قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع

فصل ششم - جرايم و مجازاتها

ماده 42 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403)- بريدن و ريشه ‌كن كردن و سوزانيدن نهال و درخت و تهيه چوب و هيزم و ذغال از منابع ملي و توده هاي جنگلي بدون اخذ پروانه از وزارت‌ منابع طبيعي ممنوع است ‌ 1 - جريمه نقدي بريدن، ريشه كن كردن و سوزاندن هر اصله نهال،(13/500/000) ريال تا (33/750/000) ريال به شرح زير مي باشد: 1 - 1 - نهال درختان موضوع ماده (1) قانون حفظ و حمايت از منابع طبيعي و ذخاير جنگلي كشور – مصوب 1371 – و گونه هاي كهور، آكاسيا و كنار، (33/750/000) ريال. 1 - 2 - نهال درختان دسته دوم موضوع بند (17) ماده (1) قانون حفاظت و بهره برداري از جنگل‌ ها و مراتع، (20/250/000) ريال. 1- 3 - نهال درختان ساير گونه ها، (20/500/000) ريال. 2 - جريمه نقدي بريدن و ريشه كن كردن هر اصله درخت و ‌تهيه هر مترمكعب چوب، هيزم و ذغال از آن، (270/000/000) ريال تا (675/000/000) ريال به شرح زير مي باشد: 2 - 1 - درختان موضوع ماده (1) قانون حفظ و حمايت از منابع طبيعي و ذخاير جنگلي كشور – مصوب 1371 – و گونه هاي كهور، آكاسيا و كنار، (675/000/000) ريال. 2 - 2- درختان دسته دوم موضوع بند (17) ماده (1) قانون حفاظت و بهره‌ برداري از جنگل ها و مراتع، (472/500/000) ريال. 2- 3 - درختان ساير گونه ها، (270/000/000) ريال. در تمام موارد عين مال نيز ضبط و بترتيب مقرر در ماده 28 اين قانون عمل خواهد شد.

ماده 43(اصلاحي 30ˏ03ˏ1403)ـ بريدن و ريشه‌ كن كردن بوته‌ ها و خارها و درختچه‌ هاي بياباني و كويري و كوهستاني در مناطق كويري و بياباني ممنوع است متخلف بحبس تكديري تا ده روز محكوم و ميزان جرايم نقدي موضوع اين ماده،(54/000/000) ريال تا (135/000/000) ريال به شرح زير مي باشد: 1- بريدن و ريشه كن كردن بوته ها و خارهاي مناطق بياباني و كويري، (54/000/000) ريال. 2- بريدن و ريشه كن كردن درختچه هاي مناطق بياباني و كويري، (135/000/000) ريال. در صورت تكرار بهر دو مجازات محكوم خواهد شد. تبصره - انجام عمليات مذكور در ماده بالا در صورتيكه بمنظور زراعت يا درختكاري و ايجاد بادشكن يا مرتع مشجر يا غيرمشجر و همچنين بمنظور تأمين حوائج ديگر اهالي باشد با اجازه سازمان جنگلباني و طبق شرايطي كه از طرف سازمان مزبور تعيين مي ‌شود مجاز است.

ماده 43 مكرر (الحاقي 20ˏ01ˏ1348)- بمنظور جلوگيري از پر شدن مخازن سدها و حركت ريگهاي روان و همچنين حفاظت و جلوگيري از فرسايش خاك مناطقي كه از طرف وزارت ‌منابع طبيعي تشخيص داده ميشود قرق اعلام ميگردد و چرانيدن دام و زراعت ديم در مناطق قرق شده بكلي ممنوع است. كشت آبي در اين مناطق و‌ تعيين مناطق قرق در اراضي زير سدها طبق آئين ‌نامه‌ اي خواهد بود كه بتصويب وزارت منابع طبيعي و وزارت آب و برق و وزارت كشاورزي برسد.

ماده 44 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403)- چرانيدن بز در جنگلها و مراتع و مناطقي كه از طرف سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري كشور تعيين و آگهي شده است ممنوع و متخلف بپرداخت غرامت (43/000/000) ريال براي هر رأس بز محكوم مي‌ شود.

ماده 44 مكرر (الحاقي 20ˏ01ˏ1348)- چرانيدن دام در منابع ملي مذكور در ماده يك قانون ملي شدن جنگلهاي كشور بدون اخذ پروانه مطلقاً ممنوع است. وزارت منابع ‌طبيعي مكلف است دام افرادي را كه بدون پروانه مبادرت بچراي دام مينمايند بنفع خود ضبط نموده و بدون رعايت تشريفات مزايده بفروش ‌برساند در مورد صاحبان پروانه‌ هاي چرا كه بر خلاف مندرجات پروانه صادره مبادرت بچراي دام اضافه بر تعداد مجاز در پروانه بنمايند بترتيب فوق ‌رفتار خواهد شد و دام اضافه بر ظرفيت چرا بنفع وزارت منابع طبيعي ضبط و بفروش ميرسد. نحوه اجراي اين ماده بموجب آئين ‌نامه‌ اي خواهد ‌بود كه به پيشنهاد وزارت منابع طبيعي و بتصويب كميسيونهاي مربوط مجلسين خواهد رسيد. تبصره 1 (الحاقي 20ˏ01ˏ1348)- واگذاري حق استفاده از پروانه چرا بهر نحو از طرف صاحب پروانه بديگري و يا دريافت وجه يا هر نوع مالي بعنوان واگذاري پروانه ‌يا حق علفچر يا حق عبور يا بهر عنوان بابت استفاده از مرتع موضوع پروانه ممنوع است و مرتكب بحبس تأديبي از ششماه تا دو سال محكوم ‌خواهد شد. تبصره 2 (الحاقي 20ˏ01ˏ1348)- چرانيدن احشام كشورهاي همجوار در مراتع داخل كشور و تعيين نرخ علفچر بموجب آئين ‌نامه‌ اي خواهد بود كه از طرف وزارت منابع‌ طبيعي تهيه و بتصويب هيئت وزيران خواهد رسيد.

ماده 45 ـ آتش زدن نباتات در مزارع و باغات داخل يا مجاور جنگل بدون اجازه و نظارت مأموران جنگلباني ممنوع است در صورتيكه در نتيجه‌ بي‌ مبالاتي حريق در جنگل ايجاد شود مرتكب بحبس تأديبي از دو ماه تا يكسال محكوم خواهد شد.

ماده 46 (اصلاحي 30ˏ03ˏ1403)ـ هر كس مبادرت به كت زدن يا روشن كردن آتش در تنه درخت جنگلي نمايد بحبس تأديبي از سه ماه تا يكسال محكوم خواهد شد و جريمه نقدي كت زدن يا پي زدن يا روشن كردن آتش در تنه درخت جنگلي، از (270/000/000) ريال تا (675/000/000) ريال به شرح زير مي باشد: 1- درختان موضوع ماده (1) قانون حفظ و حمايت از منابع طبيعي و ذخاير جنگلي كشور – مصوب 1371 – و گونه هاي كهور، آكاسيا و كنار، (675/000/000) ريال. 2- درختان دسته دوم موضوع بند (17) ماده (1) قانون حفاظت و بهره برداري از جنگل ها و مراتع، (472/500/000) ريال. 3- درختان ساير گونه ها، (270/000/000) ريال.

ماده 47 - هر كس در جنگل عمداً آتش ‌سوزي ايجاد نمايد بحبس مجرد از سه تا دهسال محكوم خواهد شد در صورتيكه مرتكب مأمور ‌جنگلباني باشد بحداكثر مجازات مذكور محكوم مي‌ شود. تبصره - در موقع آتش‌ سوزي در جنگلها كليه مأمورين دولتي اعم از لشكري و كشوري و شهرداريها كه در نزديكي آن محل باشند در مقابل تقاضاي‌ مأمورين جنگلباني يا ژاندارمري يا بخشداري موظفند با كليه وسايل ممكنه دولتي و شهرداري كه در اختيار دارند در آتش نشاني كمك نمايند مأمورين ‌كشوري و شهرداري كه در ايفاي اين وظيفه مسامحه و قصور نمايند بر حسب مورد طبق مقررات مواد 58 و 59 قانون استخدام كشوري مجازات‌ مي ‌شوند. در مورد مأمورين لشكري تعقيب و مجازات آنان طبق مقررات و قوانين نظامي خواهد بود.

ماده 48 - حمل چوب و هيزم و زغال حاصل از درختان جنگلي در تمام نقاط كشور باستثناء داخله شهرها بدون تحصيل پروانه حمل از سازمان ‌جنگلباني ممنوع است و چنانچه مرتكب فاقد پروانه بهره ‌برداري باشد طبق قانون مجازات مرتكبين قاچاق تعقيب خواهد شد در صورتيكه داراي ‌پروانه بهره‌ برداري باشد فقط عين مال بسود سازمان جنگلباني ضبط مي ‌شود.حمل چوب و هيزم و زغال از شهر بدهات مجاور در حدود مصرف شخصي مجاز است حدود اين اجازه در آئين ‌نامه اجرائي اين قانون تعيين ‌خواهد شد. تبصره 1 ـ حمل مجدد چوب و زغال و هيزم مجاز بين شهرهائيكه سازمان جنگلباني آگهي خواهد كرد احتياج به صدور پروانه ندارد. تبصره 2 ـ در صورتيكه چوب يا هيزم يا زغالي كه براي مصارف روستائي جنگل‌ نشينان يا دهكده ‌هاي مجاور جنگل اختصاص داده شده بنقاط‌ ديگر حمل شود قاچاق محسوب و طبق مقررات قانون كيفر مرتكبين قاچاق با مرتكب رفتار خواهد شد. تبصره 3 ـ راننده وسيله نقليه كه چوبهاي بدون پروانه را عالماً حمل كرده باشد معاون جرم محسوب و علاوه از مجازات مقرر از دو ماه تا يكسال ‌از حق رانندگي محروم مي‌ شود. مأمورين سازمان جنگلباني بايد پروانه رانندگي را از مرتكب اخذ و ضميمه پروانه بدادگاه صلاحيتدار ارسال دارند.

ماده 49 ـ استفاده از كوره زغال موجود يا احداث كوره زغال جديد در جنگل يا مجاور آن مستلزم داشتن پروانه از سازمان جنگلباني ميباشد و‌ متخلف به يكماه تا شش ماه حبس تأديبي محكوم خواهد شد. تبصره- سازمان جنگلباني مجاز خواهد بود كه كوره‌ هاي زغال بدون پروانه مذكور در اين ماده را خراب نمايد.

ماده 50 (اصلاحي 14ˏ08ˏ1396)ـ بمنظور احياء جنگلهاي سوخته و منابع ملي كه بي ‌رويه بهره ‌برداري و مخروبه گرديده و همچنين توده‌ هاي جنگلي مذكور در تبصره 2‌ماده دوم قانون ملي شدن جنگلها سازمان جنگلباني مكلف است با انتشار آگهي و نصب تابلو حدود آنها را تعيين و قرق اعلام كند و تا مدتيكه سازمان‌ جنگلباني مقتضي بداند هر گونه دخل و تصرف ممنوع است. متخلف از جهت قطع اشجار طبق مقررات اين قانون تعقيب و براي چراي دام بپرداخت غرامت براي هر واحد دامي معادل بيست درصد ارزش متوسط واحد دامي كه در ابتداي هر سال توسط وزارت جهاد كشاورزي اعلام مي شود و بپرداخت ‌خسارت وارد بمنابع ملي قرق شده محكوم خواهد شد. همچنين مباشر عمل مجرم محسوب است مگر اينكه سبب اقوي از مباشر باشد.

ماده 51 ـ هيچيك از كاركنان سازمان جنگلباني اعم از فني يا اداري حق ندارند مستقيماً يا با واسطه در معاملات محصولات جنگل كه جنبه تجارت ‌داشته باشد شركت نمايند در صورت تخلف بحبس تاديبي از يك ماه تا شش ماه محكوم و همچنين براي هميشه از خدمت كادر جنگلباني محروم‌ خواهند شد.

ماده 52 - علامت ويژه جنگلباني علامت رسمي دولتي است و تقليد كننده جاعل محسوب و طبق ماده 99 قانون مجازات عمومي تعقيب خواهد ‌شد. تبصره 1ـ مأمورين جنگلباني كه چكش بآنها سپرده شده مكلف بحفظ چكش هاي ويژه سازمان جنگلباني ميباشد و چنانچه در اثر عدم مراقبت ‌آنها چكش بدست شخص غير صلاحيت ‌دار افتد مأمورين مزبور به تنزل مقام تا يك پايه محكوم خواهند شد و اگر از چكش استفاده سوئي شده باشد‌ كه مطابق اين قانون عمل مزبور قاچاق محسوب باشد مأموريكه چكش باو سپرده شده بمجازات معاونت در جرم قاچاق محكوم مي‌ گردد. تبصره 2 ـ اشخاصيكه از چكشهاي ويژه سازمان جنگلباني سوء‌ استفاده نمايند مشمول اين ماده خواهند بود. تبصره 3 ـ هرگاه مأموري كه چكش باو سپرده شده شخصاً و يا با تباني شخص ديگري از چكش سوء استفاده نمايد به حداكثر مجازات مباشر ‌اصلي جرم مذكور در اين ماده محكوم خواهد شد.