قانون شهرداری‌ها مصوب 1334

فصل دوم (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انتخابات انجمن شهر

الف (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- تقسيم بندي شهر حوزه هاي انتخابيه و تعداد اعضاء انجمن ماده 4)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) هر حوزه شهرداري انجمني خواهد داشت بنام انجمن شهر كه اعضاء آن از طرف اهالي مستقيماً و با رأي مخفي باكثريت نسبي براي ‌مدت چهار سال انتخاب ميشوند.

ماده 5 (منسوخه 27ˏ11ˏ1345)- حوزه هر شهرداري براي انتخاب نمايندگان انجمن بنسبت تقريبي جمعيت بحوزه‌ها تقسيم ميشود و ساكنين هر حوزه سه نفر نماينده‌ براي تشكيل انجمن شهر انتخاب ميكنند.

ماده 6)(منسوخه 27ˏ11ˏ1345) تقسيم‌ بندي شهر بحوزه‌ هاي انتخابيه در كميسيوني مركب از فرماندار يا بخشدار، شهردار، رئيس شهرباني، رئيس آمار و رئيس ثبت اسناد‌ كه بدعوت فرماندار يا بخشدار تشكيل ميشود بعمل آمده و پس از تهيه نقشه و تصويب كميسيون بموقع اجرا گذاشته ميشود. تبصره 1 - هر گاه يكي از ادارات مذكور در فوق در محل تشكيل نشده باشد و يا يك يا چند نفر از رؤساي ادارات در محل نباشند حضور ساير‌ رؤساي دوائر دولتي بتشخيص و دعوت فرماندار يا بخشدار براي تهيه نقشه تقريبي حوزه‌هاي انتخابيه شهر كافي خواهد بود. تبصره 2 - جمعيتي كه ملاك تعيين عده نمايندگان هر شهر است تا سه دوره مأخذ عمل خواهد بود و پس از آن اگر اضافه يا نقصاني حاصل كند آن‌ اضافه يا نقصان در انتخابات دوره چهارم رعايت خواهد شد.

ماده 7 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- تعداد اعضاي انجمن شهرها بدين ترتيب تعيين مي ‌شود: تهران سي نفر ‌شهرهاي از دويست و پنجاه هزار نفر جمعيت ببالا پانزده نفر ‌شهرهاي از صد هزار نفر تا دويست و پنجاه هزار نفر جمعيت دوازده نفر ‌شهرهاي از پنجاه هزار تا صد هزار نفر جمعيت نه نفر شهرهاي از ده هزار تا پنجاه هزار نفر جمعيت هفت نفر ‌شهرهاي كمتر از ده هزار نفر پنج نفر تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- جمعيتي كه ملاك تعيين عده نمايندگان هر حوزه است آخرين سرشماري عمومي كشور است كه نتيجه آن قبل از صدور دستور شروع انتخابات‌ انجمن شهر رسماً اعلام شده باشد.

ب (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- شرايط انتخاب كردن و انتخاب شدن ‌ ماده 8 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انتخاب‌ كننده بايد واجد شرايط زير باشد: 1 - تابعيت ايران ‌بند 2 - داشتن هيجده سال تمام سن. 3 - توطن در محل انتخاب و يا لااقل سكونت در آن جا از ششماه قبل از انتخابات و يا آنكه شخصاً در آن حوزه بكسب و يا حرفه معيني اشتغال‌داشته باشد و در صورتيكه محل سكني و محل كسب يا حرفه مختلف باشد فقط محل سكني معتبر است. 4 - عدم محكوميت بجنايت يا جنحه‌ ايكه موجب محروميت از حقوق اجتماعي است. 5 - محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير. ‌تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)– رأي ‌دهندگان موظفند قبل از دادن رأي برگ انتخاباتي تحصيل كنند. نحوه تنظيم دفاتر ثبت نام و صدور برگ انتخاباتي و تشخيص صلاحيت رأي‌ دهندگان بر اساس مقررات اين قانون به موجب آئين‌ نامه‌اي خواهد بود كه‌ ظرف دو ماه از تاريخ تصويب اين قانون از طرف وزارت كشور تهيه و بتصويب هيئت وزيران برسد.

ماده 9 )(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) انتخاب‌شونده بايد داراي شرايط زير باشد: 1 - تابعيت ايران. 2 - داشتن سي سال تمام شمسي. 3 - توانائي خواندن و نوشتن فارسي باندازه كافي. 4 - لااقل سه سال ساكن محل انتخاب باشد. 5 - عدم محروميت از حقوق اجتماعي. 6 - محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير.

ماده 10 )(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) اشخاص زير از انتخاب شدن محرومند: بند 1 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- نخست وزير - وزيران و معاونان آنان و نمايندگان مجلسين در تمام كشور و استانداران و فرمانداران و قضات دادگستري و شهرداران و‌بخشداران و كليه رؤساي ادارات و سازمان‌ها و شركتهاي دولتي و مؤسسات وابسته بدولت و شهرداريها همچنين مدير عامل جمعيت شير و‌خورشيد سرخ رئيس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن - رئيس اتاق اصناف - رئيس شوراي داوري - رئيس انجمن بهداري - رئيس شوراي آموزش و‌پرورش منطقه‌اي و قائم‌مقام و معاونان مقامات مذكور در حوزه مأموريت و كار خود باستثناي استادان و دانشياران و استادياران و ساير افرادي كه در‌مؤسسات آموزش عالي تدريس ميكنند مشروط بر آنكه داراي شغل دولتي ديگري نباشند و همچنين كاركنان آموزشي وزارت آموزش و پرورش كه‌ منحصراً بامر تدريس اشتغال ورزند. 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- افسران و نفرات شهرباني و ژاندارمري و ارتش و همرديفان آنها از هر دسته تا موقعي كه در خدمت هستند از انتخاب كردن و انتخاب شدن محرومند. 3 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- اعضاي انجمنهاي ايالتي و ولايتي و اعضاء انجمن نظارت انتخابات انجمن شهر در دوره اي كه داراي اين سمت هستند. بند 4 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- هيچ يك از كارمندان و كارگران ادارات و بنگاههاي دولتي و سازمانهاي وابسته بدولت و كسانيكه بنحوي از انحاء از شهرداري مستمراً‌ حقوق و يا كمك مالي دريافت ميدارند در حوزه مأموريت خود نميتوانند انتخاب شوند مگر اينكه قبل از نشر اعلان انتخابات بازنشسته شده يا‌ استعفا داده يا از خدمت خارج شده باشند كه در اينصورت انتخاب آنان مانعي ندارد. ‌تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- در نقاطيكه دولت مقتضي بداند و اعلام نمايد شركت كارمندان و كارگران سازمانهائيكه با سرمايه دولت تشكيل شده ولي بصورت بازرگاني‌اداره مي‌شوند در انتخابات انجمن شهر بلامانع است. 5 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- رؤسا و اعضاء هيئت مديره و مديران عامل شركتها و كساني كه تأمين تمام يا قسمت اعظم يكي از حوائج عمومي حوزه شهرداري از قبيل خواربار - وسائل نقليه - برق - آب - دارو و امثال اينها را بعهده دارند نمي توانند بعضويت انجمن شهرداري محلي كه مركز فعاليت آنهاست انتخاب شوند. تبصره - چنانچه يكي از كارمندان پايه دار دولت يا شهرداري بعضويت انجمن انتخاب شود مدت نمايندگي جزو سابقه خدمت او محسوب ميشود.

ماده 11 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- از اشخاصي كه با يكديگر قرابت نسبت يا سببي بشرح زير داشته باشند: ‌پدر - مادر - فرزند - نوه - برادر - خواهر - برادرزاده - خواهرزاده - همسر - خواهر و برادر همسر - فرزند همسر - فقط آنكسي كه رأي او بيشتر‌است ميتواند عضويت يك انجمن را دارا باشد و در صورت تساوي آراء يكي از آنها بحكم قرعه معين خواهد شد و اگر قرابت پس از اتمام انتخابات‌و صدور اعتبارنامه يا هر زماني از دوره قانوني انجمن حاصل و يا معلوم گردد بلافاصله در اولين باري كه انجمن تشكيل جلسه ميدهد بحكم قرعه‌يكنفر ابقاء ميشود و بجاي شخص يا اشخاصي كه خارج شده‌اند از شخص يا اشخاصي كه رأيشان بيشتر است دعوت خواهد شد.

ماده 12)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) هر عضو انجمن شهرداري كه فاقد يكي از شرايط انتخاب شونده ( مذكور در ماده 9 اين قانون) گردد و يا يكي از مشاغلي را كه موجب محروميت از عضويت انجمن شهرداري است قبول كند از همان موقع منعزل شناخته ميشود و فرماندار يا بخشدار موظف است بمحض اطلاع مراتب را بعضو منعزل و انجمن شهر اعلام نمايد.

ماده 13)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) يكنفر نمي تواند در بيش از يك انجمن شهر عضويت داشته باشد. تبصره - در شهرهائي كه بحوزه هاي انتخابيه تقسيم مي شود هر گاه يكنفر در بيش از يك حوزه انتخاب گردد فقط ميتواند نمايندگي يكي از حوزه ها را داشته باشد و از ساير حوزه ها كساني كه بعد از او حائز اكثريت هستند نمايندگي آن حوزه ها را خواهند داشت مشروط بر اينكه نفر بعدي حداقل داراي نصف آراء آخرين نماينده منتخب حوزه باشد و الا انتخابات در آن حوزه تجديد خواهد شد.

ج (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- در تعيين داوطلبان و تشكيل انجمن نظارت ‌ ماده 14 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- فرمانداران و بخشداران حداكثر ظرف مدت سه روز پس از وصول دستور وزارت كشور تاريخ و محل تشكيل كميسيون موضوع ماده 15 و‌شرايط انتخاب‌شوندگان و مدت اعلام داوطلبي عضويت در انجمن را بموجب آگهي باطلاع عموم اهالي يا مركز فرمانداري ميرسانند. ‌داوطلبان عضويت در انجمن بايد برگ داوطلبي خود را ظرف ده روز از تاريخ انتشار آگهي شخصاً بفرمانداري يا بخشداري تسليم نمايند. تبصره (منسوخه 15ˏ04ˏ1355)- چنانچه قبل از تشكيل انجمن نظارت يك يا چند نفر از داوطلبان نمايندگي استعفا بدهند مراتب از طرف فرماندار و بخشدار براي اطلاع‌ رأي‌ دهندگان اعلام ميشود داوطلب مستعفي حق استرداد استعفاء خود را ندارد.

ماده 15 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- پس از انتشار آگهي مزبور در ماده 14 بمنظور احراز شرايط قانوني در مورد داوطلبان عضويت در انجمن حداقل دو ماه قبل از روز اخذ رأي‌ بدستور وزارت كشور در مركز هر فرمانداري يا بخشداري كميسيوني برياست فرماندار يا بخشدار و بعضويت رئيس دادگاه شهرستان در شهرستان و‌رئيس دادگاه بخش در بخش و رئيس اداره آموزش و پرورش و رئيس اداره ثبت احوال و يكنفر معتمد محل به انتخاب فرماندار يا بخشدار تشكيل‌ ميگردد. در بخشها رئيس آموزش و پرورش بخش، نماينده ثبت احوال عضويت كميسيون را دارا خواهند بود. در غياب هر يك از افراد مذكور در بالا از‌ جانشين آنان دعوت بعمل خواهد آمد. در صورتي كه تكميل تعداد اعضاي كميسيون با افراد مذكور ميسر نباشد فرماندار يا بخشدار ميتواند از دبيران‌ يا آموزگاران يا سردفتران و يا رؤساي شوراهاي داوري و يا رؤساي خانه‌هاي انصاف يا رؤساي انجمن ده براي تشكيل و تكميل عده اعضاي كميسيون‌ دعوت نمايد. داوطلبان عضويت در انجمن‌ ها نميتوانند عضو كميسيون مذكور باشند و هرگاه اعضاء اين كميسيون داوطلب عضويت در انجمن شهر‌گردند مستعفي تلقي شده و طبق مقررات اين ماده بجاي آنان از افراد ديگر دعوت بعمل خواهد آمد. كميسيون پس از رسيدگي اسامي افراد واجد‌ شرايط قانوني را بمرجع حزبي مربوط در محل اعلان ميكند تا طبق ضوابط حزبي و با توجه بتعداد داوطلبان و جمعيت هر حوزه انتخابيه حداكثر تا‌چهار برابر تعداد اعضاي انجمن نامزدهاي انتخاباتي از طرف حزب اعلام شود و رأي‌ دهندگان ميتوانند فقط بافراد اعلام شده رأي دهند. ‌بعد از انتشار اعلام اسامي داوطلبان واجد شرايط كميسيون نسبت بتعيين اسامي 24 نفر از معتمدين محلي با سواد از بين گروههاي مختلف كه داراي‌ شرائط رأي دهنده باشند اقدام مينمايد و فرماندار يا بخشدار از 24 نفر مذكور براي تشكيل انجمن نظارت در محل بخشداري يا فرمانداري دعوت‌ خواهد نمود. ‌دعوت‌ شدگان در همان جلسه با رأي مخفي و اكثريت نسبي از بين خود هفت نفر را بعنوان عضو اصلي و هفت نفر را بعنوان عضو علي‌البدل‌انتخاب ميكنند. براي تشكيل جلسه مذكور حضور حداقل دو سوم دعوت‌ شدگان ضروري است. در بخشهائي كه چند انتخابات براي تشكيل چند‌انجمن شهر در جريان باشد نماينده بخشدار در تشكيل انجمن وظايف بخشدار را بعهده خواهد داشت. تبصره 1 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- در بخشهائيكه انتخابات براي تشكيل چند انجمن شهر در جريان است تكاليف مربوط باحراز شرايط قانوني داوطلبان و تعيين 24 نفر‌معتمدان و رسيدگي بشكايات موضوع ماده 30 و ساير وظايف مربوط توسط كميسيون مذكور در اين ماده انجام خواهد شد. تبصره 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انجمنهاي نظارت بر انتخابات با نظارت فرماندار و بخشدار محل مسئول صحت انتخابات خواهند بود. تبصره 3 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- هرگاه قبل از تشكيل انجمن نظارت يك يا چند نفر از داوطلبان نمايندگي استعفا دهند مراتب از طرف فرماندار يا بخشدار براي اطلاع رأي‌ دهندگان اعلام ميشود و داوطلب مستعفي حق استرداد استعفاي خود را ندارد. تبصره 4 ( در نقاطيكه دادگستري يا دارائي يا فرهنگ نباشد بجاي رئيس دادگاه يا رئيس دارائي يا رئيس فرهنگ از معتمدين و معاريف محل‌ براي تشكيل كميسيون پنج‌ نفري دعوت ميشود تا وظايف مقرره را انجام دهند. تبصره 4 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- وزارت كشور مكلف است نسبت بتشكيل انجمن شهر در كليه نقاطي كه شهرداري تأسيس شده يا بشود اقدام نمايد. تبصره 5)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) حضور هر پنج نفر اعضاء در كميسيون مذكور در اين ماده ضروري است و اخذ تصميمات بدون حضور يكي از اعضاء قانوني نخواهد بود ولي هر گاه در دو جلسه متوالي تشكيل كميسيون با حضور پنج نفر صورت نگرفت در جلسه بعدي رأي اكثريت قاطع ميباشد.

ماده 16 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- از داوطلبان عضويت در انجمن شهر نبايد براي عضويت انجمن نظارت و شعب اخذ رأي و شعب ثبت نام دعوت بعمل آيد ولي هر‌ داوطلب ميتواند براي نظارت در اخذ و قرائت آراء نماينده‌اي به انجمن نظارت و شعب اخذ رأي معرفي كند.

ماده 17)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) كسانيكه براي عضويت انجمن نظارت انتخاب ميشوند بلافاصله تحت رياست مسن ترين اعضاء تشكيل جلسه داده يك رئيس و يك نايب رئيس و لااقل سه منشي از بين خود با رأي مخفي و باكثريت انتخاب مينمايند نظم جلسات انجمن با رئيس و در غياب رئيس با نايب رئيس خواهد بود و نوشتن صورت جلسات به عهده منشي هاست.

ماده 18)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) انتخاب رئيس و نايب رئيس فردي است و باكثريت تام خواهد بود و در صورت عدم حصول اكثريت تام دفعه دوم انتخاب باكثريت نسبي صورت ميگيرد انتخاب سه نفر منشي جمعي و باكثريت نسبي است.

ماده 19 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- بمنظور اخذ رأي و استخراج آراء انجمنهاي نظارت مكلفند با تصويب كميسيون موضوع ماده 15 بتعداد لازم شعب اخذ رأي مركب از پنج‌ نفر از اهالي همان محل تشكيل دهند. ‌اعضاي شعبه بايد واجد شرايط انتخاب‌ كننده باشند. ‌محل شعب اخذ رأي حتي‌ الامكان با توجه بجمعيت و امكانات ارتباطي محل تعيين ميشود.

ماده 20 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- ورود در محوطه انتخابات با هر نوع اسلحه سرد گرم جز براي مأمورين انتظامي ممنوع است و كساني كه بر خلاف نظم و مقررات رفتار نمايند بامر رئيس بوسيله مأمورين انتظامي از انجمن خارج و در صورت لزوم بمراجع قانوني تسليم خواهند شد.

ماده 21 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انجمن نظارت و شعب آن غير قابل انحلال است مگر آنكه اسباب تعطيل و تعويق انتخابات را فراهم كنند و يا بر خلاف وظائفي كه طبق اين‌ قانون بعهده انجمن گذاشته شده عمل نمايند در اينصورت اگر موجبات تعطيل و تعويق و اخلال از طرف شعبه باشد بنا بنظر اكثريت انجمن‌ نظارت با موافقت فرماندار يا بخشدار شعبه مزبور منحل ميشود و اگر از طرف انجمن نظارت باشد فرماندار يا بخشدار با موافقت كميسيون پنج نفري (‌ با‌ اكثريت آراء) با ذكر دلائل اعضاء علي‌ البدل را براي ادامه امر انتخابات دعوت مي‌ نمايد و ضمناً مراتب و دلائل تعطيل و تعويق و اخلال را ضمن‌ صورتجلسه‌ اي براي تعقيب متخلفين از طريق وزارت كشور بشوراي دائمي انتخابات اعلام ميدارد. در صورتيكه از اين اقدامات نيز نتيجه‌ اي حاصل‌ نشود از طرف فرماندار يا بخشدار درخواست انحلال انجمن نظارت با نفر كميسيون پنج نظري از طريق وزارت كشور بشوراي دائمي انتخابات موضوع‌ ماده 114 اين قانون براي اتخاذ تصميم فوري احاله خواهد شد.

ماده 22 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- هرگاه در اثناء جريان انتخابات يك يا چند نفر از اعضاء انجمن در آمدن بجلسات تعلل و يا از حضور استنكاف نمايند تا زماني كه اكثريت‌ باقي است جريان امر تعقيب و بعضو يا اعضاء مذكور اخطار ميشود كه حضور يابند چنانچه عضوي تا دو جلسه پس از اخطار در استنكاف و تعلل‌ خود باقي باشد فرماندار يا بخشدار يك يا چند نفر از اعضاء علي‌ البدل را بحكم قرعه براي عضويت انجمن دعوت مي‌ نمايند و اگر اكثريت اعضاء‌ انجمن نظارت از حضور در انجمن استنكاف نمايند و يا پس از ختم انتخابات از دادن اعتبارنامه خودداري كنند فرماندار يا بخشدار علل و موجبات آنرا‌ تحقيق و در رفع محظور اهتمام مي‌ نمايند و در صورتيكه اهتمام فرماندار يا بخشدار مؤثر نشود و اكثريت اعضاء انجمن يا تمام اعضاء انجمن اعم از‌اصلي و علي‌البدل همچنان استنكاف و يا استعفا نمايند يا بواسطه فقدان اكثريت انجمن نتواند بوظائف قانوني خود عمل كند كميسيون مقرر در ماده 15 در تجديد اعضاء انجمن نظارت بتعداد كسري اقدام مي‌ نمايد و انتخابات را خاتمه ميدهد اشخاصي كه موجبات تعطيل و تعويق و انحلال انجمن‌ را فراهم كرده باشند طبق ماده 87 اين قانون مورد تعقيب قرار خواهند گرفت.