دستورالعمل دادرسی مالیاتی

فصل یکم: اعتراض به برگ تشخیص

بند 1- شرایط و نحوه اعتراض به برگ تشخیص در مواردی که برگ تشخیص مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ می شود، چنان چه مؤدی نسبت به آن معترض باشد می تواند ظرف سی روز از تاریخ ابلاغ شخصاً یا به وسیله وکیل تام الاختیار خود به اداره امور مالیاتی و یا دبیرخانه هیأت های حل اختلاف مالیاتی ذیربط مراجعه و با تکمیل فرم های مخصوص و ارائه دلایل و اسناد و مدارک کتباً تقاضای رسیدگی مجدد نماید.

بند 2- تکلیف واحد مالیاتی در موارد ابلاغ قانونی برگ تشخیص مالیات در صورتی که برگ تشخیص مالیات به دلیل عدم حضور مؤدی در نشانی قانونی یا استنکاف از دریافت آن و یا به هر دلیلی به صورت قانونی ابلاغ شده باشد، واحد مالیاتی مربوط مکلف است نسبت به ارسال پرونده به دبیرخانه هیأت ها (حداکثر ظرف مهلت یک هفته، پس از گذشت 30 روز از تاریخ ابلاغ مزبور) اقدام نماید.

بند 3- رسیدگی به اعتراض مودی نسبت به برگ تشخیص مالیات اگر مودی اعتراض خود را به اداره امور مالیاتی ارائه کند، اداره مزبور مکلف است ظرف مدت 30 روز از تاریخ مراجعه مودی به موضوع رسیدگی و به یکی از اشکال زیر اتخاذ تصمیم نماید: الف: در صورتی که دلایل و اسناد و مدارک ابراز شده مودی از طرف اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده شود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء مسئول مربوط و مودی با رعایت مقررات ، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف مدت 10 روز) و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوطه ارجاع می شود. ب: اگر اداره امور مالیاتی دلایل ابرازی مودی را موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص ندهد و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع شود مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و با امضاء مسئول مربوط و مودی با رعایت مقررات ، جهت صدور برگ قطعی (حداکثر ظرف مدت 10 روز) و انجام مراحل وصول مالیات به واحد مالیاتی مربوط ارجاع می شود. ج: اگر دلایل ابرازی مودی توسط اداره امور مالیاتی موثر در تعدیل درآمد مشمول مالیات تشخیص داده نشود و نظر آن اداره مورد قبول مودی واقع نگردد، مراتب مستدلا در ظهر برگ تشخیص منعکس و پس از امضاء رئیس اداره امور مالیاتی مربوط و مودی و ثبت آن، (حداکثر ظرف مدت 5 روز) پرونده جهت درخواست تعیین وقت از دبیرخانه هیأتهای حل اختلاف مالیاتی ظرف همین مدت و انجام امور قانونی بعدی به واحد مالیاتی مربوط ارجاع می شود. تبصره- در این مرحله مودی می تواند جهت احاله پرونده برای رسیدگی توسط هیأتهای حل اختلاف مالیاتی فرم اعتراض مخصوص را تکمیل و حداکثر ظرف مدت 10 روز به دبیرخانه هیأتهای مربوطه ارائه نموده و رسید دریافت دارد.

بند 4 - مشخصات برگ اعتراض با عنایت به سامانه‌ای شدن طرح شکایت مودیان، تکمیل موارد زیر کفایت می‌کند: 1- موضوع مورد اعتراض؛ 2- خواسته مودي؛ 3- اسناد، مدارک و سایر ادله به انضمام شرح دقیق آن. در موارد اعتراض به صورت خارج از سامانه، به جز موارد فوق، درج موارد زیر نیز ضروری است: 1- مشخصات هویتی مودی (اشخاص حقیقی یا حقوقی)؛ 2- نشاني قانونی با ذکر کد پستي، تلفن تماس وآدرس الکترونيکي (حسب مورد)؛ 3- شماره پرونده مودی؛ 4- منبع مالياتي مورد اعتراض؛ 5- اداره کل امور مالياتي مربوطه؛ 6- شماره اقتصادی یا ملی یا کد اتباع غیر ایرانی؛ 7- امضاء يا اثر انگشت مودي مالياتي/ وکيل تام الاختيار/ دارندگان حق امضا براساس آخرين تصميمات مجمع عمومي مستند به روزنامه رسمي همراه با مهر اشخاص حقوقي.

بند 5- نحوه تسلیم اعتراض فرم اعتراض باید توسط مؤدی یا وکیل یا نماینده قانونی وی تنظیم گردیده و در قبال اخذ رسید حسب مورد به اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأت های مربوط تسلیم شود. اداره امور مالیاتی یا دبیرخانه هیأت ها مکلفند اعتراض مؤدی را در دفتر مربوط ثبت نموده و رسید ارائه نمایند. تبصره- مودیان مالیاتی که اعتراض خود را از طریق پست سفارشی ارسال می نمایند تاریخ تسلیم اعتراضیه به پست، تاریخ تسلیم به مرجع مالیاتی ذیربط محسوب می گردد.

بند 6- شرایط ارائه اسناد و مدارک همراه اعتراض مؤدیان مالیاتی باید رونوشت یا تصویر خوانای مدارک خود را به پیوست فرم اعتراض ارائه نمایند برابری رونوشت یا تصویر اسناد و مدارک با اصل می بایست توسط دبیرخانه و یا اعضای هیأت های حل اختلاف مالیاتی گواهی‌ شود در صورتی که رونوشت یا تصویر سند در خارج از کشور تهیه شده باشد برابری آن با اصل مدارک می‌بایست در دفتر یکی از سفارت خانه ها و یا کنسولگری های جمهوری اسلامی ایران گواهی شده باشد و چنان چه اسناد و مدارک استنادی به زبان فارسی نباشد پس از ترجمه آن ها توسط مترجم رسمی دادگستری و تایید مأمورین کنسولی جمهوری اسلامی ایران تسلیم شود در غیر این صورت به مدارک ارسالی به سایر زبان ها که بدون رعایت مفاد این ماده ارائه گردد در هیأت های حل اختلاف مالیاتی ترتیب اثر داده نخواهد شد.

فصل دوم: وکیل و سایر اشخاص در حکم مودی مالیاتی

بند 7- تسلیم مدارک دال بر سمت وکیل یا نماینده قانونی مؤدی به هیأت هر گاه اعتراض مؤدی توسط وکیل یا نماینده قانونی او یا ولی یا وارث یا وصی و یا قیم به عمل آید تصویر مدارکی که اثبات کننده سمت وی باشد باید به پیوست آن ارائه گردد.

بند 8- انتخاب وکیل و حدود اختیارات وی و تعلق حق تمبر مؤدی می تواند وکیل خود را از بین وکلای دادگستری و یا سایر اشخاص به موجب سند رسمی تنظیمی انتخاب نماید، در این صورت می بایست حدود اختیارات وی صراحتاً در متن وکالتنامه احصاء شود. تبصره 1 - حکم این ماده در خصوص تصریح حدود اختیارات نسبت به نماینده قانونی مودی نیز جاری خواهد بود. تبصره 2 - حق تمبر موضوع ماده 103 ق.م.م چنانچه محاسبه و پرداخت نشده باشد می بایست پس از محاسبه توسط کارشناس هیأت طبق ماده مذکور از سوی مودی پرداخت و رسید آن تسلیم دبیرخانه هیأت شود و در هنگام رسیدگی توسط اعضاء هیأت کنترل گردد.

بند 9- اشخاص مجاز به حضور در هیأت اشخاص مجاز به حضور در هیأت های حل اختلاف مالیاتی عبارتند از: شخص مؤدی (در مورد اشخاص حقوقی صاحبان امضاء مجاز با ارائه تصویر آخرین روزنامه رسمی)، وکیل مؤدی با ارائه وکالت نامه رسمی، وراث، کارمند حقوق بگیر اشخاص حقوقی با همراه داشتن معرفی نامه از شخص حقوقی با تائید واحد مالیاتی مربوط. (با ارائه مدارک جهت تشخیص هویت نامبردگان)، مشاوران رسمی مالیاتی دارای کارت عضویت معتبر جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران با ارائه برگه نمایندگی قانونی مالیاتی

بند 10- منع وکالت کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور و محدودیت‌های قانونی نمایندگان بندهای 2 و3 هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی: کارمندان وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان امور مالیاتی کشور در دوره خدمت یا آمادگی خدمت نمی‌توانند به عنوان وکیل یا نماینده مودی در جلسات هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی حاضر شوند. در مورد نمایندگان بندهای 2 و3 هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی ، وکالت یا ارائه مشاوره توسط این اعضا بلامانع است. در پرونده‌هایی که این افراد به عنوان وکیل یا نماینده مودی فعالیت نمایند یا خدمات مشاوره ارائه کنند، نمی‌توانند به عنوان نمایندگان بندهای یادشده ناظر بر همان پرونده تعیین شوند .

بند 11- موارد خودداری از رسیدگی توسط اعضای هیأت های حل اختلاف مالیاتی اعضاء هیأت حل اختلاف مالیاتی، در موارد زیر باید از رسیدگی خودداری نمایند هم چنین مؤدی یا نماینده اداره امور مالیاتی نیز، می تواند رد عضو یا اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی را درخواست نماید: الف- قرابت نسبی یا سببی تا درجه سوم از هر طبقه بین اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی با مؤدی. ب- عضو یا اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی، قیم یا مخدوم مؤدی باشند و یا مؤدی مباشر یا متکفل امور عضو هیأت یا همسر او باشد. ج- عضو هیأت یا همسر یا فرزند او، وارث مؤدی باشد. د- عضو هیأت -پیش تر- در موضوع اعتراض مؤدی به عنوان عضو یا کارشناس یا گواه یا مأمور مالیاتی اظهار نظر کرده باشد. ه- بین عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی و مؤدی و یا همسر یا فرزند آن ها دعوای حقوقی یا کیفری مطرح باشد و یا پیش تر مطرح بوده و از تاریخ صدور حکم دو سال نگذشته باشد. و- وجود رابطه شراکت بین عضو هیأت حل اختلاف مالیاتی با مؤدی و چنان چه، مؤدی شخص حقوقی باشد؛ سهامدار، نماینده، یا عضو هیأت مدیره یا مدیر عامل یا بازرس قانونی بودن اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی مانع از رسیدگی آن ها خواهد بود. ز- عضو هیأت یا همسر یا فرزند او دارای نفع شخصی در موضوع مطروحه یا مورد رسیدگی باشند. - در موارد یاد شده، عضو هیأت با صدور قرار خودداری از رسیدگی، با ذکر جهت قانونی آن، از امور هیأت های حل اختلاف مالیاتی ذیربط درخواست می نماید تا عضو دیگری را که از موارد خودداری رسیدگی به دور باشد برای رسیدگی معرفی نماید. چنان چه، به هر دلیل قانونی امکان تعیین اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی میسر نباشد، پرونده برای رسیدگی به نزدیک ترین هیأت حل اختلاف مالیاتی شهر یا محلی که با محل مزبور در محدوده یک استان باشد ارجاع می شود.

فصل سوم: برگ دعوت هیأت (تعیین، تغییر و ابلاغ وقت رسیدگی، ارسال پرونده)

بند 12- تنظیم برگ دعوت در سه نسخه برگ دعوت تعیین وقت شده هیأت حل اختلاف مالیاتی در سه نسخه تنظیم، که نسخه دوم پس از ابلاغ به مؤدی جهت اعلام تعیین زمان تشکیل هیأت به امور مالیاتی مربوط ارسال می گردد.

بند 13- تعیین وقت هیأت دبیرخانه هیات حل اختلاف مالیاتی مکلف است حداکثر ظرف مدت 5 روز پس از دریافت اعتراض مؤدی نسبت به تعیین وقت و ابلاغ برگ دعوت مربوط که متضمن تعیین زمان و مکان و ساعت تشکیل هیأت است اقدام نماید.

بند 14- ابلاغ وقت رسیدگی به مؤدی با رعایت حداقل فاصله زمانی وقت رسیدگی هیأت حل اختلاف مالیاتی در مورد هر پرونده، جهت حضور مؤدی یا نماینده وی و نیز اعزام نماینده اداره امور مالیاتی توسط دبیرخانه هیأت های حل اختلاف مالیاتی به آن ها ابلاغ می گردد. (فاصله تاریخ ابلاغ و روز تشکیل جلسه هیأت نباید کمتر از 10 روز باشد مگر به درخواست مؤدی و موافقت امور هیأت حل اختلاف مالیاتی، بدیهی است روز ابلاغ و روز اقدام جزء مدت محسوب نمی شود.)

بند 15- اطلاع تاریخ تشکیل جلسه به اعضاء هیأت دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی موظف است، پس از تعیین وقت، تاریخ تعیین شده را حداکثر تا یک هفته قبل از تشکیل جلسه جهت حضور اعضاء کتباً به اطلاع آنان برساند. تبصره- هر گاه مؤدی طی درخواست کتبی و جداگانه برابر فرم مربوط، تقاضای رسیدگی خارج از نوبت بنماید با موافقت مسئول امور هیأت های حل اختلاف مالیاتی، رسیدگی خارج از نوبت توسط هیأت حل اختلاف مالیاتی صورت خواهد پذیرفت.

بند 16- ابلاغ وقت رسیدگی به وراث در صورت فوت مؤدی در صورت فوت مؤدی کلیه حقوق و تکالیف مربوط به چگونگی رسیدگی به اعتراض مؤدی به وراث او منتقل می شود در این صورت اوقات رسیدگی هیأت باید به همه وراث ابلاغ شود. عدم حضور وراث، وکیل یا نماینده قانونی آن ها مانع از رسیدگی هیأت نمی باشد. تبصره- در موارد فوت یا عزل و استعفای وکیل یا ممنوعیت از وکالت وکیل، رسیدگی به اعتراض مودی به تأخیر نخواهد افتاد.

بند 17- تجدید وقت جلسات هیأت هر گاه به هر علتی هیأت حل اختلاف مالیاتی در وقت مقرر تشکیل نگردد لازم است ظرف مدت یک هفته، وقت جلسه بعدی به مؤدی و واحد مالیاتی ابلاغ شود.