فصل چهارم - گذرنامه عادي (از ماده 14 تا ماده 20)
فصل چهارم - گذرنامه عادي
ماده 14
ماده 14) صدور گذرنامه عادي در ايران بعهده شهرباني كل كشور و در خارج از ايران با مأمورين كنسولي كشور شاهنشاهي يا مأموران سياسي‌عهده‌دار امور كنسولي خواهد بود. مقررات مربوط بترتيب صدور و تمديد و تجديد و اصلاح گذرنامه بموجب آئين‌نامه اجرائي اين قانون تعيين خواهد شد.
ماده 15
ماده 15) محصليني كه براي تحصيل عازم خارج از كشور ميباشند با رعايت قانون وظيفه عمومي در مورد تحصيلات غير دانشگاهي از طرف وزارت آموزش و پرورش و در مورد تحصيلات دانشگاهي از طرف وزارت علوم و آموزش عالي بشهرباني كل كشور معرفي ميشوند. شغل آنها در گذرنامه محصل ذكر ميگردد و از پرداخت كليه وجوه مربوط بصدور گذرنامه معاف ميباشند. اين معافيت شامل محصليني كه گذرنامه تحصيلي آنان تدريجاً بگذرنامه عادي تبديل خواهد شد نيز ميباشد محصليني كه گذرنامه تحصيلي آنان به گذرنامه عادي تبديل ميشود از مقررات معافيت تحصيلي احضار بخدمت زير پرچم استفاده خواهند كرد.
ماده 16
ماده 16 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- باشخاص زير هيچ نوع گذرنامه براي خروج از كشور داده نميشود: 1 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- كسانيكه بموجب اعلام كتبي مقامات قضائي حق خروج از كشور را ندارند. 2 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- كسانيكه در خارج از ايران بسبب تكدي و يا ولگردي و يا ارتكاب سرقت و كلاهبرداري و يا به هر عنوان ديگر داراي سوء شهرت باشند. 3 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- كسانيكه مسافرت آنها به خارج كشور به تشخيص مقامات قضائي مخالف مصالح جمهوري اسلامي ايران باشد. تبصره 1 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- رسيدگي و تشخيص افراد مذكور در بند 2 اين ماده واحده بعهده كميسيوني مركب از نمايندگان: 1 - وزارت امور خارجه. 2 - وزارت دادگستري 3 - وزارت كشور 4 - شهرباني جمهوري اسلامي. 5 - وزارت اطلاعات كه بدعوت وزارت كشور تشكيل خواهد شد ميباشد. تبصره 2 (اصلاحي 03ˏ08ˏ1362)- از تاريخ 1362/08/03، ماده 16 قانون گذرنامه مصوب 1351 و تبصره و بندهاي آن و همچنين لايحه قانوني اصلاح ماده 16قانون گذرنامه مصوب 1358/12/4 شوراي انقلاب نسخ ميشود.
ماده 17
ماده 17) دولت ميتواند از صدور گذرنامه و خروج بدهكاران قطعي مالياتي و اجراي دادگستري و ثبت اسناد و متخلفين از انجام تعهدات ارزي طبق ضوابط و مقرراتي كه در آئين‌نامه تعيين ميشود جلوگيري نمايد.
ماده 18
ماده 18 - براي اشخاص زير با رعايت شرايط مندرج در اين ماده گذرنامه صادر ميشود: 1 (جایگزین 1380/03/23)- اشخاصي كه كمتر از هجده سال تمام دارند و كساني كه تحت ولايت و يا قيمومت ميباشند با اجازه كتبي وليّ يا قيّم آنان. 2 - مشمولين وظيفه عمومي با اجازه كتبي اداره وظيفه عمومي. 3 - زنان شوهردار ولو كمتر از 18 سال تمام با موافقت كتبي شوهر و در موارد اضطراري اجازه دادستان شهرستان محل درخواست گذرنامه كه مكلف است نظر خود را اعم از قبول درخواست يا رد آن حداكثر ظرف سه روز اعلام دارد كافي است. زناني كه با شوهر خود مقيم خارج هستند و زناني‌كه شوهر خارجي اختيار كرده و به تابعيت ايراني باقي مانده‌اند از شرط اين بند مستثني ميباشند.
ماده 19
ماده 19) در صورتيكه موانع صدور گذرنامه بعد از صدور آن حادث شود يا كسانيكه بموجب ماده 18 صدور گذرنامه موكول به اجازه آنان است از اجازه خود عدول كنند از خروج دارنده گذرنامه جلوگيري و گذرنامه تا رفع مانع ضبط خواهد شد.
ماده 20
ماده 20) بايرانياني كه بكشور مراجعت ميكنند و فاقد گذرنامه يا اسناد در حكم گذرنامه باشند و يا اينكه مدت اعتبار آن اسناد منقضي شده باشد بشرط آنكه تابعيت ايراني آنها مسلم باشد برگ بازگشت كه فقط براي بازگشت به ايران معتبر است داده ميشود. تبصره - برگ بازگشت از طرف مقامات سياسي و كنسولي شاهنشاهي در خارج از كشور بطور رايگان صادر ميشود و در مرز از دارنده آن اخذ ميگردد.