فصل اول - تابعيت و ثبت كشتي (از ماده 1 تا ماده 28)
فصل اول - تابعيت و ثبت كشتي
قسمت اول - تابعيت؛ ماده 1 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)
ماده 1) (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391) شرايط تابعيت كشتي 1 - هر كشتي درياپيما (اعم از اينكه ساختمان آن پايان يافته و يا در دست ساختمان باشد) كه ظرفيت غيرخالص ثبت شده آن حداقل 25 تن و واجد شرايط ذيل باشد ميتواند بر طبق مقررات اين قانون بثبت رسيده و تابعيت ايراني و حق برافراشتن پـرچم جمهوري اسلامي ايران را داشته باشد. الف - كشتي باشخاص تابع ايران (اعم از طبيعي و حقوقي) تعلق داشته باشد و در صورتيكه كشتي متعلق بشركت ايراني باشد بايد سهام آن با نام بوده و حداقل 51 درصد سرمايه واقعي آن متعلق باتباع ايراني باشد ب - كشتي بايد بر طبق مقررات اين فصل بثبت برسد 2 - كشتيهاي نفتي متعلق باشخاص (اعم از طبيعي يا حقوقي) كه بامر توليد و يا تصفيه و يا حمل و نقل نفت خام و يا گاز و يا محصولات نفتي اشتغال دارند ميتوانند بدون رعايت حد نصاب مقرر در اين ماده بنا بدرخواست ذينفع و موافقت سازمان بنادر و كشتيراني بثبت رسيده و تابعيت ايران را تحصيل كنند.
ماده 2
ماده 2) تابعيت فرمانده و افسران و كاركنان كشتي فرمانده و افسران و كاركنان كشتي ممكنست در صورت لزوم از اتباع غيرايراني باشند. مالك كشتي بايد بهزينه خود اتباع ايراني را براي كار در كشتي تربيت كند و بتدريج آنانرا بجاي كاركنان خارجي در كشتي بكار گمارد برنامه كارآموزي توسط مالكين كشتي تنظيم و پس از تصويب سازمان بنادر و كشتيراني توسط مالكين مذكور بمورد اجرا گذاشته ميشود ولي در هر حال ميبايست در عرض چهار سال از تاريخ قبول تابعيت ايران لااقل نصف كاركنان كشتي از اتباع ايران باشند مهندسين و افسران و كاركنان ايراني كشتيراني در مدتي كه جزو كاركنان كشتي باشند از پرداخت ماليات بر حقوق و مزاياي دريافتي معاف خواهند بود
ماده 3
ماده 3) آموزشگاه دريائي وزارت اقتصاد مكلفست ظرف مدت يكسال از تاريخ تصويب اين قانون آموزشگاه تربيت كاركنان دريانوردي بازرگاني را در يكي از بنادر جنوب تأسيس نمايد
ماده 4
ماده 4) مرجع صدور گواهي تابعيت مرجع صدور گواهي تابعيت كشتي سازمان بنادر و كشتيراني مي باشد
ماده 5
ماده 5) كشتيهائي كه در ايران ساخته شده اند هر كشتي كه در ايران ساخته ميشود و ظرفيت آن حداقل 25 تن باشد تا وقتي كه سازنده كشتي آن را تحويل نداده است كشتي ايراني تلقي ميشود
ماده 6
ماده 6) كشتيراني ساحلي كشتيراني بقصد تجارت بين بنادر و جزاير ايران (كاپوتاژ) منحصراً متعلق بكشتيهاي ايراني است مگر آنكه در موارد لزوم بنا به پيشنهاد سازمان بنادر و كشتيراني اجازه مخصوص از طرف هيئت وزيران صادر گردد
ماده 7
ماده 7) تغيير تابعيت مالكي كه كشتي او در ايران بثبت رسيده است ميتواند تابعيت كشتي خود را تغيير دهد مقررات مربوط بخروج از تابعيت در آئين نامه اين قانون تعيين خواهد گرديد
قسمت دوم - ثبت كشتي؛ ماده 8
ماده 8) تأسيس اداره مركزي ثبت كشتيها اداره مركزي ثبت كشتي ها در سازمان بنادر و كشتيراني تأسيس ميگردد.
ماده 9
ماده 9) درخواست ثبت براي ثبت كشتي بايد مالك كشتي و يا نماينده او تقاضاي ثبت را بضميمه اظهارنامه و گواهينامه هاي فني در دو نسخه تنظيم و بسازمان بنادر و كشتيراني تسليم نمايد. مالك كشتي يا نماينده او بايد قبل از تسليم تقاضا نام اختياري كشتي را باطلاع سازمان مذكور برساند و در صورت تأييد آنرا در دو سينه و پاشنه كشتي بطور ثابت و نام بندر ثبت را نيز در پاشنه كشتي بر طبق مقررات مربوطه نقش و يا نصب نمايد. اداره ثبت كشتي هاي سازمان بنادر پس از اجراي مراتب مزبور با رعايت مقررات بثبت كشتي اقدام ميكند.
ماده 10
ماده 10) اظهارنامه مالك كشتي يا نماينده او بايد بضميمه تقاضانامه ثبت كشتي مستندات مالكيت با اظهارنامه اي حاوي نكات زير تسليم نمايد. نام كشتي - توان قوه محركه - جنس بدنه كشتي - تاريخ و محل ساختمان - ابعاد و ظرفيتها - تعداد پلها و دكلها و دودكشها - نوع قوه محركه (بخار - ديزل انرژي اتمي و غيره) علائم مشخصه نام و تابعيت و محل اقامت مالك يا مالكين و سهم هر يك از مالكين كشتي.
ماده 11
ماده 11) سند ثبت كشتي سند ثبت كشتي گواهينامه ايست كه از طرف سازمان بنادر و كشتيراني بر طبق نمونه مخصوص در دو نسخه بنام كشتي تنظيم و صادر ميشود. در سند ثبت كشتي نكات زير قيد ميگردد. نام بندر ثبت كشتي - محل و تاريخ ساخت كشتي – طبقه بندي تعداد پلها و دكلها - طول و عرض و آبخور كشتي - ظرفيت و نوع كشتي - مشخصات قوه محركه و ساير مشخصات كشتي - نام مالك و شماره كشتي
ماده 12
ماده 12) امضاء سند ثبت كشتي - ترتيب ثبت و نگهداري آن سند ثبت كشتي بايد بامضاء مالك و يا نماينده او و همچنين سازمان بنادر و كشتيراني برسد. اسناد ثبت كشتي بايد بترتيب رديف در دفتر رسمي ثبت كشتيها قيد گردد و يك نسخه آن در كشتي نگهداري شود.
ماده 13
ماده 13) حق الثبت(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391) حق الثبت و ساير حقوقي كه براي ثبت اسناد و مدارك كشتي بايد پرداخت شود به شرح زير است: الف ـ حق الثبت براي كشتيهاي كمتر از 500 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل بيست ميليون (000 /000 /20) ريال. براي كشتيهاي 501 تا 1000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل سي ميليون (000 /000 /30) ريال. براي كشتيهاي 1001 تا 1500 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل چهل ميليون (000 /000 /40) ريال. براي كشتيهاي 1501 تا 2000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل شصت ميليون (000 /000 /60) ريال. براي كشتيهاي 2001 تا 2500 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل هشتاد ميليون (000 /000 /80) ريال. براي كشتيهاي 2501 تا 3000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل يكصد ميليون (000 /000 /100) ريال. براي كشتيهاي 3001 تا 4000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل يكصد و بيست ميليون (000 /000 /120) ريال. براي كشتيهاي 4001 تا 5000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل يكصد و چهل ميليون (000 /000 /140) ريال. براي كشتيهاي 5001 تا 6000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل يكصد و شصت ميليون (000 /000 /160) ريال. براي كشتيهاي 6001 تا 7000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل يكصد و هشتاد ميليون (000 /000 /180) ريال. براي كشتيهاي 7001 تا 8000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل دويست ميليون (000 /000 /200) ريال. براي كشتيهاي 8001 تا 9000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل دويست و بيست ميليون (000 /000 /220) ريال. براي كشتيهاي 9001 تا 10000 تن ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل دويست و چهل ميليون (000 /000 /240) ريال. براي كشتيهاي از 10001 تن به بالا ظرفيت غيرخالص ثبت شده معادل سيصد ميليون (000 /000 /300) ريال. ب ـ حق تجديد ثبت كشتيها به مأخذ پنجاه درصد (50 %) حق الثبت مندرج در بند (الف) است. پ ـ هزينه ثبت تغييرات در گواهينامه ها مبلغ چهار ميليون (000 /000 /4) ريال براي هر تغيير در مشخصات يا خصوصيات كشتي يا اجزاي آن مي باشد. ت ـ هزينه صدور المثناي گواهينامه ثبت كشتي به مأخذ سي درصد (30%) حق الثبت همان كشتي است.
ماده 14
ماده 14) تغييرات در ظرفيت كشتيها هرگونه تغييري در ظرفيت مسافربري و يا باربري كشتي بايد كتباً باطلاع سازمان بنادر و كشتيراني برسد اينگونه تغييرات نيز بايد در دفتر رسمي ثبت كشتيها و در سند ثبت كشتي و نسخه دوم آن قيد گردد.
ماده 15
ماده 15) گواهينامه هاي فني كشتي كشتي در صورتي ممكن است در ايران به ثبت برسد كه گواهينامه هاي فني آن توسط سازمان بنادر و كشتيراني و يا يكي از مراجع صلاحيتدار بين المللي كه صلاحيت آن مورد قبول سازمان بنادر و كشتيراني است صادر شده باشد.
ماده 16
ماده 16) گواهينامه ثبت موقت نمايندگان كنسولي ايران ميتوانند با كسب اجازه از سازمان بنادر و كشتيراني باستناد گواهينامه هاي فني صادره از طرف يكي از موسسات صلاحيتدار بين المللي مذكور در ماده فوق گواهينامه ثبت موقت جهت كشتيهائيكه در ايران به ثبت خواهند رسيد صادر نمايد. اعتبار اينگونه گواهينامه هاي ثبت موقت متناسب با مدت مسافرت كشتي بيكي از بنادر ايران جهت انجام تشريفات ثبت خواهد بود و نبايد از ششماه تجاوز كند رونوشت گواهينامه ثبت موقت بايد باداره ثبت كشتيهاي سازمان بنادر و كشتيراني ارسال شود و اصل گواهي ثبت موقت بايد بسازمان بنادر و كشتيراني تسليم شود.
ماده 17
ماده 17) آثار عدم ثبت كشتي در مورد ماده فوق چنانچه كشتي بموقع بثبت نرسد و يا اسناد قبلي بموقع تسليم نگردد كشتي حق برافراشتن پـرچم جمهوري اسلامي ايران را نخواهد داشت و مالك كشتي بر طبق مقررات ماده 190 اين قانون بپرداخت جريمه محكوم و موظف به تسليم باسناد كشتي مي باشد مفاد اين ماده در مورد اسناد مفقود لازم الرعايه نخواهد بود.
ماده 18
ماده 18) كشتيهاي در دست ساختمان كشتيهاي در دست ساختمان (موضوع ماده 5 اين قانون) بايد موقتاً بثبت برسد و گواهينامه ثبت موقت جهت آنها صادر گردد. كارخانه سازنده كشتي موظف است اظهارنامه اي مشتمل بر شماره رديف و مشخصات تفصيلي كشتي جهت ساختمان تهيه و به سازمان بنادر و كشتيراني تسليم نمايد پس از اينكه كشتي در دست ساختمان آزمايش و تحويل مالك گرديد گواهينامه ثبت موقت باطل و مسترد خواهد شد
ماده 19
ماده 19) تغيير در ساختمان كشتي در صورت تغيير اساسي در ساختمان كشتي اظهارنامه جديدي بايد بسازمان بنادر و كشتيراني يا نمايندگان كنسولي ايران تسليم و توضيحات كافي فني راجع به ضرورت تغييرات مذكور در آن داده شود سازمان مزبور پس از رسيدگي بمدارك اظهارنامه اقدام باصلاح اسناد مربوطه خواهد نمود در صورتيكه اظهارنامه مزبور بنمايندگان كنسولي ايران تسليم شود مقامات مزبور مكلفند اظهارنامه را در اسرع وقت بسازمان بنادر و كشتيراني ارسال دارند. هرگاه متقاضي اسنادي بتصديق مقامات صلاحيتدار بين المللي كه مورد تأييد سازمان بنادر و كشتيراني باشد ارائه نمايد اداره ثبت كشتي باستناد اسناد مزبور اقدام باصلاح اسناد مربوطه خواهد نمود.
ماده 20
ماده 20) احكام و قرارهاي قضائي هرگونه قرار يا آراء لازم الاجرا صادره از دادگاهها كه در حقوق عيني كشتي تغييري دهد (باستثناي حقوق ممتاز) بايد در دفتر ثبت كشتي و اسناد آن قيد گردد مأمورين مكلف بثبت و انعكاس دادن مراتب فوق اگر در انجام وظيفه در اينمورد تسامح نمايند بكيفر مقرر در ماده 190 اين قانون محكوم خواهند شد هرگاه ثابت شود كه مأموري تعمداً از انجام دادن وظيفه مزبور خودداري نموده است مجازات او از ششماه تا سه سال حبس تأديبي و پرداخت خسارت ناشيه از اين عمل خواهد بود
ماده 21
ماده 21) ابطال ثبت و سلب تابعيت كشتيهاي ايراني در موارد ذيل ثبت كشتي باطل و تابعيت آن سلب ميگردد 1) در صورتيكه شرايط ثبت كشتي و حق برافراشتن پـرچم جمهوري اسلامي ايران از بين رفته باشد 2) در صورتيكه كشتي مفقود و يا توسط دزدان دريائي و يا در نتيجه عمليات خصمانه تصرف شده باشد 3) در صورتيكه كشتي متلاشي شده و از حيز انتفاع افتاده باشد 4) در صورتيكه مالك كشتي را رها كرده باشد تقاضاي ابطال ثبت و سلب تابعيت كشتي بايد توسط سازمان بنادر و كشتيراني از دادگاه دريائي بعمل آيد در موارد فوق سند ثبت و تابعيت كشتي بايد منتها ظرف سي روز به اداره ثبت كشتيهاي سازمان بنادر و كشتيراني يا نمايندگان كنسولي ايران مسترد گردد.
ماده 22
ماده 22) فقدان اسناد - صدور المثني در صورتيكه سند ثبت كشتي مفقود شده باشد مالك بايد فورا مراتب را بسازمان بنادر و كشتيراني اعلام و اظهارنامه اي حاكي از اين موضوع تسليم دارد سازمان بنادر و كشتيراني پس از رسيدگي المثني سند ثبت كشتي را صادر خواهد نمود.
ماده 23
ماده 23) تغيير نام كشتي نام كشتي ممكن است بنا بتقاضاي مالك تغيير يابد و در اينمورد سازمان بنادر و كشتيراني ميتواند با تعويض نام كشتي موافقت كند و بهزينه متقاضيان تغيير نام را در سه نوبت بفواصل يكماه در روزنامه رسمي كشور و يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار مركز آگهي نمايد چنانچه كشتي در رهن باشد موافقت مرتهن در تغيير نام ضروري است و تغيير نام اثري در حقوق او و ساير اشخاص ذينفع نخواهد داشت
ماده 24
ماده 24) انتقالات و معاملات كشتي الف (اصلاحي 07ˏ08ˏ1352)- ثبت كليه انتقالات و معاملات و اقاله راجع بعين كشتيهاي مشمول اين قانون همچنين منافع آنها در صورتيكه مدت آن زائد بر دو سال باشد در داخل كشور اجباري است و منحصراً وسيله دفاتر اسناد رسمي كه براي اين كار از طرف سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اجازه مخصوص دارند انجام ميشود و در صورتيكه معاملات مزبور در خارج از كشور صورت گيرد انجام معامله طبق مقررات كشور محل وقوع آن بايد توسط نزديكترين نماينده كنسولي ايران بمحل معامله گواهي و مراتب در دفتر كنسولگري نيز منعكس و ظرف 15 روز به سازمان بنادر و كشتيراني ايران اعلام شود. ب - اداره كل ثبت اسناد و املاك نماينده اي در سازمان بنادر و كشتيراني خواهد داشت كه ثبت انتقالات و معاملات مزبور را در دفاتر خود منعكس خواهد نمود ج - فروش و يا انتقال تمام و يا قسمتي از كشتي كه در ايران به ثبت رسيده است اعم از اينكه انتقال اداري يا قهري باشد تغييري در تابعيت كشتي نميدهد بشرط آنكه حد نصاب مندرج در بند الف ماده يك اين قانون و شرائط ديگر رعايت شود د - كليه معاملات مربوط بفروش انتقال و رهن كشتي بايد در اسناد ثبت و تابعيت كشتي هر دو قيد گردد هـ - مالك كشتي ايراني كه كشتي خود را در ايران و يا خارج از كشور برهن گذاشته است نميتواند قبل از فك رهن و يا بدون اجازه مرتهن يا بدون تأمين حق مرتهن كشتي خود را بفروش رساند در صورت تخلف از حكم مزبور معامله انجام شده نافذ نخواهد بود و - دفاتر اسناد رسمي و يا مأمورين كنسولي ايران در خارج كه از مقررات اين ماده تخلف ورزند علاوه بر مجازاتهاي مقرره مسئول پرداخت كليه خسارات وارده نيز خواهند بود آئين نامه اجرائي مربوط به اين ماده بوسيله سازمان بنادر و كشتيراني و وزارت دادگستري تنظيم و بتصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
ماده 25
ماده 25)(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391) آگهي فروش كشتي در مورد فروش كشتيهاي تابع ايران سازمان بنادر و دريانوردي مكلف است انجام معامله را در روزنامه رسمي كشور و يكي از روزنامه هاي كثيرالانتشار مركز در سه نوبت و هر نوبت به فاصله ده روز آگهي نمايد. هزينه آگهي ها توسط مرجع قانوني كه وقوع معامله را ثبت مي كند در موقع انجام معامله از فروشنده دريافت مي گردد.
ماده 26
ماده 26) حق بازرسي اسناد كشتي مامورين مجاز دولت ميتوانند در هر موقع به اسناد كشتي رسيدگي نمايند در صورتيكه فرمانده كشتي از ارائه اسناد خودداري نمايد بر طبق مقررات ماده 190 اين قانون محكوم بپرداخت جريمه نقدي خواهد شد
ماده 27
ماده 27) اظهارات خلاف واقع هرگاه مالك يا نماينده او در مورد ثبت كشتي اظهارات غلط و خلاف واقع بنمايد دادگاه بر طبق مقررات ماده 190 اين قانون با او رفتار خواهد كرد
ماده 28
ماده 28) ثبت كشتيها و شناورها ثبت كشتيها و شناورهائيكه مشمول مقررات اين قانون نيستند طبق مقرراتي كه از طرف هيئت وزيران تصويب و بمورد اجرا گذاشته ميشود انجام خواهد گرفت