قانون دريائي

فصل نهم - اجاره كشتي

ماده 135) قرارداد اجاره قرارداد اجاره كشتي سندي است كتبي كه بين مالك كشتي (‌يا نماينده مجاز او) و مستأجر منعقد ميگردد و شرايط اجاره كشتي را براي مدت معين و يا‌ براي يك يا چند سفر بين بنادر مشخص تعيين ميكند

ماده 136) كيفيت اجاره تمام يا قسمتي از كشتي را براي مدت معين و يا براي يك يا چند سفر ميتوان اجاره كرد

ماده 137) اجاره كامل كشتي در صورتيكه كشتي تماما اجاره شده باشد مورد اجاره شامل اطاق فرمانده يا مسكن كاركنان نخواهد بود. فرمانده نميتواند بدون موافقت مستأجر از‌ محلهاي مذكور براي حمل بار استفاده كند

ماده 138) شروع اجاره اگر كشتي در مقابل مبلغ و مدت معيني اجاره شده باشد شروع اجاره از زمان حركت كشتي از بندر خواهد بود مگر آنكه خلاف آن در قرارداد قيد شده ‌باشد

ماده 139) تحويل كشتي مورد اجاره اجاره دهنده كشتي موظف است كشتي را بهمان نحو و بر طبق همان شرايطي كه در سند اجاره كشتي قيد شده است در اختيار مستأجر قرار دهد

ماده 140) عدم كفايت بار اگر تمام ظرفيت كشتي اجاره شده باشد و مستأجر بار كافي براي تمام كشتي نداشته باشد فرمانده نميتواند بدون موافقت مستأجر كالاي ديگري را‌ حمل كند.

ماده 141) اظهار خلاف واقع در مورد ظرفيت كشتي اگر مالك كشتي يا نماينده مجاز او و يا فرمانده ظرفيت كشتي را بيش از ميزان واقعي بمستأجر اظهار كند مسئول جبران هرگونه خسارت خواهد بود

ماده 142) اشتباه در اعلام ظرفيت كشتي اگر ظرفيت كشتي بر طبق گواهينامه‌ هاي فني كشتي اعلام شده باشد و اشتباهي حداكثر تا يك چهلم ظرفيت كشتي رخ دهد اشتباه مزبور مسئوليتي ‌براي فرمانده ايجاد نخواهد كرد.

ماده 143) تعهدات مستأجر مستأجر كشتي موظف است. 1) كشتي را مطابق قرارداد اجاره بارگيري نمايد. 2) مال ‌الاجاره را مطابق قرارداد اجاره بپردازد.

ماده 144) ميزان بارگيري مستأجر موظف است در صورتيكه كشتي را كمتر از ميزان مندرج در قرارداد بارگيري نمايد تمام مال ‌الاجاره را طبق قرارداد بپردازد و در صورتيكه ‌كشتي را بيش از ميزان مندرج در قرارداد بارگيري نمايد موظف است بهمان نسبت كرايه را افزايش دهد

ماده 145) عدم انجام قرارداد اجاره مستأجر موظف است در صورتيكه قبل از حركت كشتي و عدم بارگيري بدون دليل از انجام قرارداد اجاره خودداري نمايد نصف مال ‌الاجاره مندرج در‌ قرارداد اجاره را بمالك كشتي بپردازد

ماده 146) حق ممتاز فرمانده تا 25 روز از تاريخ تحويل كالا براي وصول كرايه بار و خسارات وارده نسبت ببار در برابر ساير طلبكاران داراي حق ممتاز است مشروط بر اينكه كالاي مذكور به شخص ثالث تحويل نشده باشد

ماده 147) حق تقدم اگر قبل از انقضاي 25 روز از تاريخ تحويل مالك يا فرستنده بار ورشكست شود طلب فرمانده موضوع ماده قبل مقدم بر ساير طلبكاران پرداخت خواهد ‌شد

مادۀ 148) تأخير در صورتيكه كشتي هنگام حركت يا در بين راه يا در محل تخليه كالا بعللي كه ناشي از عمل اجاره دهنده كشتي باشد توقيف شود مخارج مدت ‌مزبور بعهده اجاره دهنده است. ‌اگر قرارداد اجاره كشتي براي رفت و برگشت تنظيم شده باشد و كشتي هنگام بازگشت بتمام ظرفيت بارگيري نشود مستأجر موظف است تمام ‌مال ‌الاجاره را بپردازد.

مادۀ 149) قصور فرمانده چنانچه كشتي هنگام حركت يا در بين راه يا در محل تخليه كالا بعلتيكه ناشي از عمل فرمانده باشد بازداشت شود و يا تأخير كند فرمانده موظف‌ است خسارات وارده را برحسب مورد بمالك و يا بمستأجر بپردازد

ماده 150) آثار قوه قهريه (‌فرس ماژور) الف - در صورتيكه كشتي نتواند بعلت قوه قهريه از بندر خارج شود قرارداد اجاره براي مدت متعارف بقوت خود باقي ميماند و خسارات ‌ناشي از تأخير در حركت كشتي قابل مطالبه نخواهد بود. ب - در صورتيكه كشتي براي مدتي معلوم و يا براي سفر معيني بمبلغ مشخص اجاره شده باشد و ضمن مسافرت بعلت قوه قهريه متوقف ‌شود هيچگونه مال ‌الاجاره اضافي نسبت بمدتي كه كشتي متوقف شده است تعلق نخواهد گرفت. ‌در زمان توقف غذا و مسكن كاركنان كشتي جز و خسارات وارده محسوب ميگردد.

ماده 151) تخليه كالا در مدت توقف كشتي فرستنده بار ميتواند در مدت توقف كشتي كالاهاي بارگيري شده را بخرج خود تخليه نمايد مشروط بر اينكه يا آنها را مجدداً براي بارگيري بكشتي‌ عودت دهد و يا خسارات وارده را بفرمانده بپردازد.

ماده 152) تخليه بار غيرمجاز فرمانده ميتواند باري را كه بدون اطلاع و اجازه او بكشتي بار شده است در بندر بارگيري تخليه و يا با اخذ كرايه بمأخذ بالاترين نرخي كه براي كالاي‌ مشابه وجود دارد حمل نمايد.

ماده 153) تخليه كالا قبل از ورود بمقصد اگر فرستنده بار تقاضا كند كالاي او در بين راه تخليه گردد موظف است تمام كرايه را باضافه هزينه جابجا شدن ساير كالاها بپردازد و در صورتيكه كالا‌ بعلت فعل يا تقصير فرمانده تخليه شده باشد فرمانده مسئول مخارج مربوطه خواهد بود.