آیین نامه نحوه تنظیم و تحریر و نگاهداری دفاتر موضوع تبصره یک ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03

تبصره– حکم بند ”د“ این ماده شامل مواردی که سفید ماندن تمام صفحه در دفتر برای ثبت تراز افتتاحی باشد نخواهد بود و هم چنین سفید ماندن ذیل صفحات دفتر در آخر هر روز یا هر ماه به شرطی که اسناد دارای شماره ردیف بوده و قسمت سفید مانده با خط بسته شود به اعتبار دفتر خللی وارد نمی سازد.

تبصره 1- در صورتی که مودیان مالیاتی حسب مورد از اوراق مخصوص موضوع ماده 169 قانون مالیات های مستقیم استفاده ننمایند، دفاتر ابرازی برای تشخیص درآمد مشمول مالیات سال مربوط فاقد اعتبار بوده و به نفع آن ها قابل استناد نخواهد بود.

تبصره 1- تاریخ مذکور در مدارک یا فاکتور فروش یا خرید و غیره ملاک قطعی تأخیر تحریر شناخته نمی شود و هرگاه انجام و ختم این گونه اعمال با توجه به سیستم و طرز کار موسسه تابع تشریفات و طی مراحلی باشد تا موضوع آماده برای ثبت در دفتر مربوط شود، فاصله بین تاریخ فاکتور یا مدارک و روز آماده شدن آن برای ثبت در دفتر تأخیر ثبت تلقی نخواهد شد.

تبصره 1- اشتباه در شماره گذاری صفحات و هم چنین اشتباهات ناشی از پلمب دفاتر در مراجع مذکور موجب بی اعتباری دفاتر نخواهد بود.

تبصره 1- در صورتی که دفاتر ابرازی مودی با توجه به نحوه نگاهداری و تحریر و تنظیم حساب های آن به نظر ممیز و تأئید سرممیز مالیاتی ذیربط غیرقابل رسیدگی تشخیص و یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و مقررات این آیین نامه مردود اعلام شود، ممیز مالیاتی بایستی مراتب را با ذکر دلایل کافی کتباً به مودی ابلاغ و پرونده امر را برای رسیدگی هیئت سه نفری حسابرسان منتخب وزیر امور اقتصادی و دارایی موضوع بند 3 ماده 97 قانون مالیات های مستقیم ارسال دارد چنان چه مودی ظرف یک ماه از تاریخ ابلاغ به آن هیئت مراجعه و با ادای توضیحات لازم و ارائه دلایل و مدارک کافی رفع اشکال نماید تشخیص درآمد مشمول مالیات براساس رسیدگی به دفاتر و در غیر این صورت براساس رای هیئت مزبور به طریق علی الراس صورت خواهد گرفت.

تبصره 1- حداکثر جریمه مقرر در این آیین نامه برای یک یا چند مورد حسب مقررات تبصره یک ماده 95 قانون مالیات های مستقیم به شرح زیر خواهد بود: 1- تا ده درصد مالیات متعلق، در صورتی که ده درصد مذکور از یکصد هزار ریال بیشتر باشد 2- تا یکصد هزار ریال، در صورتی که ده درصد مذکور از یکصد هزار ریال بیشتر باشد. 3- تا یکصد هزار ریال، در صورت عدم شمول مالیات

تبصره 2- مودیان در انتخاب یکی از روش های متداول حسابداری آزاد هستند ولی باید در سال های بعد نیز همان روش را اعمال نمایند و در صورتی که به جهات مشخصی تغییر روش داده باشند مکلفند اثرات حاصل از تغییر روش بر حساب سود و زیان را ضمن اظهارنامه و سایر صورت های مالی تسلیمی به حوزه مالیاتی ذیربط مشخص نمایند.

تبصره 2- تأخیر تحریر عملیات در صورتی که به منظور سوء استفاده نباشد در موارد استثنائی تا یک هفته به تشخیص مأمورین تشخیص مالیات و بیش از آن به تشخیص هیئت سه نفری موضوع بند سوم ماده 97 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 به قانونی بودن دفتر خللی وارد نخواهد کرد.

تبصره 2- ادارات امور اقتصادی و دارایی موظفند فهرست دفاتر ثبت و پلمب شده واصله از اداره ثبت اسناد و هم چنین فهرست دفاتر مشاغل ثبت و پلمب شده از ناحیه خود را به حوزه های مالیاتی مربوط ارسال نمایند هم چنین مودیان موظفند در اظهارنامه مالیاتی خود تعداد و نوع دفاتری که برای سال مالیاتی مورد رسیدگی پلمب کرده اند و نیز کلیه دفاتر نانویس موجود ثبت و پلمب شده سال های قبل را ذکر نمایند و ممیزین مالیاتی مکلفند پس از اطمینان از اینکه دفاتر قانونی مودی منحصر به دفاتر ابرازی است اقدام به رسیدگی نمایند.

تبصره 2- هیئت های موضوع بند 3 ماده 97 قانون مالیات های مستقیم مکلفند دلایل غیر قابل رسیدگی یا مردود بودن دفاتر اعلام شده از طرف مأموران تشخیص را با ملاحظه چگونگی تنظیم و نگاهداری دفاتر و توضیحات مودی (اعم از حضوری یا ارسالی به صورت کتبی) و رعایت اطراف و جوانب و با توجه به اوضاع و احوال دفاتر و اسناد و مدارک مربوط و عنایت به اصول کلی و متداول حسابداری و نیز درجه اهمیت اشکالات مطروحه از طرف حوزه مالیاتی و واقعیات امر مورد بررسی دقیق قرار داده نظر خود را برابر حکم بند 3 یاد شده اعلام دارد و در صورت قبول دفاتر مواردی را که طبق ماده 21 این آیین نامه موجب تعلق جریمه می باشند مشخص نماید.

تبصره 2- تعلق جرائم مذکور در این آیین نامه که در اجرای تبصره ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مقرر شده است مانع وصول جرائم مقرر در سایر مواد قانون مزبور نخواهد بود.

تبصره 3- در مواردی که دفاتر پلمب شده توسط مقامات قضائی یا سایر مراجع قانونی از دسترس مودی خارج شود و صاحب دفتر از تاریخ وقوع این امر حداکثر ظرف 30 روز دفاتر جدیدی پلمب و عملیات آن مدت را در دفاتر جدید ثبت کند، تأخیر ثبت عملیات در این مدت موجب غیرقانونی شناختن دفاتر نخواهد بود.

تبصره 3- جرائم موضوع این ماده باید به همراه مالیات و در صورت عدم شمول مالیات به طور مجزا در مهلت مقرر برای مطالبه مالیات توسط ماموران تشخیص مربوط مورد مطالبه قرار گیرد و چنان چه دفاتر بعداً مورد قبول هیئت حل اختلاف مالیاتی واقع شود، هیئت مزبور مکلف است موارد تعلق جریمه و میزان آن را در رای صادره مشخص نماید.

تبصره 4- در مورد موسسات جدید التاسیس تاخیر ثبت دفاتر برای اولین سال تأسیس تا سی روز از تاریخ ثبت شخص حقوقی و یا تاریخ شروع به کار سایر اشخاص مجاز خواهد بود.

تبصره – اشتباهات حساب حاصل در ثبت عملیات در صورتی که بعداً در اثناء عملیات سال مربوط مورد توجه واقع و به اصطلاح آن در دفتر مبادرت و مستندات آن ارائه شود به اعتبار دفاتر خللی وارد نخواهد کرد.

تبصره – حکم این ماده در مورد استفاده از دفاتر ثبت و پلمب شده لغایت سال 1367 در صورت عدم مغایرت نوع با مقررات موضوع قانون مالیات های مستقیم مصوب اسفند ماه 1366 نیز جاری است.

تبصره - نگاهداری دفتر روزنامه واحد برای ثبت کلیه عملیات و یا دفاتر روزنامه متعدد برای هر طبقه یا طبقاتی از آن ها امکان پذیر است از قبیل دفتر روزنامه صندوق، دفتر روزنامه بانک و دفاتر روزنامه غیرنقدی مانند خرید و فروش نسیه و اقساطی و یا دفتر روزنامه دو یا چند مورد از حساب ها.

آیین نامه نحوه تنظیم و تحریر و نگاهداری دفاتر موضوع تبصره یک ماده 95 قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 که در تاریخ 1367/12/28 به تصویب وزیر امور اقتصادی و دارایی رسیده است. کلیات ماده 1- مقررات این آیین نامه شامل مودیانی است که در موعد مقرر در قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 مجلس شورای اسلامی، ترازنامه و حساب سود و زیان و یا حسب مورد حساب درآمد و هزینه و حساب سود و زیان خود را با رعایت مقررات مربوط تسلیم می نمایند.

ماده 10- مودیانی که دفتر روزنامه و کل نگاهداری می نمایند باید کلیه عملیات مالی پولی و محاسباتی و مودیان مجاز به نگاهداری دفتر مشاغل (دفتردرآمد و هزینه) باید هرگونه درآمد و هزینه و خرید و فروش دارایی های قابل استهلاک خود را طبق مقررات این آیین نامه حسب مورد در دفاتر مربوط ثبت کنند ولو آنکه برای نگاهداری حساب از ماشین های مکانیکی یا الکترونیکی و کارت های حساب استفاده شود.

ماده 11- مودیان مجاز به نگاهداری دفتر مشاغل می توانند تمام یا قسمتی از درآمدهای روزانه را تحت یک شماره ردیف در دفتر ثبت نمایند مشروط بر اینکه در ستون شرح دفتر، نوع و تعداد آن ها را قید و اگر درآمدی متکی به اسناد و مدارک باشد مشخصات آن را نیز در ستون مزبور درج نمایند در صورتی که اقلام درآمد هزینه و خرید دارایی های قابل استهلاک متکی به اسناد و مدارک باشند مودیان مذکور بایستی پس از ثبت موارد در دفتر مشاغل، اسناد و مدارک مربوط را به ترتیب شماره ردیف دفتر و به نحوی که برای رسیدگی ماموران تشخیص مالیات قابل استفاده باشد نگاهداری نمایند.