دستورالعمل دادرسی مالیاتی

فصل سوم: مدیریت و تشکیلات هیأت‌های حل اختلاف مالیاتی

نحوه انتصاب مدیران دادرسی و وظایف آن ها ماده ۶- مدیران دادرسی از بین مأموران مالیاتی که حداقل دارای ۱۰ سال سابقه و دارای مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر باشد با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب می شوند.

ماده ۷- وظایف مدیران دادرسی به شرح زیر است: ۱- نظارت بر روند برگزاری هیأت های حل اختلاف مالیاتی منطبق با مفاد قوانین و مقررات؛ ۲- تعیین وقت رسیدگی پرونده ها در هیأت های حل اختلاف مالیاتی؛ ۳- ابلاغ مقررات، سیاست ها، رویه ها و قواعد ابلاغی توسط وزیر امور اقتصادی و دارایی یا مرکز دادرسی ناظر بر مدیریت هیأت ها، حسب مورد؛ ۴- فراهم نمودن ساختارهای اداری لازم برای تشکیل هیأت های حل اختلاف مالیاتی در موعد مقرر؛ ۵- انجام اقدامات اداری با مراجع مذکور در بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق.م.م. جهت معرفی و حضور نمایندگان آن مراجع منطبق با مقررات ماده مذکور؛ ۶- نظارت بر حضور به موقع نمایندگان جهت برگزاری جلسات هیأت های حل اختلاف مالیاتی در زمان تعیین شده وفق مقررات؛ ۷- نظارت بر حسن اجرای قوانین مربوط توسط سایر کارکنان مدیریت دادرسی و حسب مورد گزارش موارد تخلف به مرکز دادرسی؛ ۸- فراهم سازی بسترهای مناسب اداری برای صدور آرای هیأت های حل اختلاف مالیاتی؛ ۹- انجام اقدامات اداری برای صدور احکام نمایندگان هیأت های حل اختلاف مالیاتی توسط مرکز دادرسی؛ ۱۰- نظارت بر روند اداری دریافت اعتراض مؤدی در مدیریت دادرسی؛ ۱۱- استخراج و ارائه گزارش های مورد درخواست مرکز دادرسی؛ ۱۲- ارتباط با ادارات کل مالیاتی و انجام اقدامات اداری لازم در راستای دریافت و ارسال پرونده های مالیاتی مطروحه در هیأت های حل اختلاف مالیاتی، آرای صادره توسط هیأت های حل اختلاف مالیاتی و قرارهای کارشناسی صادره؛ ۱۳- ارسال اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان هیأت در رعایت ماده (۸) این دستورالعمل به مرکز دادرسی؛ ۱۴- انجام استعلام های مورد نظر هیأت های حل اختلاف مالیاتی از اشخاص ثالث و پیگیری و ارجاع استعلام های مورد نیاز مدیران دادرسی سراسر کشور از ادارات مالیاتی اداره کل متبوع؛ ۱۵- نظارت بر کار دبیرخانه هیأت حل اختلاف مالیاتی؛ ۱۶- انتخاب مجری/مجریان قرار و صدور احکام مرتبط.

نحوه معرفی، انتخاب و انتصاب نمایندگان هیأت ماده ۸- نمایندگان بند (۱) ماده ۲۴۴ ق.م.م. وفق مقررات آیین نامه ماده ۲۱۹ ق.م.م. و نمایندگان بندهای (۲) و (۳) نیز وفق مقررات ماده ۲۴۴ ق.م.م. با حکم رئیس مرکز دادرسی منصوب می شوند. مدت اعتبار احکام نمایندگان موضوع بند (۲) ماده (۲۴۴) قانون مالیات های مستقیم مطابق بازه زمانی اعلامی از طرف دادگستری کل استان ها در برگه ابلاغیه است. در مواردی که مدت زمان از طرف دادگستری کل استان اعلام نشده باشد، طبق ماده (۶) دستورالعمل جامع امور نمایندگان قوه قضائیه و نظارت بر مراجع شبه قضایی، مدت اعتبار حکم نماینده مزبور، حداکثر ۲ سال در نظر گرفته می شود. مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۱ ماده ۲۴۴ ق.م.م. ۴ سال و مدت اعتبار احکام نمایندگان بند ۳ ماده مذکور نیز بنا بر حکم ق.م.م. ۳ سال است. تبصره ۱- در احکام نمایندگان هیأت محل خدمت در هر مدیریت دادرسی مدت انتصاب و انتصاب در سمت نماینده بندهای (۱)، (۲) یا (۳) حسب مورد درج می گردد. ابلاغ نسخه ای از حکم به نمایندگان ظرف هفت روز از صدور حکم الزامی است. در هر صورت می بایست پس از گذشت مهلت مذکور نسخه ای از حکم صادره طی مدت یک ماه به مرجع معرفی کننده نماینده ارسال گردد. تبصره ۲- نمایندگان بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. به استناد ماده مذکور شامل اشخاص معرفی شده از اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران اتاق تعاون ایران جامعه حسابداران رسمی ایران جامعه مشاوران رسمی مالیاتی ایران مجامع حرفه ای اتاق اصناف ایران شورای اسلامی شهر، کانون وکلا مرکز وکلا کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده بوده که برای مدت سه سال منصوب می شوند. چنانچه مراجع مذکور دارای نمایندگی شعبه دفتر استانی یا منطقه ای و … در سطح کشور باشند، نمایندگان بند ۳ معرفی شده از سوی زیرمجموعه های نهادهای مذکور نیز می بایست از طریق مرجع مورد اشاره معرفی گردند. بر این اساس نمایندگان معرفی شده از سوی اتاق های استانی نیز می بایست از طریق اتاق بازرگانی صنایع و معادن و کشاورزی ایران یا اتاق اصناف ایران حسب مورد معرفی گردند. تبصره ۳- مؤدی هم زمان با اعتراض به برگ تشخیص یا مطالبه مالیات یکی از مراجع مندرج در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. را به عنوان نماینده خود جهت شرکت در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی معرفی می نماید. در انتخاب نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. مؤدی از فهرست مجامع حرفه ای می تواند نمایندگان مجامع حرفه ای که در آن استان معرفی شده اند را انتخاب نماید و در صورت عدم معرفی نماینده بند ۳ از سوی مرجع مورد اشاره در آن استان نماینده مذکور از سایر مراجع که نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. خود را معرفی نموده اند، انتخاب گردد. تبصره ۴- چنانچه نمایندگان موضوع بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق.م.م . بیش از سه جلسه متوالی یا چهار جلسه متناوب در یک سال از حضور در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی خودداری نمایند، حکم آن ها لغو می شود. در این صورت مدیر دادرسی موظف است اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان را به مرکز دادرسی اعلام نماید. تبصره ۵ در صورت اعلام اسامی و مدت عدم حضور نمایندگان از سوی مدیر دادرسی مرکز دادرسی ظرف مدت سی روز از تاریخ اعلام اسامی موضوع را در کمیته ای متشکل از رئیس مرکز دادرسی مالیاتی یا یکی از معاونین مرکز دادرسی مالیاتی، نماینده دادستانی انتظامی مالیاتی معرفی شده از سوی دادستان انتظامی مالیاتی به مرکز دادرسی و نماینده ای که از سوی مرجع معرفی نماینده مذکور اعلام می گردد، مورد بررسی قرار داده و در صورت احراز غیبت توسط اکثریت حکم صادره توسط رئیس مرکز لغو می گردد. تبصره ۶- رئیس مرکز دادرسی مکلف است هم زمان با لغو حکم نماینده مذکور رونوشت ابلاغیه مربوط را جهت اجرای مقررات تبصره (۷) ماده ۲۴۴ ق.م.م. برای دادگستری استان یا مرجع مربوط ارسال و موضوع را جهت معرفی نماینده جدید پیگیری نماید. بدین منظور سامانه دادرسی باید به گونه ای طراحی شود که میزان غیبت نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی را گزارش دهد. تبصره ۷- تمدید احکام نمایندگان بندهای ۲ و ۳ پس از انقضای مهلت از سوی مرکز دادرسی با معرفی مجدد مراجع ذی ربط قانونی بلامانع است. تبصره ۸- عضویت هم زمان افراد در فهرست نمایندگان بندهای (۲) و (۳) ماده ۲۴۴ ق.م.م. ممنوع است. تبصره ۹- نمایندگان بندهای ۲ و ۳ هیأت های حل اختلاف مالیاتی نمی توانند هم زمان به عنوان نماینده قانونی یا وکیل همان مؤدی در جلسات هیأت حل اختلاف مالیاتی شرکت نمایند. تبصره ۱۰- در رعایت اصل استقلال اعضای هیأت حل اختلاف مالیاتی نماینده بند ۳ معرفی شده از مراجع ذی ربط نمی تواند برای رسیدگی به پرونده مالیاتی همان مرجع انتخاب گردد. در این گونه موارد نماینده بند ۳ می تواند از سایر مراجع بر اساس انتخاب مؤدی یا از مرجع مرتبط با فعالیت یا موضوع مالیات مورد رسیدگی وفق مقررات بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. انتخاب گردد. تبصره ۱۱- نمایندگان بند ۳ صرفاً می توانند از سوی یکی از مراجع مشخص شده در بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. معرفی گردند. در صورت معرفی نماینده بند ۳ از سوی چند مرجع اولین مرجعی که وی را به عنوان نماینده بند ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. معرفی نموده باشد ملاک عمل مرکز دادرسی مالیاتی بوده و سایر درخواست ها بلااثر خواهد بود. تبصره ۱۲- نمایندگان بندهای ۲ و ۳ ماده ۲۴۴ ق.م.م. پس از صدور حکم از سوی مرکز دادرسی مالیاتی امکان برکناری ندارند مگر در صورت رخداد شرایط مقرر در تبصره ۷ ماده ۲۴۴ ق.م.م. و مواردی که تخلف نماینده از سوی مراجع ذی صلاح قانونی احراز گردیده و از سوی دادستان انتظامی مالیاتی کتباً به مرکز دادرسی مالیاتی اعلام گردد.

استقلال هیأت های حل اختلاف مالیاتی ماده ۹- هیأت حل اختلاف مالیاتی در جمع آوری شواهد و دریافت و بررسی مدارک و مستندات، اظهارنظر یا صدور رأی مستقل بوده و آرای آن صرفاً توسط مراجع تعیین شده در قانون قابل تجدیدنظرخواهی است بنابراین دخالت سایر مراجع در هر یک از مراحل رسیدگی و صدور رأی فاقد وجاهت قانونی است. تبصره- در جهت صیانت از استقلال هیأت های حل اختلاف مالیاتی ارزیابی عملکرد پرداخت حقوق و مزایا و تعیین حق الزحمه و پاداش نمایندگان هیأت کنترل ورود و خروج نمایندگان و کارکنان مرکز دادرسی بر عهده مرکز دادرسی است. بدین منظور باید احکام کارکنان و احکام نمایندگان هیأت حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی صادر گردد و امور کارگزینی و اداری نمایندگان و کارکنان با مرکز دادرسی است.

ماده ۱۰- ساعات و ایام برگزاری و اسامی نمایندگان حائز شرایط جهت تشکیل جلسات هیأت های حل اختلاف مالیاتی از سوی مرکز دادرسی مالیاتی تعیین می گردد. بدین منظور مدیر دادرسی مربوطه بر اساس تفویض اختیار صورت گرفته و با استفاده از سامانه دادرسی مکلف است بر اساس تعداد پرونده های مطروحه و سطح اهمیت آن ها و سایر شاخص های ابلاغی از سوی مرکز دادرسی نسبت به تعیین وقت و نمایندگان حائز شرایط اقدام نماید.