قانون آیین نامه داخلى مجلس شوراى اسلامی

مبحث دوم - تشكيلات قانونگذاري مجلس

اول – هيأت هاي رئيسه مجلس

دوم - شعب و كميسيون ها

الف - هيأت رئيسه سني

الف- شعب

ب – هيأت رئيسه

ب - كميسيون ها

ماده ۱۰- مسن ترين فرد از نمايندگان حاضر به عنوان رئيس سني و فرد بعدي به عنوان نائب رئيس و دو نفر از جوان ترين نمايندگان حاضر به سمت دبير معين مي شوند و در جايگاه هيأت رئيسه قرار مي گيرند. درصورت تساوي سن، هيأت رئيسه سني با قيد قرعه از بين مسن ترين و جوان ترين نمايندگان حاضر تعيين خواهد شد. اعلام هيأت رئيسه سني با معاونت قوانين مجلس است

ماده ۱۱- وظايف هيأت رئيسه سني عبارت است از: ۱- اداره جلسه افتتاحيه و جلسات بعدي تا زمان انتخاب هيأت رئيسه ۲- انجام مراسم تحليف ۳- قرعه كشي براي تعيين اعضاي شعب ۴- توزيع اعتبارنامه ها بين شعب ۵- برگزاري انتخابات هيأت رئيسه ۶- تمشيت امور اداري مجلس تا زمان انتخاب هيأت رئيسه

ماده ۱۲- هيأت رئيسه سني در اولين جلسه پس از افتتاح مجلس اقدام به برگزاري انتخابات هيأت رئيسه مي نمايد. اعضاي هيأت رئيسه براي مدت يك سال انتخاب مي شوند. انتخابات بعدي در سالروز انتخابات هيأت رئيسه مي باشد و درصورتي كه با تعطيلات مصادف گردد در جلسه قبل از آن انجام مي شود. مسؤوليت هيأت رئيسه جديد از سالروز انتخابات قبل آغاز مي شود. تبصره ۱- نمايندگاني كه داوطلب عضويت در هيأت رئيسه هستند، بايد حداكثر تا پايان وقت اداري روز افتتاحيه مجلس براي ثبت نام به هيأت رئيسه سني مراجعه كنند و اين موضوع قبلاً بايد به اطلاع نمايندگان برسد. هيأت رئيسه سني موظف است شرح حال و سوابق داوطلبان را به همراه تصاوير آنان تهيه كند و در دومين جلسه علني و قبل از برگزاري انتخابات هيأت رئيسه در اختيار نمايندگان قرار دهد. تبصره ۲- چنانچه اعتبارنامه نماينده اي كه براي هيأت رئيسه انتخاب شده است به تصويب مجلس نرسد، براي تعيين جايگزين وي مجدد رأي گيري به عمل مي آيد. تبصره ۳- پس از تشكيل هيأت رئيسه، گزارش شعب پانزده گانه در مجلس قرائت و تصويب اعتبارنامه ها اعلام مي شود.

ماده ۱۳- هيأت رئيسه مركب از رئيس، دو نائب رئيس، شش دبير و سه ناظر مي باشد.

ماده ۱۴- انتخاب رئيس در نوبت اول با اكثريت مطلق آراء نمايندگان و انتخاب نواب رئيس، دبيران و ناظران هر كدام جداگانه و با اكثريت نسبي و رأي مخفي و با ورقه خواهد بود. در صورتي كه در انتخاب رئيس در نوبت اول اكثريت مطلق حاصل نشود، در نوبت دوم اكثريت نسبي كافي خواهد بود. تبصره ۱- چنانچه آراء براي رئيس، نواب رئيس، دبيران، ناظران با يكديگر برابر باشد، حسب مورد به قيد قرعه تعيين مي شوند. تبصره ۲- در صورتي به فرد غائب در جلسه مي توان رأي داد كه قبل از تشكيل جلسه مربوط به انتخابات هيأت رئيسه، كتباً نامزدي خود را به معاونت قوانين مجلس اعلام كرده باشد

ماده ۱۵- قبل از أخذ رأي براي هيأت رئيسه، اسامي داوطلبان به ترتيب وصول به هيأت رئيسه بدون بحث در جلسه علني اعلام خواهد شد.

ماده ۱۶- اعضاي هيأت رئيسه، پس از انتخاب، در حضور نمايندگان با قرائت متن زير سوگند ياد مي كنند و موظف به رعايت دقيق مفاد آن مي باشند. بسم الله الرحمن الرحيم «من به عنوان عضو هيأت رئيسه مجلس شوراي اسلامي در برابر قرآن مجيد به خداوند قادر متعال سوگند ياد مي كنم كه حداكثر توان خود را براي اجراي آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي با مراعات بي طرفي كامل در انجام وظايف به كارگيرم و از هرگونه اقدام مخالف آيين نامه اجتناب نمايم.»

ماده ۱۷- نواب رئيس به ترتيب تعداد آراء به عنوان نائب رئيس اول و نائب رئيس دوم و درصورت تساوي آراء با قيد قرعه انتخاب مي شوند و در غياب رئيس مجلس به ترتيب، وظايف و اختيارات او را بر عهده خواهند داشت. تبصره - رئيس مجلس مي تواند حتي هنگام حضور خود، اداره جلسه رسمي را به ترتيب به عهده نواب رئيس بگذارد

ماده ۱۸- اگر رئيس مجلس پيش از انقضاي مدت از رياست استعفاء دهد يا فوت شود نواب رئيس به ترتيب تقدم، جلسه را منعقد مي سازند و متن استعفاءنامه را قرائت يا فوت را اعلام مي دارند. در مورد فوت به احترام متوفي جلسه ختم مي شودو در هر صورت در جلسه بعد نائب رئيس جلسه را تشكيل مي دهد و رئيس جديد طبق آيين نامه داخلي مجلس انتخاب مي شود. در مورد استعفاء بعد از اعلام و قرائت متن استعفاءنامه در مجلس و استماع توضيحات رئيس مستعفي و مذاكراتي كه نمايندگان لازم بدانند، چنانچه استعفاء پس گرفته نشود، انتخاب رئيس جديد در جلسه بعد به عمل مي آيد، حداكثر توضيحات رئيس، سي دقيقه و سه نفر نماينده هركدام ده دقيقه است. تبصره ۱- در مورد فوت يا استعفاء ساير اعضاي هيأت رئيسه نيز بايد بدون تشريفات در جلسه بعد انتخاب فرد يا افراد جديد به عمل آيد. تبصره ۲- انتخاب رئيس و هريك از اعضاي هيأت رئيسه جديد براي مدت باقيمانده از يك سال خواهد بود.

ماده ۱۹- هيچ يك از اعضاي هيأت رئيسه مجلس نمي تواند به عضويت كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس انتخاب شود و در صورتي كه هريك از اعضاي اين كميسيون به عضويت هيأت رئيسه انتخاب گردند از كميسيون مستعفي شناخته شده و مطابق مراتب منظور در اين آيين نامه نسبت به تعيين كميسيون جديد اقدام خواهند نمود و همچنين نمي توانند به عنوان رئيس يا سخنگوي كميسيونهاي مجلس انتخاب گردند و در صورتي كه رئيس يا سخنگوي كميسيونها به عضويت هيأت رئيسه انتخاب گردند از سمت خود در كميسيون مستعفي شناخته مي شوند.

ماده ۲۰- وظايف و اختيارات رئيس مجلس عبارتند از: ۱- اداره جلسات مجلس به شرح مواد اين آيين نامه ۲- اداره كليه امور اداري، مالي، استخدامي و سازماني مجلس ۳- امضاي كليه احكام استخدامي براساس آيين نامه استخدامي كاركنان مجلس و ساير قوانين و مقررات ۴- امضاي كليه نامههاي مربوط به امور قانونگذاري و پارلماني مجلس ۵- حضور در نهادهاي قانوني كه رئيس مجلس عضو آنها است. ۶- ارائه گزارش كامل از تصميمات و اقدامات هيأت رئيسه در رابطه با مسائل مختلف مربوط به مجلس و واحدهاي تابعه آن هر سه ماه يك بار به نمايندگان ۷- ساير موارد مذكور در قانون اساسي و ديگر مقررات

ماده ۲۱- وظايف دبيران عبارتند از: ۱- مراقبت در ضبط و تحرير صورت مذاكرات و چاپ و توزيع آنها ۲- قرائت طرح ها و لوايح، پيشنهادها، نوشتهها و مطالبي كه بايد به اطلاع مجلس برسد. ۳- تنظيم پيشنهادهاي واصله از طرف نمايندگان به ترتيب وصول با قيد شماره ۴- تعيين نمايندگاني كه در جلسه براي نطق، وقت مي خواهند به قيد قرعه

ماده ۲۲- وظايف و اختيارات هيأت رئيسه عبارتند از: ۱- نظارت بر كليه امور اداري، مالي، استخدامي و سازماني مجلس ۲- تصويب بودجه پيشنهادي سالانه مجلس و ارجاع آن به كميسيون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس جهت طي مراحل قانوني ۳- تصويب حقوق مالي نمايندگان طبق اين آيين نامه ۴- انتظام و حفظ انضباط جلسات مجلس ۵- نظارت بر انجام امور مربوط به گزارش ها و چاپ و توزيع آنها ۶- تهيه و تنظيم برنامه هفتگي مجلس ۷- مسئوليت و نظارت بر رعايت اوقات و مهلت هاي قانوني مذكور در اين آيين نامه ۸- تصميم گيري در خصوص دعوت از اشخاص حقيقي و حقوقي و موافقت با حضور اشخاص متقاضي جهت شركت و يا اظهارنظر در مجلس ۹- اعلام مراتب رد اعتبارنامه يا استعفاي نمايندگان به وزارت كشور ۱۰- بررسي و حل و فصل مسائل و مشكلات كميسيونها و شعب و اتخاذ تصميم در موارد اختلافي يا عدم رعايت آيين نامه ۱۱- حفظ شأن و منزلت و اقتدار مجلس و دفاع از حقوق و جايگاه قانوني نمايندگان ۱۲- تصويب سازوكار لازم جهت بهبود روش هاي نظارتي و ساماندهي امور ناظرين منتخب مجلس و كميسيون ها در مجامع و شوراها و دريافت گزارش آنان تبصره - جلسات هيأت رئيسه با حضور حداقل دوسوم اعضاء كه رئيس يا يكي از نواب رئيس جزء آنان باشد رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي اكثريت مطلق عده حاضر معتبر خواهد بود. ج - مسئوليت مشترك هيأت رئيسه در برابر مجلس