فصل ششم (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)- وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات فرمانده و كاركنان كشتي (از ماده 81 تا ماده 101)
فصل ششم (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)- وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات فرمانده و كاركنان كشتي
ماده 80 مكرر 1
ماده 80 مكرر 1 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در اين فصل اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند: الف ـ فرمانده: فردي كه به عنوان عالي ترين مقام كشتي محسوب مي شود و بر طبق مقررات اين فصل مسؤوليت اداره امور و هدايت كشتي را از جهات مختلف فني، دريانوردي، كاركنان و خدمه بار و مسافر و انجام ساير وظايف قانوني بر عهده دارد. ب ـ كاركنان و خدمه كشتي: هر فردي كه براي انجام وظايفي در كشتي در ارتباط با كار يا خدمات كشتي براي سفر دريايي استخدام شده و نام او در فهرست خدمه كشتي ذكر شده است. پ ـ مالك: هر شخص حقيقي يا حقوقي كه نام او به عنوان مالك در دفتر ثبت كشتيها در سازمان بنادر و دريانوردي ثبت شده است، مگر در مواردي كه خلاف اين امر به اثبات برسد. ت ـ افسر اول و دوم: افراد واجد شرايطي كه از طرف مالك با رعايت قوانين و مقررات مربوط، به عنوان افسر اول يا دوم به اين سمت گمارده مي شوند. ث ـ افسر ارشد: فرد واجد شرايطي كه بر اساس دستورالعمل مالك و در صورت نبودن دستورالعمل بر اساس عرف دريانوردي تعيين مي شود. ج ـ ارشد افسران يا كاركنان: فرد واجد شرايطي در بين افسران و كاركنان و خدمه كشتي كه بر اساس دستورالعمل مالك و در صورت نبودن دستورالعمل بر اساس عرف دريانوردي با توجه به شرايط و اوضاع و احوال بالاترين مقام كشتي بعد از فرمانده محسوب مي شوند.
ماده 80 مكرر 2
ماده 80 مكرر 2(الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ فرماندهي كشتي الف ـ فرمانـدهي كشـتي بر عهده فردي است كه از طـرف مالك به اين سمت گمارده مي شود. ب ـ فرمانده بايد همواره در كشتي حاضر باشد و به اعمال فرماندهي بپردازد مگر در موارد ضروري و مواقعي كه كشتي در حال توقف در بندر يا لنگرگاه ايمن است. پ ـ در صورت فوت يا بيماري فرمانده و يا بروز ساير عوامل خارج از اراده وي كه مانع از ادامه فرماندهي گردد و در مواردي كه فرمانده، كشتي را به هر علتي ترك كند يا از اجراي وظايف خويش امتناع ورزد، افسر اول كشتي به طور موقت و تا تعيين و حضور فرمانده جديد مسؤول فرماندهي كشتي مي باشد. در چنين شرايطي افسر اول مراتب را بلافاصله به اطلاع مالك مي رساند و در اين شرايط، وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات افسر اول عيناً همان وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات فرمانده است.
ماده 80 مكرر 3
ماده 80 مكرر 3 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ ناوبري و مديريت كشتي فرمانده، مسؤول ناوبري و مديريت كشتي است و بايد كشتي را با مهارت لازم و طبق فنون كشتيراني و با رعايت قوانين و مقررات داخلي و معاهدات بين المللي كه جمهوري اسلامي ايران در آنها عضويت دارد و همچنين عرف كشتيراني مورد قبول در سطح بين الملل هدايت نمايد. فرمانده بايد قبل از ورود به آبها و بنادر ساير كشورها تا حد ممكن و ضرورت، با نظامات و مقررات لازم الاجراي اين كشورها در زمينه كشتيراني آشنا شود.
ماده 80 مكرر 4
ماده 80 مكرر 4 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ كسب اطمينان از قابليت دريانوردي كشتي فرمانده قبل از شروع سفر بايد از قابليت دريانوردي كشتي به خصوص از جهات كافي و مناسب بودن تجهيزات فني، كاركنان و خدمه واجد صلاحيت، معتبر بودن گواهينامه هاي قانوني، وجود اقلام مورد نياز در كشتي و شرايط مناسب جهت تحويل، حمل و نگهداري كالا در كشتي اطمينان حاصل نمايد. فرمانده همچنين بايد از چيده شدن مناسب كالاهاي تحويلي، مهار بار، عدم بارگيري اضافي و حصول تعادل و ثبات لازم در كشتي، سوخت كافي و حسب مورد بسته بودن درهاي انبار و همه منفذهاي روي عرشه اطمينان يابد. در صورت عدم اطمينان از هر يك از موارد ياد شده فرمانده موظف است از حركت كشتي جلوگيري نمايد و موضوع را به اطلاع مالك برساند. فرمانده بايد در طول مدت سفر، اقدامات لازم را جهت استمرار قابليت دريانوردي كشتي به عمل آورد.
ماده 81
ماده 81 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه و مسؤوليت فرمانده در تحويل گرفتن و حمل بار فرمانده در مقابل باري كه به وي تحويل مي گردد ملزم به صدور بارنامه است. فرمانده از طرف مالك موظف به مراقبت از كالاهاي تحويلي، حمل و تحويل آنها طبق قرارداد، در بندر مقصد مي باشد.
ماده 81 مکرر
ماده 81 مكرر (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ تخليه و بارگيري فرمانده بايد از تحقق و صحت عمليات تخليه و بارگيري، مهار بار و انجام سفر دريايي با سرعت مقتضي اطمينان حاصل نمايد.
ماده 82
ماده 82) استخدام افراد استخدام افراد و افسران با رعايت مقررات مربوطه توسط فرمانده و بنمايندگي از طرف مالك انجام ميگيرد. فرمانده موظف است در موقع انتخاب نسبت بصلاحيت افراد و افسران دقت لازم بعمل آورد و نظريات مالك كشتي يا نماينده او را در صورتيكه در محل حاضر باشد جلب كند.
ماده 83
ماده 83 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ نگهداري دفاتر مخصوص بر روي كشتي فرمانده كشتي مكلف است ضمن نگهداري دفتر رسمي ثبت وقايع كه متضمن هرگونه اطلاعات مربوط به كشتي و نمودار فعاليت و حوادثي است كه در كشتي رخ مي دهد و از لحاظ كشتيراني مؤثر بوده است، وقايع و اعمال مؤثر بر سفر دريايي و ملاحظات خاص از قبيل وضعيت هوا و دريا را با ذكر تاريخ و محل ثبت به صورت دقيق ثبت كند. اين دفتر بايد قبلاً توسط سازمان بنادر و دريانوردي ضمن درج نام كشتي، شماره گذاري، پلمب و گواهي شده باشد. نمونه دفتر ياد شده، حاوي امور و اطلاعاتي كه بايد در آن ذكر شود، توسط سازمان بنادر و دريانوردي تهيه مي شود و استفاده از اين نمونه براي كشتيها الزامي است. فرمانده بايد ساير دفاتر ثبت و گزارشهاي كشتي مانند دفتر ثبت گزارش موتورخانه و دفتر ثبت گزارش عرشه را در كشتي نگهداري كند. مدتي كه دفاتر مذكور بايد در كشتي نگهداري شوند توسط مالك تعيين و از سوي سازمان بنادر و دريانوردي تأييد مي گردد.
ماده 84
ماده 84 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ نگهداري مدارك و اسناد كشتي فرمانده موظف است هميشه اسناد و مدارك زيـر را در دفتر فرماندهـي كشتـي نگهداري كند: 1ـ سند مالكيت كشتي يا رونوشت مصدق آن 2ـ سند ثبت و تابعيت كشتي 3ـ فهرست كاركنان و خدمه كشتي 4ـ فهرست مسافران كشتي 5 ـ فهرست بار 6 ـ اسناد حمل 7ـ اجازه نامه حركت كشتي 8 ـ گواهينامه هاي مربوط به قرنطينه 9ـ گواهينامه هاي فني و قانوني 10ـ دفاتر موضوع ماده (83) اين قانون 11ـ گواهي ظرفيت 12ـ فهرست حقوق عيني كشتي 13ـ اسناد و گواهينامه هاي مربوط به معاهداتي كه دولت جمهوري اسلامـي ايران به آنها ملحق شده است. تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در مواردي كه سند الكترونيك مطمئن وجود داشته باشد، نگهداري نسخه الكترونيك كافي است.
ماده 85
ماده 85 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ حركت و مانور كشتي فرمانده موظف است در هنگام ورود كشتي به بنادر، لنگرگاهها، رودخانه ها، گذرگاههاي دريايي، تنگه ها و كانال ها و نيز حركت و مانور كشتي و خروج آن از اين مناطق، عمليات مذكور را حتي در صورت وجود راهنما بر روي كشتي، هدايت نمايد.
ماده 85 مكرر 1
ماده 85 مكرر 1 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در حفظ و مراقبت از ايمني، امنيت و سلامت فرمانده موظف است تمامي توان، تجربه و دانش خود را براي تأمين ايمني، امنيت، سلامت كشتي، سرنشينان و بار قبل و همزمان با شروع و طي سفر دريايي به كار گيرد و اقدامات متعارف را براي ايمني و امنيت و سلامتي كشتي و سرنشينان آن در تمامي مراحل مذكور انجام دهد و از انجام هر كاري كه كشتي، سرنشينان و بار را به مخاطره مي اندازد از جمله ورود به مناطق دريايي كه عرفاً احتمال دارد كشتي در آنها دچار سانحه شود، اجتناب نمايد.
ماده 85 مكرر 2
ماده 85 مكرر 2 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در حفاظت از محيط زيست فرمانده كشتي موظف است طبق قوانين و مقررات داخلي و معاهدات بين المللي مربوط كه جمهوري اسلامي ايران به آنها ملحق شده است، اقدامات لازم را براي پيشگيري، كاهش و رفع آلودگي ناشي از كشتي تحت تصدي خود به عمل آورد و جز در موارد اضطراري براي نجات جان افراد آن هم در حد ضرورت و طبق قوانين و مقررات مربوط، اقدامي ننمايد كه باعث آلودگي محيط زيست شود. فرمانده بايد در صورت نشت يا ريزش مواد آلوده كننده از كشتي تحت تصدي خود و يا مشاهده هرگونه آلودگي و يا آلوده كردن آبراهها و مناطق دريايي، بدون هيچ گونه تأخيري مراتب را به مقامات صلاحيتدار نزديكترين بندر و يا حسب مورد مقامات صلاحيتدار نزديكترين كشور ساحلي و كشور صاحب پرچم و مالك كشتي گزارش نمايد.
ماده 85 مكرر 3
ماده 85 مكرر 3 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظايف فرمانده در مقابله با دزدي و راهزني دريايي فرمانده موظف است به منظور مراقبت از سلامت سرنشينان و حفاظت از آنان، كشتي و محموله آن، هنگام تردد كشتي از مناطقي كه توسط مالك و يا مراجع صلاحيتدار داخلي يا بين المللي مربوط به عنوان منطقه خطر دزدي و راهزني اعلام شده است با رعايت قوانين و مقررات مربوط و دستورالعمل هاي مالك كشتي، اقدامات احتياطي لازم را به عمل آورد تا كشتي و سرنشينان آن از گزند حملات احتمالي راهزنان دريايي مصون مانده و از تصرف كشتي توسط راهزنان جلوگيري شود. چنانچه به رغم تمهيدات و اقدامات انجام شده، كشتي به تصرف راهزنان دريايي درآيد، فرمانده بايد براي تأمين سلامت و حفاظت از جان سرنشينان كشتي با همه توان و تا حد امكان تلاش و مجاهدت نمايد.
ماده 85 مكرر 4
ماده 85 مكرر 4 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در همكاري با بازرسان فرمانده موظف است در مواردي كه بازرسي كشتي بر طبق قانون مجاز است، براي انجام بازرسي با مأموران صلاحيتدار همكاري كند.
ماده 85 مكرر 5
ماده 85 مكرر 5 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه و اختيارات فرمانده در حفظ نظم و امنيت كشتي فرمانده به منظور حفظ نظم و امنيت كشتي بر تمام سرنشينان كشتي نظارت دارد و مي تواند در چهارچوب اختيارات قانوني و عرف دريايي كه مغاير اخلاق حسنه نباشد آنها را به انجام عمل يا ترك عمل خاصي ملزم نمايد. فرمانده مي تواند در مواقع ضروري با رعايت قوانين و آيين نامه انضباطي مربوط به اعمال تنبيهات انضباطي در مورد افراد متخلف اقدام و مالك كشتي را از آن مطلع نمايد.
ماده 85 مكرر 6
ماده 85 مكرر 6 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در پيشگيري از وقوع جرم و مواجهه با جرائم ارتكابي در كشتي چنانچه در كشتي جرمي رخ دهد، فرمانده كشتي موظف است تا زماني كه مداخله مقامات صلاحيتدار ميسر شود، در مقام ضابط دادگستري و با رعايت قانون آيين دادرسي كيفري و ساير قوانين و مقررات مربوط بدون هرگونه تأخير اقدامات لازم را در جهت حفظ و جمع آوري دلايل و مدارك جرم انجام دهد و بي درنگ با استفاده از وسايل ارتباطي سريع، مراتب را به مقامات صلاحيتدار قضايي و بندري و حسب مورد نزديكترين نمايندگي كنسولي و ديپلماتيك ايران در خارج از كشور اعلام و كسب تكليف كند. فرمانده در صورت لزوم علاوه بر بازرسي مسافران و كاركنان و خدمه كشتي و ضبط اشيايي كه ممكن است دليل جرم باشند، مكلف است متهمان و مظنونان به ارتكاب جرم را تا زمان تسليم آنان به مراجع و مقامات صلاحيتدار، با رعايت اصل سي و دوم (32) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تحت نظر قرار دهد و در اولين فرصت گزارش جامعي از موضوع جرم و اقدامات انجام شده و نتايج آن تهيه و به همراه دلايل و مدارك به مراجع و مقامات صلاحيتدار تسليم نمايد.
ماده 85 مكرر 7
ماده 85 مكرر 7 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در مورد مصدومان يا بيماران هرگاه يكي از سرنشينان كشتي دچار بيماري يا مصدوميتي شود، فرمانده موظف به صدور دستورات لازم براي ارائه كمكهاي اوليه است. چنانچه بيمار در كشتي قابل مداوا نباشد و معالجه او فوريت داشته باشد، فرمانده موظف است در نزديكترين محل مناسبي كه امكان درمان وجود دارد، ضمن اطلاع به مالك يا نماينده او و هماهنگي لازم براي معالجه بيمار يا مصدوم، موجبات خروج وي را از كشتي جهت مداوا فراهم كند.
ماده 85 مكرر 8
ماده 85 مكرر 8 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظايف فرمانده در خصوص وقايع مربوط به سرنشينان فرمانده موظف است وقايع ازدواج، تولد، وفات و مفقود شدن افراد در كشتي، پناهندگي و ورود مسافر غيرقانوني را گواهي نمايد و آن را در دفتر رسمي ثبت وقايع نيز درج كند. فرمانده بايد وقايع ياد شده را حسب مورد به مالك و مقامات كنسولي ايران در اولين يا نزديكترين بندري كه در آن توقف مي كند و همچنين پس از مراجعت كشتي به ايران، حسب مورد به مقامات صلاحيتدار در ايران نيز اطلاع دهد.
ماده 85 مكرر 9
ماده 85 مكرر 9 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در مورد فوت سرنشينان در صورتي كه يكي از سرنشينان كشتي فوت كند، فرمانده بايد در حضور دو نفر از كاركنان و خدمه كشتي به عنوان شاهد، ضمن تنظيم صورتمجلسي متضمن مواردي از جمله علت و زمان فوت و وضعيت جسد (در صورت امكان)، از اموال متوفي صورت برداري نمايد و از متوفي و اموال وي مواظبت كند و متوفي و اموالش را همراه با نسخه اي از صورتمجلس تنظيمي حسـب مورد به اشخاص يا مقامات صلاحيتدار تحويل دهد. در صورتي كه متوفي ايراني باشد و خارج از آبهاي ايران فوت كند، فرمانده بايد مراتب را به اولين يا نزديكترين نمايندگي كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران اطلاع دهد. تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در صورتي كه كشتي داراي پزشك مسؤول باشد، صورتمجلس تنظيمي موضوع اين ماده بايد از جهت علت فوت به وسيله پزشك كشتي گواهي شود.
ماده 85 مكرر 10
ماده 85 مكرر 10 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ ارائه گزارش در موارد بروز سوانح و حوادث غيرعادي هرگاه در طي سفر دريايي، سانحه يا حادثه اي غيرعادي و فوق العاده براي كشتي، سرنشينان يا بار آن رخ دهد، نظير به گل نشستن كشتي و ورود خسارت به كشتي يا تلف آن، چنانچه حادثه در بندر رخ داده باشد، ظرف بيست و چهار ساعت بعد از وقوع حادثه و چنانچه حادثه در جاي ديگري اتفاق افتاده باشد، ظرف بيست و چهار ساعت پس از ورود به بندر، فرمانده بايد گزارشي كتبي در مورد حادثه تهيه و آن را به سازمان بنادر و دريانوردي و مالك كشتي تسليم نمايد. گزارش توسط سازمان ياد شده جهت انجام اقدامات مقتضي حسب مورد به مقامات قضايي يا ساير مراجع صلاحيتدار مربوط تسليم مي شود. فرمانده در گزارش كتبي خود از جمله موارد زير را درج مي نمايد: الف ـ تابعيت كشتي (پرچم) ب ـ نام كشتي، علامت خطاب و نام فرمانده پ ـ بندر مبدأ حركت كشتي ت ـ زمان و مسير حركت ث ـ بندر مقصد ج ـ خطراتي كه با آن مواجه شده و خسارات وارد شده و ميزان تقريبي خسارات با ذكر زمان و مكان دقيق حادثه و مشخصات فرد يا افراد سانحه ديده چ ـ هر عامل مؤثر در بروز حادثه به طور مستقيم يا غيرمستقيم ح ـ اقدامات انجام شده در رابطه با حادثه و سانحه تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در صورت ورود خسارت به بار، فرمانده تا قبل از تهيه گزارش حادثه و تسليم آن به سازمان بنادر و دريانوردي و مالك كشتي، نبايد شروع به تخليه بار كند، مگر در شرايط اضطراري كه بقاي تمام يا بخشي از كالا در كشتي موجب بروز خطر فوري براي كشتي يا سرنشينان آن گردد.
ماده 86
ماده 86 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ تخلف در انجام وظايف آيين نامه انضباطي تخلفات فرمانده، كاركنان و خدمه كشتي با رعايت قوانين مربوطه بنا به پيشنهاد وزارت راه و شهرسازي با همكاري وزارت دادگستري و معاونت حقوقي رئيس جمهور تهيه مي شود و ظرف سه ماه از تاريخ لازم الاجراء شدن اين قانون به تصويب هيأت وزيران مي رسد.
ماده 86 مكرر
ماده 86 مكرر(الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ اعمال مقررات در مورد جانشين مالك در مواردي كه در اين قانون از مالك كشتي نام برده و احكامي براي وي پيش بيني شده است، احكام ياد شده حسب مورد بر اشخاصي كه وفق عرف كشتيراني در حكم مالك كشتي محسوب مي شوند مانند اجاره كننده كشتي به صورت تجهيز نشده نيز قابل اعمال مي باشد.
ماده 87
ماده 87) تداركات ضروري فرمانده كشتي مكلفست براي خريد اشياء ضروري از مالك يا نماينده او در صورتي كه در بندر حاضر باشد كسب اجازه كند.
ماده 88
ماده 88) عدم پرداخت مخارج كشتي در صورتيكه كشتي با رضايت مالكين به اجاره داده شده باشد و بعضي از آنها از پرداخت سهم خود نسبت بمخارج و لوازم كشتي خودداري نمايند فرمانده ميتواند 24 ساعت پس از ابلاغ راساً براي تأمين مخارج كشتي بهر نحويكه مقتضي بداند اقدام كند و حتي ميتواند با اطلاع بمقامات صلاحيتدار محلي و يا نماينده شركاء كشتي سهم متعلق بآنها را بوثيقه گذارد.
ماده 89
ماده 89 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ وثيقه گذاشتن كشتي، كرايه بار و بار جهت اخذ وام اگر ضمن سفر دريايي براي حفظ كشتي يا امكان ادامه سفر دريايي جهت تعميرات ضروري و يا تعويض بعضي از تأسيسات يا تجهيزات ضروري كشتي و يا مخارج فوري و لازم ديگر، وجوه مورد احتياج در دسترس نباشد، فرمانده مي تواند حسب مورد با كسب اجازه از مالك كشتي، فرستنده يا صاحب بار، وجوه مذكور را در وهله اول با وثيقه گذاشتن كشتي و يا كرايه باربري و در وهله دوم با وثيقه گذاشتن بار كشتي و با رعايت شرايط ذيل، وام و يا در موارد ضروري با فروش بار كشتي وجوه لازم را تحصيل نمايد: الف ـ براي اخذ وام، فرمانده بايد صورتمجلسي با ذكر موجبات اخذ وام تنظيم كند و آن را به امضاي افسران ارشد كشتي برساند و مراتب را فوري به مالك كشتي اطلاع دهد و كسب تكليف نمايد. در صورتي كه از طرف مالك كشتي وجوه لازم در اختيار فرمانده گذارده نشود و يا به دليل فوريت، امكان كسب تكليف از مالك وجود نداشته باشد، فرمانده مي تواند در صورتي كه كشتي در بنادر خارجي باشد با ارائه صورتمجلس مذكور و كسب اجازه از نماينده كنسولي ايران و در صورتي كه كشتي در بنادر ايران باشد با اجازه دادستان محل و يا نماينده قانوني او مبادرت به تحصيل وام كند. ب ـ مبلغ وام درخواستي نبايد از ميزان واقعي نيازمندي هاي مذكور تجاوز نمايد.
ماده 90
ماده 90(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ امكان انتقال بار به كشتي ديگر اگر كشتي قادر به حركت نباشد، فرمانده مي تواند با رعايت مفاد ماده (89) اين قانون بار را به كشتي ديگر انتقال دهد و كرايه بار و ساير هزينه ها را تا بندر مقصد تأمين و پرداخت نمايد.
ماده 91
ماده 91(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ تخليه بار به تقاضاي فرستندگان مستأجر كشتي يا فرستندگان بار كه متفقاً مخالف وثيقه گذاشتن بار خود مي باشند، مي توانند بار خود را تخليه كنند، مشروط بر اينكه كرايه حمل مسافت طي شده را بپردازند. در صورت عدم توافق، فرستندگاني كه مايل به خروج بار خود هستند، ملزم به پرداخت تمام كرايه بار خود مي باشند.
ماده 92
ماده 92(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ پرداخت خسارات در صورتي كه باركشتي بر طبق مفاد ماده (91) اين قانون تخليه گردد و خسارتي وارد شود، خسارات وارد شده بايد به نسبت سهم متقاضيان تخليه، جبران گردد.
ماده 93
ماده 93(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ فروش بار در موارد فوق العاده در مواردي كه ضرورت حياتي ايجاب كند و راه حل ديگري نباشد، فرمانده كشتي مي تواند با رعايت شرايط مذكور در ماده (89) اين قانون به فروش بار كشتي جهت تأمين مخارج ضروري به منظور ادامه سفر كشتي و رسيدن آن به مقصد اقدام كند. فرمانده بايد در صورت امكان سعي نمايد در چنين مواردي قبلاً با فرستنده بار و مالك كشتي هماهنگي و موافقت آنان را تحصيل كند.
ماده 94
ماده 94(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ وثيقه و فروش غيرموجه اگر فرمانده كشتي، اموال يا خود كشتي، كرايه يا بار آن را بدون علت موجه و يا بدون رعايت تشريفات مقرر در اين قانون به وثيقه بگذارد يا بفروشد، شخصاً مسؤول خسارات وارده مي باشد.
ماده 94 مكرر
ماده 94 مكرر (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ مسؤوليت فرمانده در صورت تقصير چنانچه فرمانده به سبـب تقصير در اجراي وظايف خود خساراتي به اشخاص ثالـث وارد نمايد، مسؤول است. فرمانده در قبال هرگونه تلف يا خسارت وارده به كالاهاي حمل شده بر روي عرشه نيز مسؤوليت دارد مگر آن كه فرستنده بار موافقت كتبي خود را با اين عمل اعلام كرده باشد يا عرف كشتيراني اين گونه حمل را مجاز تلقي نمايد.
ماده 95
ماده 95) فروش كشتي توسط فرمانده جز در مورديكه عدم قابليت دريانوردي كشتي از طريق مراجع قانوني ثابت شود فرمانده كشتي نميتواند بدون اجازه مخصوص مالك يا مالكين كشتي آنرا بفروش رسانده و در غير اينصورت معامله باطل است.
ماده 96
ماده 96(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در به پايان رساندن سفر فرمانده بعد از شروع سفر دريايي نمي تواند بدون عذر موجه از ادامه آن خودداري كند. خودداري از ادامه سفر يا انجام ساير وظايف محوله حتي به دليل بروز اختلاف بين وي و مالك كشتي نيز مجاز نيست. در غير اين صورت فرمانده حسب مورد مسؤول جبران خسارت وارده به مالكان و مستأجران كشتي است.
ماده 96 مكرر 1
ماده 96 مكرر 1 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ نمايندگي فرمانده از طرف مالك كشتي فرمانده در غياب مالك، نماينده قانوني مالك كشتي محسوب مي شود و در حدود اختيارات تفويض شده از سوي وي و الزامات قانوني و عرف كشتيراني، اقدامات لازم را براي حفظ كشتي و سفر دريايي انجام مي دهد. ايجاد محدوديت در اين نمايندگي در برابر اشخاص ثالثي كه با حسن نيت اقدام نموده اند، قابل استناد نيست. فرمانده بايد در طول سفر دريايي اقدامات لازم را در جهت صرفه و صلاح مالك و اشخاص ثالث در اين قانون در ارتباط با كشتي، مسافر و بار انجام دهد.
ماده 96 مكرر 2
ماده 96 مكرر 2 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ اختيارات فرمانده در خصوص صدور اعلاميه و گواهي فرمانده مي تواند نسبت به صدور اعلاميه ها و گواهي هاي لازم در ارتباط با كشتي و امور و فعاليت هاي مربوط به آن مانند اعلاميه ورود كشتي اقدام كند.
ماده 96 مكرر 3
ماده 96 مكرر 3 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ تبعيت فرمانده از مالك در امور تجاري فرمانده در امورمربوط به وظايف تجاري محوله بايد از دستور مالك پيروي كند و در حدود عرف معمول كشتيراني وي را در جريان امور مربوط به كشتي، بار و مسافر قرار دهد.
ماده 97
ماده 97) وظيفه فرمانده هنگام مراجعت ببندر پايگاه هنگاميكه فرمانده از آخرين بندر خارجي بطرف بندر پايگاه رهسپار گردد بايد تلگرافي وضعيت كشتي و مقدار و نوع و قيمت بار و قروض كشتي را كه بين راه ايجاد شده است و اسامي و محل اقامت اشخاص وام دهنده را باطلاع مالك و در صورتكه كشتي در اجاره باشد باطلاع مستاجر برساند و پس از رسيدن كشتي ببندر پايگاه فرمانده موظف است كليه حسابهاي مربوط بمسافرت انجام شده را در اسرع وقت تصفيه نمايد.
ماده 98
ماده 98(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ حمل بار به حساب فرمانده فرمانده و كاركنان كشتي به هيچ وجه حق ندارند بدون اجازه مالك كشتي و به حساب خود باري را حمل كنند. فرمانده اي كه كشتي را براي منافع ديگران اداره مي كند، نمي تواند به هيچ وجه باري را به سود خود حمل كند مگر آنكه از مالك براي اين كار اجازه كتبي داشته يا قراردادي در اين مورد با وي منعقد كرده باشد. تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در صورت حمل بار و كالاي غيرمجاز بدون اطلاع و اذن مالك كليه مسؤوليت هاي قانوني حسب مورد متوجه فرمانده كشتي و يا شخص متخلف است.
ماده 99
ماده 99(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ ترك اجباري كشتي در طي سفر در صورتي كه فرمانده ناچار شود كشتي را به علت وقوع پيش آمد يا سانحه اي براي كشتي ترك نمايد، اين عمل بايد با مشورت افسران ارشد كشتي صورت گيرد. در اين حالت فرمانده مكلف است هنگام ترك كشتي علاوه بر حصول اطمينان از خروج تمامي افراد از كشتي، وجوه نقد و قيمتي ترين اموال و اسناد مهم كشتي را با خود نجات دهد؛ مگر اينكه نجات وجوه و اموال و اسناد ياد شده خارج از قدرت وي باشد. در صورت تخلف از مقررات اين ماده، فرمانده مسؤول شناخته مي شود.
ماده 100
ماده 100) وظيفه فرمانده در نجات كشتي در موارد وقوع پيش آمدهاي غيرمترقب [غيرمترقبه] فرمانده موظف است تا آخرين لحظه ايكه اميد باقيست در نجات كشتي و محموله و كاركنان آ [آن] نهايت اهتمام را مبذول دارد. در اين نوع حوادث فرمانده بايد آخرين نفري باشد كه كشتي را ترك ميكند.
ماده 101
ماده 101(اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ گزارش از بين رفتن كشتي فرمانده اي كه از كشتي غرق شده يا دچار حوادث مشابه گرديده نجات يافته باشد بايد گزارش كتبي واقعه را كه به گواهي اكثر نجات يافتگان همراه وي نيز رسيده باشد به نزديكترين مقام صلاحيتدار ساحلي تسليم نمايد. در صورتي كه فرمانده كشتي غرق شود يا نجات يافتگان ديگر اطلاعي از وي نداشته باشند اين وظيفه را افسر اول و در غـياب وي افسر دوم يا ارشد افسران يا كاركنان و خدمه نجات يافته كشتي انجام مي دهند.
ماده 101 مکرر
ماده 101 مكرر (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ قلمرو اعمال احكام مذكور در اين فصل جز در مورد كشتي هاي نظامي و انتظامي و كشتي هاي ماهيگيري، حسب مورد بر كشتي ها و شناورهايي كه شخصي تحت هر عنوان در سمت فرمانده در آنها فعاليت مي كند يا قانوناً بايد فعاليت نمايد، از قبيل انواع كشتي هاي تجاري و خدماتي قابل اعمال مي باشد.