مدت نطق قبل از شروع جلسه بايد به اطلاع نمايندگان برسد
ماده 107
ماده ۱۰۷- در صورتي كه نمايندگان لازم بدانند بنا به پيشنهاد رئيس مجلس و يا پانزده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس شوراي اسلامي ، وزرا مكلف به حضور در مجلس مي باشند و هرگاه تقاضا كنند و مطلبي داشته باشند، مطالب آنان استماع مي شود. تبصره ۱- هيأت رئيسه مجلس مي تواند تمام يا بخشي از يك جلسه مجلس را براي رسيدگي به امور مهم و اساسي كشور اختصاص دهد. تبصره ۲- دستور اين جلسات و چگونگي اداره آن توسط هيأت رئيسه تعيين خواهد شد.
ماده 108
ماده ۱۰۸- ترتيب و مدت نطق بدين شرح است: الف - مدت نطق در جلسه علني بهشرح زير خواهد بود: ۱- براي استيضاح يك وزير دو ساعت و براي استيضاح دولت يا بيش از يك وزير چهار ساعت. استيضاح كنندگان مي توانند از بين خود يك يا چند نفر را براي بحث در موضوع استيضاح معرفي نمايند، ولي در هرحال مجموع نطق هاي استيضاح كنندگان نبايد از مدت فوق تجاوز نمايد. جزء ۲- در مورد كليات هر طرح يا لايحه، ابتداء سخنگوي كميسيون اصلي حداكثر ده دقيقه گزارش مي دهد، پس از آن حداكثر سه نفر مخالف و سه نفر موافق به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق وسپس نماينده دولت و پس از آن سخنگوي كميسيون هركدام حداكثر پنج دقيقه صحبت مي كنند. تبصره - در بررسي كليات طرح هاي دو يا سه فوريتي و طرح هايي كه كميسيون اصلي در موعد مقرر گزارش نداده است يكي از طراحان مي تواند به جاي سخنگو در ابتداء و انتهاي رسيدگي در مجلس صحبت كند. جزء ۳- براي موارد ذيل هر يك پنج دقيقه: - دفاع دربرابر توهين و تحريف نطق - مخالفت و موافقت نسبت به هريك از مواد طرح ها و لوايح - توضيح پيشنهاد اصلاحي نسبت به مواد طرح ها و لوايح اعم از فردي و جمعي - توضيح نماينده دولت و سخنگوي كميسيون در مورد پيشنهادها - توضيح پيشنهاد فوريت و يا سلب فوريت و مخالفت با آن - پيشنهاد مسكوت ماندن طرح و يا لايحه و مخالفت با آن - پيشنهاد تنفس - پيشنهاد أخذ رأي مخفي - تذكر آيين نامهاي و يا اخطار قانون اساسي - پيشنهاد انواع رأي در مورد استيضاح جزء ۴- براي تذكر آيين نامه اي و يا اخطار قانون اساسي حداكثر سه دقيقه ب - در تمام موارد مذكور در بند (الف)، در صورتي كه ضرورت اقتضاء كند ممكن است استثنائاً بدون مذاكره و با پيشنهاد رئيس يا ده نفر از نمايندگان و تصويب مجلس، مدت نطق و شور اضافه شود. ج - در كليات لايحه بودجه سالانه كل كشور پس از نطق رئيس جمهور، سخنگوي كميسيون گزارش خود را ارائه مي دهد سپس حداكثر پنج نفر از نمايندگان به عنوان مخالف گزارش كميسيون و پنج نفر به عنوان موافق گزارش كميسيون به ترتيب يك نفر مخالف و يك نفر موافق هر كدام حداكثر ده دقيقه صحبت مي كنند. پس از آن نماينده دولت به مدت بيست دقيقه و در پايان، سخنگوي كميسيون صحبت مي كند. مجموع زمان صحبت سخنگوي كميسيون سي دقيقه خواهد بود. تبصره - در كليات متمم و يك يا چند دوازدهم بودجه، اظهارات به ميزان نصف مدت هاي مقرر در بند فوق است. د - مدت نطق براي مسائل مهم مربوط به سياست خارجي از قبيل عهدنامهها و مقاولهنامهها و موافقتنامههاي بينالمللي حداكثر سه ساعت و براي هر ناطق حداكثر پانزده دقيقه خواهد بود. ه - پيش از أخذ رأي براي انتخاب حقوقدانان شوراي نگهبان و همچنين رئيس و دادستان ديوان محاسبات، هر نامزد مي تواند حداكثر ده دقيقه در جلسه علني مجلس مشخصات، سوابق كاري، تحصيلات و برنامههاي خود را به اطلاع نمايندگان برساند. تبصره - در كليه مواردي كه در اين آيين نامه نمايندگان مي توانند به عنوان موافق يا مخالف صحبت كنند و به موقع در لوح يا دستگاه الكترونيك ثبت نام كرده اند، اسامي آنان توسط يكي از اعضاي هيأت رئيسه به قيد قرعه انتخاب و اعلام مي شود. افراد تعيين شده حق واگذاري نوبت خود به نماينده ديگر را دارند
ماده 109
ماده ۱۰۹- ناطق نبايد از موضوع مورد بحث خارج شود. هرگاه رئيس تشخيص دهد كه ناطق از موضوع خارج شده و در ضمن يك نطق، دو نوبت به وي تذكر خروج از موضوع را بدهد و باز ادامه دهد، دفعه سوم مي تواند وي را از ادامه نطق در آن موضوع در تمام جلسه منع نمايد، مگر اينكه مجلس ادامه صحبت را تأييد كند.
ماده 110
ماده ۱۱۰- قطع كلام ناطق و عدم مراعات سكوت از طرف نمايندگان و هرگونه تهمت و توهين و ايرادگيري هاي شخصي و حركات و تظاهراتي كه موجب بينظمي مجلس باشد ممنوع است و مرتكب مشمول مجازات هاي مندرج در اين آيين نامه خواهد گرديد. رئيس جلسه مسئول جلوگيري از اين تخلفات است
ماده 111
ماده ۱۱۱- موضوعاتي كه طبق دستور در مجلس مطرح مي شودبايد يك ساعت قبل از موقع انعقاد جلسه در ورقه مخصوصي كه خارج از جلسه نصب مي گردد يا دستگاه الكترونيك، ثبت شود تا مخالف و موافق، در صورت تمايل، با تفكيك كليات و هريك از مواد، در آن ورقه يا دستگاه الكترونيك در ستون مخصوص، شخصاً ثبت نام نمايند. حق تقدم نطق با كساني است كه ثبت نام كرده باشند كه در اين صورت، يك مخالف و يك موافق به ترتيب نطق خواهند كرد. درصورتي كه مخالف يا موافقي ثبت نام نكرده باشد، نمايندگان مخالف و موافق در مجلس مي توانند كتباً نوبت بگيرند و به تناوب صحبت كنند. اگر هيچ موافقي وجود نداشته باشد، مخالفان مي توانند به نوبت صحبت كنند و اگر مخالفي موجود نباشد غير از نماينده دولت و يا سخنگو به عنوان موافق كسي صحبت نخواهد كرد. تبصره - درصورتي كه موضوعي در دستور كار مجلس قرار گيرد و به دلايلي مطرح نشود و همان موضوع در جلسه بعد مجلس مطرح شود برگ ثبت نام مخالف و موافق اوليه معتبر است.
ماده 112
ماده ۱۱۲- مذاكرات كامل هر جلسه همراه با مصوبات ضبط و ثبت و حداكثر چهل و هشت ساعت پس از آن، بين نمايندگان توزيع مي شود. نمايندهاي كه در صورت مشروح مذاكرات مطلبي برخلاف اظهارات او ثبت شده باشد، به طور اختصار مي تواند فقط نسبت به همان مورد در جلسه رسمي تذكر دهد و بعداً اصلاح آن قسمت از مذاكرات، در مجموعه مذاكرات مجلس درج مي شود. صورت مذاكرات جلسات بايد به امضاي رئيس يا نائبرئيس مجلس كه آن جلسه را اداره نموده است برسد.
ماده 113
ماده ۱۱۳- هرگاه هنگام بحث درباره طرح ها و لوايح، رئيس جمهور و معاونان او، وزيران و معاونان آنان و همچنين سخنگويان كميسيونهاي مربوطه لازم بدانند در موضوع مورد بحث با رعايت مواد طرح شده صحبت كنند، برابر ضوابط و مدت تعيين شده در آيين نامه به آنان اجازه داده خواهد شد
ماده 114
ماده ۱۱۴- نمايندگان مي توانند درباره مسائل مهم مملكتي يا بينالمللي يا مناسبت هاي خاص بيانيه صادر نموده و به رئيس جلسه تحويل نمايند. چنانچه بيانيه صادره به امضاي حداقل بيش از نصف مجموع نمايندگان برسد متن آن بدون ذكر اسامي نمايندگان در پايان جلسه علني مجلس قرائت و طي نامه رسمي به مراجع ذيربط ارسال خواهد شد و اسامي نمايندگان امضاءكننده بيانيه در مشروح مذاكرات چاپ مي شود. تبصره - توزيع هرگونه نامه، گزارش، بروشور و امثال آن در صحن مجلس طبق دستورالعملي خواهد بود كه توسط هيأت رئيسه تصويب و به اطلاع نمايندگان خواهد رسيد