قانون حمايت از اطفال و نوجوانان

فصل اول - كليات

ماده ۱- اصطلاحات به‌ كار رفته در اين قانون، به شرح زير تعريف مي‌ شود: الف) طفل: هر فرد كه به سن بلوغ شرعي نرسيده است. ب) نوجوان: هر فرد زير هجده ‌سال كامل شمسي كه به سن بلوغ شرعي رسيده است. پ) بي ‌توجهي و سهل ‌انگاري: كوتاهي در انجام تكاليفي از قبيل تأمين نيازهاي اساسي و ضروري طفل و نوجوان يا وظايف مربوط به حضانت، ولايت، قيمومت، وصايت، سرپرستي، تربيت، نظارت يا مراقبت از آنان توسط والدين، اولياء يا سرپرست قانوني يا هر شخصي كه مكلف به آن است. ت) سوء رفتار: هرگونه فعل يا ترك فعل عمدي كه سلامت جسمي، رواني، اخلاقي يا اجتماعي طفل و نوجوان را در معرض خطر و آسيب قرار دهد؛ از قبيل ضرب و جرح، محبوس كردن، سوء استفاده جنسي، توهين يا تهديد نسبت به طفل يا نوجوان در صورتي كه جنبه تأديبي نداشته باشد يا قرار دادن او در شرايط سخت و غيرمتعارف و يا خودداري از كمك به وي. ث) بهره‌ كشي اقتصادي: به‌ كارگيري غيرقانوني طفل و نوجوان و يا وادار كردن يا گماردن او به كار يا خدمتي كه از لحاظ جسمي، رواني، اخلاقي يا اجتماعي با نظر به وضعيت طفل و نوجوان براي وي مضر يا خطرناك باشد. ج) معامله: خريد و فروش يا هرگونه اقدام غيرقانوني كه به موجب آن طفل يا نوجوان در ازاي پرداخت وجه يا امتياز و ساير موارد در اختيار ديگري قرار مي گيرد. چ) فحشاء: هرگونه به‌ كارگيري و يا وادار كردن طفل و نوجوان در فعاليت هاي جنسي براي خود يا ديگري. ح) مبتذل: هرگونه محتوا يا تصويري كه داراي صحنه يا صور قبيحه باشد. خ) مستهجن: هرگونه محتوا اعم از صوتي يا تصويري كه به‌ صورت واقعي يا غيرواقعي بيانگر برهنگي كامل زن يا مرد- آميزش- عمل جنسي يا اندام جنسي انسان است. د) هرزه‌ نگاري: تهيه و توليد هر اثري كه محتواي آن بيانگر جذابيت جنسي طفل يا نوجوان مانند برهنگي، آميزش، عمل جنسي يا اندام جنسي باشد. ذ) خطر شديد و قريب الوقوع: وضعيتي كه حيات يا سلامت جسمي يا رواني طفل و نوجوان به شدت تهديد و در معرض آسيب قرار گيرد، به ‌نحوي كه مداخله فوري و چاره جويي را ايجاب نمايد.

ماده 2 - تمام افرادي كه به سن هجده سال تمام شمسي نرسيده اند، مشمول اين قانون مي باشند.

ماده ۳- موارد زير در صورتي ‌كه طفل يا نوجوان را در معرض بزه ‌ديدگي يا ورود آسيب به سلامت جسمي، رواني، اجتماعي، اخلاقي، امنيت و يا وضعيت آموزشي وي قرار ‌دهد، وضعيت مخاطره‌ آميز محسوب شده و موجب مداخله و حمايت قانوني از طفل و نوجوان مي ‌شود: الف) بي سرپرستي طفل و نوجوان و يا بي ‌توجهي و سهل ‌انگاري در انجام وظايف قانوني و شرعي نسبت به آنان از سوي هر شخصي كه مكلف به آن است؛ ب) ابتلاي هر يك از والدين، اولياء يا سرپرستان قانوني به بيماري يا اختلال‌ هاي رفتاري، رواني يا شخصيتي و يا بيماري هاي جسمي واگير صعب العلاج به تشخيص پزشكي قانوني؛ پ) زنداني‌ شدن هر يك از والدين، اولياء يا سرپرستان قانوني؛ ت) ابتلاء هر يك از والدين، اولياء يا سرپرستان قانوني به اعتيادهاي زيان آور نظير مواد مخدر و روانگردان يا قمار؛ ث) قوادي و يا دائر يا اداره‌ كردن مراكز فساد و فحشا توسط هر يك از والدين، اولياء يا سرپرستان قانوني و يا اشتهار آنها به فساد اخلاق و فحشا؛ ج) خشونت مستمر والدين، اولياء، سرپرستان قانوني و يا ساير اعضاي خانواده نسبت به يكديگر؛ چ) عدم اقدام براي ثبت واقعه ولادت يا عدم اخذ اسناد سجلي يا هويتي براي طفل يا نوجوان بدون عذر موجه؛ ح) بازماندن طفل و نوجوان از تحصيل؛ خ) طرد شدن طفل و نوجوان از سوي خانواده؛ د) كم‌ تواني جسمي يا ذهني طفل و نوجوان، ابتلاي وي به بيماري‌ هاي خاص يا اختلال هويت جنسي؛ ذ) نقض قوانين جزائي توسط طفل يا ارتكاب جرم توسط نوجوان و يا استفاده از آنها در فعاليت ‌هاي مجرمانه، وارد شدن يا وارد كردن طفل و نوجوان در فعاليت هايي نظير تكدي گري و قاچاق و همچنين اعتياد آنان به مواد مخدر، روانگردان يا مشروبات الكلي؛ ر) هرگونه وضعيت زيانبار ناشي از فقر شديد، آوارگي، پناهندگي، مهاجرت يا بي ‌‌تابعيتي؛ ز) فرار مكرر از خانه يا مدرسه و ترك تحصيل از سوي طفل يا نوجوان؛ ژ) سوء رفتار نسبت به طفل و نوجوان و يا بهره كشي از او.