قانون شهرداری‌ها مصوب 1334

فصل اول - در تأسيس شهرداري

فصل دوم (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انتخابات انجمن شهر

فصل سوم - در تشكيل انجمن شهر

فصل چهارم - در وظايف انجمن

فصل پنجم - در انتخاب شهردار و معاون شهرداري

فصل ششم - در وظايف شهرداري

فصل هفتم - مقررات استخدامي و مالي

فصل هشتم - در مقررات جزائي

فصل نهم - خاتمه

ماده 1) در هر محل كه جمعيت آن حداقل بپنج هزار نفر بالغ باشد شهرداري تأسيس ميگردد. تبصره 1 - در هر نقطه كه از نظر موقعيت و اهميت تشكيل شهرداري ضرورت داشته باشد ولو جمعيت آن بپنج هزار نفر بالغ نشود وزارت كشور ميتواند در آن محل دستور تشكيل انجمن و شهرداري بدهد و چنانچه پس از تشكيل شهرداري در نقاط مزبور ضمن عمل معلوم شود عوارض وصولي تكافوي هزينه شهرداري را نمينمايد و با در نظر گرفتن وضع اقتصادي و مالي محل براي اداره امور شهرداري درآمد جديدي نميتوان تهيه نمود وزارت كشور مجاز است شهرداري اين قبيل نقاط را منحل نمايد. تبصره 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- در نقاطي كه فقط در بعضي از فصول برقراري شهرداري لازم باشد براي فصل مزبور و همچنين براي چند محل كه بيكديگر نزديك و جمعاً اقتضاي تشكيل شهرداري داشته باشد ميتوان يك شهرداري تأسيس كرد.

ماده 2)(اصلاحي 13ˏ07ˏ1342) حدود حوزه هر شهرداري و حومه آن بطور جداگانه بوسيله شهرداري با تصويب انجمن شهر تعيين ميشود. و پس از موافقت شوراي شهرستان و تصويب وزارت كشور قابل اجرا است . تبصره (hwghpd 13ˏ07ˏ1342)ـ هرگونه اقدامات عمراني و خانه سازي و ايجاد مؤسسات عمومي تأسس [تأسيس] برق و آب و شبكه و سائل نقليه و نظاير آن در حومه شهر از طرف مالكين و ساكنين و اشخاص منوط بموافقت قبلي وزارت كشور و نظارت آن وزارت ميباشد.

ماده 3) شهرداري داراي شخصيت حقوقي است.

الف (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- تقسيم بندي شهر حوزه هاي انتخابيه و تعداد اعضاء انجمن ماده 4)(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) هر حوزه شهرداري انجمني خواهد داشت بنام انجمن شهر كه اعضاء آن از طرف اهالي مستقيماً و با رأي مخفي باكثريت نسبي براي ‌مدت چهار سال انتخاب ميشوند.

ماده 5 (منسوخه 27ˏ11ˏ1345)- حوزه هر شهرداري براي انتخاب نمايندگان انجمن بنسبت تقريبي جمعيت بحوزه‌ها تقسيم ميشود و ساكنين هر حوزه سه نفر نماينده‌ براي تشكيل انجمن شهر انتخاب ميكنند.

ماده 6)(منسوخه 27ˏ11ˏ1345) تقسيم‌ بندي شهر بحوزه‌ هاي انتخابيه در كميسيوني مركب از فرماندار يا بخشدار، شهردار، رئيس شهرباني، رئيس آمار و رئيس ثبت اسناد‌ كه بدعوت فرماندار يا بخشدار تشكيل ميشود بعمل آمده و پس از تهيه نقشه و تصويب كميسيون بموقع اجرا گذاشته ميشود. تبصره 1 - هر گاه يكي از ادارات مذكور در فوق در محل تشكيل نشده باشد و يا يك يا چند نفر از رؤساي ادارات در محل نباشند حضور ساير‌ رؤساي دوائر دولتي بتشخيص و دعوت فرماندار يا بخشدار براي تهيه نقشه تقريبي حوزه‌هاي انتخابيه شهر كافي خواهد بود. تبصره 2 - جمعيتي كه ملاك تعيين عده نمايندگان هر شهر است تا سه دوره مأخذ عمل خواهد بود و پس از آن اگر اضافه يا نقصاني حاصل كند آن‌ اضافه يا نقصان در انتخابات دوره چهارم رعايت خواهد شد.

ماده 7 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- تعداد اعضاي انجمن شهرها بدين ترتيب تعيين مي ‌شود: تهران سي نفر ‌شهرهاي از دويست و پنجاه هزار نفر جمعيت ببالا پانزده نفر ‌شهرهاي از صد هزار نفر تا دويست و پنجاه هزار نفر جمعيت دوازده نفر ‌شهرهاي از پنجاه هزار تا صد هزار نفر جمعيت نه نفر شهرهاي از ده هزار تا پنجاه هزار نفر جمعيت هفت نفر ‌شهرهاي كمتر از ده هزار نفر پنج نفر تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- جمعيتي كه ملاك تعيين عده نمايندگان هر حوزه است آخرين سرشماري عمومي كشور است كه نتيجه آن قبل از صدور دستور شروع انتخابات‌ انجمن شهر رسماً اعلام شده باشد.

ب (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- شرايط انتخاب كردن و انتخاب شدن ‌ ماده 8 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- انتخاب‌ كننده بايد واجد شرايط زير باشد: 1 - تابعيت ايران ‌بند 2 - داشتن هيجده سال تمام سن. 3 - توطن در محل انتخاب و يا لااقل سكونت در آن جا از ششماه قبل از انتخابات و يا آنكه شخصاً در آن حوزه بكسب و يا حرفه معيني اشتغال‌داشته باشد و در صورتيكه محل سكني و محل كسب يا حرفه مختلف باشد فقط محل سكني معتبر است. 4 - عدم محكوميت بجنايت يا جنحه‌ ايكه موجب محروميت از حقوق اجتماعي است. 5 - محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير. ‌تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)– رأي ‌دهندگان موظفند قبل از دادن رأي برگ انتخاباتي تحصيل كنند. نحوه تنظيم دفاتر ثبت نام و صدور برگ انتخاباتي و تشخيص صلاحيت رأي‌ دهندگان بر اساس مقررات اين قانون به موجب آئين‌ نامه‌اي خواهد بود كه‌ ظرف دو ماه از تاريخ تصويب اين قانون از طرف وزارت كشور تهيه و بتصويب هيئت وزيران برسد.

ماده 9 )(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) انتخاب‌شونده بايد داراي شرايط زير باشد: 1 - تابعيت ايران. 2 - داشتن سي سال تمام شمسي. 3 - توانائي خواندن و نوشتن فارسي باندازه كافي. 4 - لااقل سه سال ساكن محل انتخاب باشد. 5 - عدم محروميت از حقوق اجتماعي. 6 - محجور نبودن و عدم محكوميت بورشكستگي بتقصير.

ماده 10 )(منسوخه 10ˏ11ˏ1400) اشخاص زير از انتخاب شدن محرومند: بند 1 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- نخست وزير - وزيران و معاونان آنان و نمايندگان مجلسين در تمام كشور و استانداران و فرمانداران و قضات دادگستري و شهرداران و‌بخشداران و كليه رؤساي ادارات و سازمان‌ها و شركتهاي دولتي و مؤسسات وابسته بدولت و شهرداريها همچنين مدير عامل جمعيت شير و‌خورشيد سرخ رئيس اتاق بازرگاني و صنايع و معادن - رئيس اتاق اصناف - رئيس شوراي داوري - رئيس انجمن بهداري - رئيس شوراي آموزش و‌پرورش منطقه‌اي و قائم‌مقام و معاونان مقامات مذكور در حوزه مأموريت و كار خود باستثناي استادان و دانشياران و استادياران و ساير افرادي كه در‌مؤسسات آموزش عالي تدريس ميكنند مشروط بر آنكه داراي شغل دولتي ديگري نباشند و همچنين كاركنان آموزشي وزارت آموزش و پرورش كه‌ منحصراً بامر تدريس اشتغال ورزند. 2 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- افسران و نفرات شهرباني و ژاندارمري و ارتش و همرديفان آنها از هر دسته تا موقعي كه در خدمت هستند از انتخاب كردن و انتخاب شدن محرومند. 3 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- اعضاي انجمنهاي ايالتي و ولايتي و اعضاء انجمن نظارت انتخابات انجمن شهر در دوره اي كه داراي اين سمت هستند. بند 4 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- هيچ يك از كارمندان و كارگران ادارات و بنگاههاي دولتي و سازمانهاي وابسته بدولت و كسانيكه بنحوي از انحاء از شهرداري مستمراً‌ حقوق و يا كمك مالي دريافت ميدارند در حوزه مأموريت خود نميتوانند انتخاب شوند مگر اينكه قبل از نشر اعلان انتخابات بازنشسته شده يا‌ استعفا داده يا از خدمت خارج شده باشند كه در اينصورت انتخاب آنان مانعي ندارد. ‌تبصره (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- در نقاطيكه دولت مقتضي بداند و اعلام نمايد شركت كارمندان و كارگران سازمانهائيكه با سرمايه دولت تشكيل شده ولي بصورت بازرگاني‌اداره مي‌شوند در انتخابات انجمن شهر بلامانع است. 5 (منسوخه 10ˏ11ˏ1400)- رؤسا و اعضاء هيئت مديره و مديران عامل شركتها و كساني كه تأمين تمام يا قسمت اعظم يكي از حوائج عمومي حوزه شهرداري از قبيل خواربار - وسائل نقليه - برق - آب - دارو و امثال اينها را بعهده دارند نمي توانند بعضويت انجمن شهرداري محلي كه مركز فعاليت آنهاست انتخاب شوند. تبصره - چنانچه يكي از كارمندان پايه دار دولت يا شهرداري بعضويت انجمن انتخاب شود مدت نمايندگي جزو سابقه خدمت او محسوب ميشود.