قانون دريائي

فصل ششم (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)- وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات فرمانده و كاركنان كشتي

ماده 80 مكرر 1 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در اين فصل اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند: الف ـ فرمانده: فردي كه به عنوان عالي ترين مقام كشتي محسوب مي شود و بر طبق مقررات اين فصل مسؤوليت اداره امور و هدايت كشتي را از جهات مختلف فني، دريانوردي، كاركنان و خدمه بار و مسافر و انجام ساير وظايف قانوني بر عهده دارد. ب ـ كاركنان و خدمه كشتي: هر فردي كه براي انجام وظايفي در كشتي در ارتباط با كار يا خدمات كشتي براي سفر دريايي استخدام شده و نام او در فهرست خدمه كشتي ذكر شده است. پ ـ مالك: هر شخص حقيقي يا حقوقي كه نام او به عنوان مالك در دفتر ثبت كشتيها در سازمان بنادر و دريانوردي ثبت شده است، مگر در مواردي كه خلاف اين امر به اثبات برسد. ت ـ افسر اول و دوم: افراد واجد شرايطي كه از طرف مالك با رعايت قوانين و مقررات مربوط، به عنوان افسر اول يا دوم به اين سمت گمارده مي شوند. ث ـ افسر ارشد: فرد واجد شرايطي كه بر اساس دستورالعمل مالك و در صورت نبودن دستورالعمل بر اساس عرف دريانوردي تعيين مي شود. ج ـ ارشد افسران يا كاركنان: فرد واجد شرايطي در بين افسران و كاركنان و خدمه كشتي كه بر اساس دستورالعمل مالك و در صورت نبودن دستورالعمل بر اساس عرف دريانوردي با توجه به شرايط و اوضاع و احوال بالاترين مقام كشتي بعد از فرمانده محسوب مي شوند.

ماده 80 مكرر 2(الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ فرماندهي كشتي الف ـ فرمانـدهي كشـتي بر عهده فردي است كه از طـرف مالك به اين سمت گمارده مي شود. ب ـ فرمانده بايد همواره در كشتي حاضر باشد و به اعمال فرماندهي بپردازد مگر در موارد ضروري و مواقعي كه كشتي در حال توقف در بندر يا لنگرگاه ايمن است. پ ـ در صورت فوت يا بيماري فرمانده و يا بروز ساير عوامل خارج از اراده وي كه مانع از ادامه فرماندهي گردد و در مواردي كه فرمانده، كشتي را به هر علتي ترك كند يا از اجراي وظايف خويش امتناع ورزد، افسر اول كشتي به طور موقت و تا تعيين و حضور فرمانده جديد مسؤول فرماندهي كشتي مي باشد. در چنين شرايطي افسر اول مراتب را بلافاصله به اطلاع مالك مي رساند و در اين شرايط، وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات افسر اول عيناً همان وظايف، مسؤوليت ها و اختيارات فرمانده است.

ماده 80 مكرر 3 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ ناوبري و مديريت كشتي فرمانده، مسؤول ناوبري و مديريت كشتي است و بايد كشتي را با مهارت لازم و طبق فنون كشتيراني و با رعايت قوانين و مقررات داخلي و معاهدات بين المللي كه جمهوري اسلامي ايران در آنها عضويت دارد و همچنين عرف كشتيراني مورد قبول در سطح بين الملل هدايت نمايد. فرمانده بايد قبل از ورود به آبها و بنادر ساير كشورها تا حد ممكن و ضرورت، با نظامات و مقررات لازم الاجراي اين كشورها در زمينه كشتيراني آشنا شود.

ماده 80 مكرر 4 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ كسب اطمينان از قابليت دريانوردي كشتي فرمانده قبل از شروع سفر بايد از قابليت دريانوردي كشتي به خصوص از جهات كافي و مناسب بودن تجهيزات فني، كاركنان و خدمه واجد صلاحيت، معتبر بودن گواهينامه هاي قانوني، وجود اقلام مورد نياز در كشتي و شرايط مناسب جهت تحويل، حمل و نگهداري كالا در كشتي اطمينان حاصل نمايد. فرمانده همچنين بايد از چيده شدن مناسب كالاهاي تحويلي، مهار بار، عدم بارگيري اضافي و حصول تعادل و ثبات لازم در كشتي، سوخت كافي و حسب مورد بسته بودن درهاي انبار و همه منفذهاي روي عرشه اطمينان يابد. در صورت عدم اطمينان از هر يك از موارد ياد شده فرمانده موظف است از حركت كشتي جلوگيري نمايد و موضوع را به اطلاع مالك برساند. فرمانده بايد در طول مدت سفر، اقدامات لازم را جهت استمرار قابليت دريانوردي كشتي به عمل آورد.

ماده 81 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه و مسؤوليت فرمانده در تحويل گرفتن و حمل بار فرمانده در مقابل باري كه به وي تحويل مي گردد ملزم به صدور بارنامه است. فرمانده از طرف مالك موظف به مراقبت از كالاهاي تحويلي، حمل و تحويل آنها طبق قرارداد، در بندر مقصد مي باشد.

ماده 81 مكرر (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ تخليه و بارگيري فرمانده بايد از تحقق و صحت عمليات تخليه و بارگيري، مهار بار و انجام سفر دريايي با سرعت مقتضي اطمينان حاصل نمايد.

ماده 82) استخدام افراد ‌استخدام افراد و افسران با رعايت مقررات مربوطه توسط فرمانده و بنمايندگي از طرف مالك انجام ميگيرد. فرمانده موظف است در موقع انتخاب‌ نسبت بصلاحيت افراد و افسران دقت لازم بعمل آورد و نظريات مالك كشتي يا نماينده او را در صورتيكه در محل حاضر باشد جلب كند.

ماده 83 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ نگهداري دفاتر مخصوص بر روي كشتي فرمانده كشتي مكلف است ضمن نگهداري دفتر رسمي ثبت وقايع كه متضمن هرگونه اطلاعات مربوط به كشتي و نمودار فعاليت و حوادثي است كه در كشتي رخ مي دهد و از لحاظ كشتيراني مؤثر بوده است، وقايع و اعمال مؤثر بر سفر دريايي و ملاحظات خاص از قبيل وضعيت هوا و دريا را با ذكر تاريخ و محل ثبت به صورت دقيق ثبت كند. اين دفتر بايد قبلاً توسط سازمان بنادر و دريانوردي ضمن درج نام كشتي، شماره گذاري، پلمب و گواهي شده باشد. نمونه دفتر ياد شده، حاوي امور و اطلاعاتي كه بايد در آن ذكر شود، توسط سازمان بنادر و دريانوردي تهيه مي شود و استفاده از اين نمونه براي كشتيها الزامي است. فرمانده بايد ساير دفاتر ثبت و گزارشهاي كشتي مانند دفتر ثبت گزارش موتورخانه و دفتر ثبت گزارش عرشه را در كشتي نگهداري كند. مدتي كه دفاتر مذكور بايد در كشتي نگهداري شوند توسط مالك تعيين و از سوي سازمان بنادر و دريانوردي تأييد مي گردد.

ماده 84 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ نگهداري مدارك و اسناد كشتي فرمانده موظف است هميشه اسناد و مدارك زيـر را در دفتر فرماندهـي كشتـي نگهداري كند: 1ـ سند مالكيت كشتي يا رونوشت مصدق آن 2ـ سند ثبت و تابعيت كشتي 3ـ فهرست كاركنان و خدمه كشتي 4ـ فهرست مسافران كشتي 5 ـ فهرست بار 6 ـ اسناد حمل 7ـ اجازه نامه حركت كشتي 8 ـ گواهينامه هاي مربوط به قرنطينه 9ـ گواهينامه هاي فني و قانوني 10ـ دفاتر موضوع ماده (83) اين قانون 11ـ گواهي ظرفيت 12ـ فهرست حقوق عيني كشتي 13ـ اسناد و گواهينامه هاي مربوط به معاهداتي كه دولت جمهوري اسلامـي ايران به آنها ملحق شده است. تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در مواردي كه سند الكترونيك مطمئن وجود داشته باشد، نگهداري نسخه الكترونيك كافي است.

ماده 85 (اصلاحي 16ˏ08ˏ1391)ـ حركت و مانور كشتي فرمانده موظف است در هنگام ورود كشتي به بنادر، لنگرگاهها، رودخانه ها، گذرگاههاي دريايي، تنگه ها و كانال ها و نيز حركت و مانور كشتي و خروج آن از اين مناطق، عمليات مذكور را حتي در صورت وجود راهنما بر روي كشتي، هدايت نمايد.

ماده 85 مكرر 1 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در حفظ و مراقبت از ايمني، امنيت و سلامت فرمانده موظف است تمامي توان، تجربه و دانش خود را براي تأمين ايمني، امنيت، سلامت كشتي، سرنشينان و بار قبل و همزمان با شروع و طي سفر دريايي به كار گيرد و اقدامات متعارف را براي ايمني و امنيت و سلامتي كشتي و سرنشينان آن در تمامي مراحل مذكور انجام دهد و از انجام هر كاري كه كشتي، سرنشينان و بار را به مخاطره مي اندازد از جمله ورود به مناطق دريايي كه عرفاً احتمال دارد كشتي در آنها دچار سانحه شود، اجتناب نمايد.

ماده 85 مكرر 2 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در حفاظت از محيط زيست فرمانده كشتي موظف است طبق قوانين و مقررات داخلي و معاهدات بين المللي مربوط كه جمهوري اسلامي ايران به آنها ملحق شده است، اقدامات لازم را براي پيشگيري، كاهش و رفع آلودگي ناشي از كشتي تحت تصدي خود به عمل آورد و جز در موارد اضطراري براي نجات جان افراد آن هم در حد ضرورت و طبق قوانين و مقررات مربوط، اقدامي ننمايد كه باعث آلودگي محيط زيست شود. فرمانده بايد در صورت نشت يا ريزش مواد آلوده كننده از كشتي تحت تصدي خود و يا مشاهده هرگونه آلودگي و يا آلوده كردن آبراهها و مناطق دريايي، بدون هيچ گونه تأخيري مراتب را به مقامات صلاحيتدار نزديكترين بندر و يا حسب مورد مقامات صلاحيتدار نزديكترين كشور ساحلي و كشور صاحب پرچم و مالك كشتي گزارش نمايد.

ماده 85 مكرر 3 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظايف فرمانده در مقابله با دزدي و راهزني دريايي فرمانده موظف است به منظور مراقبت از سلامت سرنشينان و حفاظت از آنان، كشتي و محموله آن، هنگام تردد كشتي از مناطقي كه توسط مالك و يا مراجع صلاحيتدار داخلي يا بين المللي مربوط به عنوان منطقه خطر دزدي و راهزني اعلام شده است با رعايت قوانين و مقررات مربوط و دستورالعمل هاي مالك كشتي، اقدامات احتياطي لازم را به عمل آورد تا كشتي و سرنشينان آن از گزند حملات احتمالي راهزنان دريايي مصون مانده و از تصرف كشتي توسط راهزنان جلوگيري شود. چنانچه به رغم تمهيدات و اقدامات انجام شده، كشتي به تصرف راهزنان دريايي درآيد، فرمانده بايد براي تأمين سلامت و حفاظت از جان سرنشينان كشتي با همه توان و تا حد امكان تلاش و مجاهدت نمايد.

ماده 85 مكرر 4 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در همكاري با بازرسان فرمانده موظف است در مواردي كه بازرسي كشتي بر طبق قانون مجاز است، براي انجام بازرسي با مأموران صلاحيتدار همكاري كند.

ماده 85 مكرر 5 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه و اختيارات فرمانده در حفظ نظم و امنيت كشتي فرمانده به منظور حفظ نظم و امنيت كشتي بر تمام سرنشينان كشتي نظارت دارد و مي تواند در چهارچوب اختيارات قانوني و عرف دريايي كه مغاير اخلاق حسنه نباشد آنها را به انجام عمل يا ترك عمل خاصي ملزم نمايد. فرمانده مي تواند در مواقع ضروري با رعايت قوانين و آيين نامه انضباطي مربوط به اعمال تنبيهات انضباطي در مورد افراد متخلف اقدام و مالك كشتي را از آن مطلع نمايد.

ماده 85 مكرر 6 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در پيشگيري از وقوع جرم و مواجهه با جرائم ارتكابي در كشتي چنانچه در كشتي جرمي رخ دهد، فرمانده كشتي موظف است تا زماني كه مداخله مقامات صلاحيتدار ميسر شود، در مقام ضابط دادگستري و با رعايت قانون آيين دادرسي كيفري و ساير قوانين و مقررات مربوط بدون هرگونه تأخير اقدامات لازم را در جهت حفظ و جمع آوري دلايل و مدارك جرم انجام دهد و بي درنگ با استفاده از وسايل ارتباطي سريع، مراتب را به مقامات صلاحيتدار قضايي و بندري و حسب مورد نزديكترين نمايندگي كنسولي و ديپلماتيك ايران در خارج از كشور اعلام و كسب تكليف كند. فرمانده در صورت لزوم علاوه بر بازرسي مسافران و كاركنان و خدمه كشتي و ضبط اشيايي كه ممكن است دليل جرم باشند، مكلف است متهمان و مظنونان به ارتكاب جرم را تا زمان تسليم آنان به مراجع و مقامات صلاحيتدار، با رعايت اصل سي و دوم (32) قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران تحت نظر قرار دهد و در اولين فرصت گزارش جامعي از موضوع جرم و اقدامات انجام شده و نتايج آن تهيه و به همراه دلايل و مدارك به مراجع و مقامات صلاحيتدار تسليم نمايد.

ماده 85 مكرر 7 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در مورد مصدومان يا بيماران هرگاه يكي از سرنشينان كشتي دچار بيماري يا مصدوميتي شود، فرمانده موظف به صدور دستورات لازم براي ارائه كمكهاي اوليه است. چنانچه بيمار در كشتي قابل مداوا نباشد و معالجه او فوريت داشته باشد، فرمانده موظف است در نزديكترين محل مناسبي كه امكان درمان وجود دارد، ضمن اطلاع به مالك يا نماينده او و هماهنگي لازم براي معالجه بيمار يا مصدوم، موجبات خروج وي را از كشتي جهت مداوا فراهم كند.

ماده 85 مكرر 8 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظايف فرمانده در خصوص وقايع مربوط به سرنشينان فرمانده موظف است وقايع ازدواج، تولد، وفات و مفقود شدن افراد در كشتي، پناهندگي و ورود مسافر غيرقانوني را گواهي نمايد و آن را در دفتر رسمي ثبت وقايع نيز درج كند. فرمانده بايد وقايع ياد شده را حسب مورد به مالك و مقامات كنسولي ايران در اولين يا نزديكترين بندري كه در آن توقف مي كند و همچنين پس از مراجعت كشتي به ايران، حسب مورد به مقامات صلاحيتدار در ايران نيز اطلاع دهد.

ماده 85 مكرر 9 (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ وظيفه فرمانده در مورد فوت سرنشينان در صورتي كه يكي از سرنشينان كشتي فوت كند، فرمانده بايد در حضور دو نفر از كاركنان و خدمه كشتي به عنوان شاهد، ضمن تنظيم صورتمجلسي متضمن مواردي از جمله علت و زمان فوت و وضعيت جسد (در صورت امكان)، از اموال متوفي صورت برداري نمايد و از متوفي و اموال وي مواظبت كند و متوفي و اموالش را همراه با نسخه اي از صورتمجلس تنظيمي حسـب مورد به اشخاص يا مقامات صلاحيتدار تحويل دهد. در صورتي كه متوفي ايراني باشد و خارج از آبهاي ايران فوت كند، فرمانده بايد مراتب را به اولين يا نزديكترين نمايندگي كنسولي دولت جمهوري اسلامي ايران اطلاع دهد. تبصره (الحاقي 16ˏ08ˏ1391)ـ در صورتي كه كشتي داراي پزشك مسؤول باشد، صورتمجلس تنظيمي موضوع اين ماده بايد از جهت علت فوت به وسيله پزشك كشتي گواهي شود.