قانون آیین نامه داخلى مجلس شوراى اسلامی

مبحث اول - جلسات مجلس

ماده ۹۴- انعقاد رسمي جلسات و اعتبار أخذ رأي منوط به حضور حداقل دوسوم مجموع نمايندگان مي باشد. تبصره ۱- براي ادامه مذاكراتي كه منجر به اتخاذ تصميم و يا أخذ رأي نمي شودحضور حداقل نصف نمايندگان كافي است. تبصره ۲- جلسات رسمي با تلاوت آياتي چند از قرآن مجيد به تشخيص هيأت رئيسه كه حتيالامكان متناسب با جلسه آن روز باشد آغاز خواهد شد.

ماده ۹۵- نمايندگان بايد در روزي كه قبلاً براي تشكيل جلسه رسمي معين مي شوددر مجلس حاضر شوند. درصورت تأخير بدون عذر موجه از طرف هيأت رئيسه توبيخ خواهند شد. همچنين، هريك از نمايندگان كه در موقع أخذ رأي با اعلام قبلي رئيس مجلس مبني بر منع خروج از جلسه بدون عذر موجه خارج شود، مستحق توبيخ خواهد بود و در صورت تكرار تأخير وغيبت، مقررات آيين نامه ازطرف هيأت رئيسه درباره او اجراء خواهد شد. اسامي نمايندگاني كه سه بار غيبت غيرموجه در يك ماه داشته باشند در روزنامه ها درج خواهد شد.

ماده ۹۶- تشخيص عده حضار با استفاده از تابلو است كه در اول هر جلسه و قبل از أخذ آراء به وسيله رئيس جلسه بايد اعلام شود. تبصره - در صورتي كه تابلو خراب شود، حداكثر تا پايان همان جلسه تشخيص عده حاضر با دبيران خواهد بود و هيأت رئيسه موظف است قبل از انعقاد جلسه بعد به تعمير و اصلاح تابلو اقدام نمايد.

ماده ۹۷- حداكثر مدت براي هر جلسه رسمي چهار ساعت است كه يكسره و يا با فاصله تنفس مي باشد، مگر در موارد ضروري كه به تشخيص رئيس و تصويب مجلس خواهد رسيد. غايبين بعد از تنفس نيز مشمول مقررات مربوط به غيبت و تأخير خواهند بود. تبصره ۱- وقت دستور جلسات رسمي مجلس چنان تنظيم خواهد شد كه جز در موارد اضطراري با اول وقت اداي نماز برخورد نداشته باشد. تبصره ۲- مجلس براي رسيدگي به طرح ها و لوايحي كه در شش جلسه به اتمام نرسد از جلسه هفتم همه روزه به جز روزهاي تعطيل تشكيل مي شود و افزايش ساعت هر جلسه با رأي مجلس است.

ماده ۹۸- اعضاي هيأت رئيسه مجلس بايد در ساعتي كه قبلاً براي تشكيل جلسات تعيين مي شود، حاضر شوند و در صورت تأخير يا غيبت بدون عذر موجه با تشخيص رئيس برطبق اين آيين نامه جريمه مي شوند

ماده ۹۹- تشكيل جلسات و رعايت ترتيب مذاكرات و اجراي آيين نامه و حفظ نظم جلسه طبق اين آيين نامه به عهده رئيس جلسه است.

ماده ۱۰۰- دستور هفتگي مجلس بايد به ترتيب وصول طرح ها و لوايح از كميسيونها و ساير موضوعات طبق اين آيين نامه توسط هيأت رئيسه مجلس تهيه و پس از چاپ و توزيع بر تابلو مخصوص نصب شود. رعايت ترتيب مذكور الزامي است. طرح ها و لوايحي كه داراي اولويت باشند ممكن است بنا به تقاضاي دولت و يا پانزده نفر از نمايندگان و با موافقت هيأت رئيسه خارج از ترتيب وصول، در دستور هفتگي مجلس قرارگيرد. گزارش هاي تحقيق و تفحص، تفريغ بودجه و كميسيون ها به جز گزارش طرح ها و لوايح، خارج از نوبت در دستور كار مجلس قرار مي گيرد. اين گزارش ها بايد حداقل چهل و هشت ساعت قبل از طرح در مجلس چاپ و در اختيار نمايندگان قرارگيرد وخلاصه آن حداكثر به مدت نيم ساعت درجلسه قرائت و متن كامل گزارش در مشروح مذاكرات چاپ شود. تبصره ۱- حداقل پنجاه نفر از نمايندگان مي توانند از رئيس جلسه مجلس تقاضا نمايند گزارش چاپ شده كميسيون خارج از نوبت در دستور كار جلسه علني قرار گيرد و رئيس درخواست متقاضيان را پس از صحبت يكي از متقاضيان و يك مخالف و يك موافق هركدام به مدت پنج دقيقه، به رأي مي گذارد. درصورت تصويب، رسيدگي به گزارش مورد تقاضا در همان جلسه يا جلسه بعد شروع مي شود و با اعمال مجدد اين تبصره نمي توان آن را متوقف نمود. تبصره ۲- در صورتي كه پنجاه نفر از نمايندگان براي طرح يا لايحه اي تقاضاي اولويت كنند هيأت رئيسه موظف است آن را در دستور هفتگي مجلس قرار دهد. تبصره ۳- هيأت رئيسه مي تواند تمام يا بخشي از گزارش هاي واصله از دستگاه ها و سازمان هايي كه طبق قانون موظف به ارائه گزارش به مجلس شوراي اسلامي هستند را جهت قرائت در دستور كار جلسه علني قرار دهد و گزارش كامل آن را به كميسيون هاي ذي ربط ارجاع نمايد. تبصره ۴- كليه گزارش هايي كه در جلسه علني مطرح مي شود بايد حداقل بيست و چهار ساعت قبل از طرح، تكثير و بين نمايندگان توزيع شود مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت براي آن زمان ديگري تعيين شده باشد

ماده ۱۰۱- گزارش نهائي كميسيون اصل نودم (۹۰) قانون اساسي پس از ارائه به هيأت رئيسه مجلس، درصورتي كه مربوط به عموم باشد، بدون رعايت نوبت در دستور كار قرار مي گيرد و در اولين جلسه علني قرائت خواهد شد

ماده ۱۰۲- در صورت اضطرار كه رعايت امنيت كشور ايجاب كند، به تقاضاي كتبي رئيس جمهور يا يكي از وزرا يا ده نفر از نمايندگان، جلسه غيرعلني تشكيل مي شود. در اين صورت، تقاضاكنندگان ادله خويش را مبني بر وجود شرايط اضطرار و اقتضاي امنيت كشور و در نتيجه لزوم برگزاري غيرعلني جلسه رسمي مجلس، حداكثر تا مدت پانزده دقيقه، متوالياً و يا متناوباً در دو نوبت، ارائه و سپس يك نفر به عنوان مخالف حداكثر تا پانزده دقيقه صحبت مي كند، در صورت تصويب دوسوم حاضران، كار رسيدگي در جلسه غيرعلني ادامه مي يابد، درغيراين صورت، جلسه به حالت علني بازگشته و به روال عادي عمل خواهد كرد. تبصره ۱- مصوبات جلسه غيرعلني در صورتي معتبر است كه با حضور شوراي نگهبان بهتصويب سهچهارم مجموع نمايندگان برسد. تبصره ۲- تشخيص رفع شرايط اضطراري براي انتشار مذاكرات و مصوبات جلسات غيرعلني براي اطلاع عموم با مجلس است كه با پيشنهاد حداقل ده نفر از نمايندگان و مذاكره به نحو مقرر در همين ماده، در جلسه غيرعلني و تصويب اكثريت حاضرين در مجلس عملي مي گردد

ماده ۱۰۳- رئيس هر جلسه قبل از ختم هر جلسه، روز و ساعت تشكيل و دستور جلسه بعد را اعلام مي كند كه در صورت مذاكرات درج شود، مگر در موارد اضطراري (به تشخيص هيأت رئيسه) كه حداقل بيست و چهار ساعت قبل از تشكيل جلسه، بايد به طور رسمي اعلام شود.

ماده ۱۰۴- در صورتي كه در مجلس بينظمي و تشنج به وجود آيد كه مانع ادامه كار مجلس باشد و رئيس نتواند از آن جلوگيري كند، در جاي خود قيام مي نمايد. هرگاه برخاستن رئيس موجب آرامش نشود جلسه را به مدت پانزده دقيقه به عنوان تنفس تعطيل مي كند و نمايندگان از جلسه خارج مي شوند و پس از انقضاي پانزده دقيقه مجدداً جلسه تشكيل مي شود. هرگاه بينظمي و تشنج تجديد شود رئيس، جلسه را ختم و آن را به روز ديگري موكول مي نمايد.