قانون آیین نامه داخلى مجلس شوراى اسلامی

مبحث سوم – آراء

اول - كميت آراء

دوم - كيفيت آراء

سوم - اعلام نتيجه رأي

ماده ۱۲۶- اسامي كليه تقاضاكنندگان رأي مخفي يا رأي علني با ورقه درصورت مشروح مذاكرات مجلس ثبت خواهد شد.

ماده ۱۱۵- مصوبات مجلس در جلسه رسمي و با رأي موافق اكثريت مطلق حاضران كه بيش از نصف نمايندگان حاضر است، معتبر مي باشد مگر در مواردي كه در قانون اساسي يا اين آيين نامه نصاب ديگري تعيين شده باشد.

ماده ۱۱۶- كليه انتخاباتي كه در مجلس و كميسيونها و شعب به عمل مي آيد، اعم از اينكه فردي يا جمعي باشد به استثناي انتخاب رئيس، كه با اكثريت مطلق عده حاضر انتخاب مي شودو موارد ديگري كه در اين آيين نامه حد و نصاب ديگري براي آن تعيين شده است با رأي اكثريت نسبي است و در صورت تساوي آراء، به تعداد مورد نياز از منتخبين به حكم قرعه تعيين مي شود. اسامي كليه نامزدها با تعداد آراء آنان توسط رئيس جلسه اعلام مي شود.

ماده ۱۱۷- نصاب رأيگيري در مجلس، كميسيون، كميته و شعبه در موارد مختلف به شرح زير مي باشد: الف - اكثريت چهار پنجم مجموع نمايندگان: - اصلاحات جزئي خطوط مرزي كشور (اصل هفتاد و هشتم قانون اساسي) ب ـ اكثريت سه چهارم مجموع نمايندگان: ۱- توقف انتخابات و ادامه كار مجلس سابق در زمان جنگ و اشغال نظامي (اصل شصت و هشتم قانون اساسي) ۲- مصوبات جلسه رسمي غيرعلني (اصل شصت و نهم قانون اساسي) ج ـ اكثريت دو سوم مجموع نمايندگان: ۱- تصويب درخواست مراجعه به آراء عمومي (اصل پنجاه و نهم قانون اساسي) ۲- تصويب عدم كفايت رئيس جمهور (اصل هشتاد و نهم قانون اساسي) ۳- تصويب تقاضاي سه فوريت طرح ها و لوايح د - اكثريت دو سوم نمايندگان حاضر: ۱- تصويب آيين نامه داخلي مجلس و تفسير آن ۲- تصويب تشكيل جلسه رسمي غيرعلني مجلس با رعايت ماده (۱۰۲) اين آيين نامه ۳- تصويب تقاضاي دو فوريت طرح ها و لوايح ۴- تصويب موضوع اصل هفتاد و نهم قانون اساسي ۵- اصلاح قانون برنامه توسعه درضمن لايحه بودجه و ساير طرح ها و لوايح ه‍ - اكثريت مطلق نمايندگان حاضر: ۱- انتخاب رئيس مجلس (مرحله اول) ۲- رأي اعتماد به وزيران ۳- رأي عدم اعتماد به وزيران ۴- طرح ها و لوايح و تفسير قوانين ۵- تصويب انجام تحقيق و تفحص ۶- تصويب تقاضاي يك فوريت طرح ها و لوايح ۷- تغيير دستور هفتگي مجلس ۸- رأي به وارد بودن سؤال نمايندگان از وزير ۹- تصويب موضوعات اصول (هفتاد و هفتم)، (هشتادم)، (هشتاد و دوم) و (هشتاد و سوم) قانون اساسي ۱۰- تصويب وضع قوانين آزمايشي و تصويب دائمي اساسنامه سازمان ها توسط كميسيون هاي مجلس و دولت طبق اصل هشتاد و پنجم (۸۵) قانون اساسي ۱۱- تعيين تعداد اعضاي كميته ها در كميسيون ها ۱۲- تصويب اعتبارنامه نمايندگاني كه پرونده آنان به كميسيون تحقيق ارجاع شده است. ۱۳- حذف مواد، تبصره ها و بندها از گزارش كميسيون ها در جلسه علني ۱۴- تصويب افزايش تعداد مخالف و موافق يا وقت مذاكرات طرح ها و لوايح مهم موضوع تبصره (۱) ماده (۱۰۸) ۱۵- ساير مواردي كه در اين آيين نامه و ساير قوانين براي آنها كلمات «تصويب» يا «موافقت مجلس» آورده شده و در اين آيين نامه نصاب آن مشخص نشده است. و - اكثريت نسبي با حداقل رأي بيش از يك سوم نمايندگان حاضر: ۱- انتخاب اعضاي هيأت رئيسه شعبه ۲- انتخاب نمايندگان جهت عضويت در كميسيون تلفيق، مشترك و هيأت تحقيق و تفحص ۳- انتخاب اعضاي كميسيون تخصصي، تحقيق و آيين نامه داخلي در شعبه ۴- تصويب تغيير كميسيون نمايندگان ۵- انتخاب اعضاي كميسيون ويژه در مجلس ۶- انتخاب رئيس و دادستان ديوان محاسبات كشور ز - اكثريت نسبي: ۱- انتخاب رئيس مجلس (مرحله دوم) و ساير اعضاي هيأت رئيسه مجلس ۲- انتخاب اعضاي حقوقدان شورا ي نگهبان ۳- انتخاب رئيس و اعضاي هيأت رئيسه كميسيون و كميته ۴- انتخاب نمايندگان جهت نظارت در مجامع، شوراها و سازمان ها ۵- انتخاب اعضاي كميته هاي هر كميسيون ۶- انتخاب ده نفر از نمايندگان در اجراي اصل يكصد و هفتاد و هفتم (۱۷۷) قانون اساسي تبصره - نصاب رأي براي نسخ، حذف، لغو و اصلاح قوانين، نصاب تصويب آن است مگر مواردي كه در اين آيين نامه به صراحت نصاب ديگري تعيين شده باشد.

ماده ۱۱۸- رأيگيري در مجلس به يكي از روش هاي ذيل انجام مي گيرد: ۱- با دستگاه الكترونيكي ۲- علني با ورقه ۳- مخفي با ورقه ۴- قيام و قعود تبصره - قبل از شروع رأي گيري بايد متن يا موضوع مورد بحث براي نمايندگان قرائت و يا اعلام و بلافاصله رأي گيري انجام شود. درصورتي كه متن اعلام شود و نياز به قرائت نباشد بايد متن رأي گيري شده در پاورقي مشروح مذاكرات به طور كامل آورده شود. رئيس جلسه موظف است با اعلام شروع رأي گيري از انجام اخطار، تذكر، نطق يا توضيح جلوگيري كند و پس از سي ثانيه از زمان شروع رأي گيري به فوريت نتيجه رأي گيري را اعلام نمايد.

ماده ۱۱۹- هيأت رئيسه مجلس موظف است مجلس را به وسايل پيشرفته الكترونيكي مجهز نمايد تا شمارش عده حاضران در مجلس و اعلام رأي مخالف، موافق و ممتنع با وسايل مذكور ممكن و ميسر گردد و نتيجه آراء را در معرض ديد نمايندگان قرار دهد. در موارد نقص فني دستگاه ها حداكثر براي يك هفته رأيگيري با قيام و قعود يا طرق ديگر انجام خواهد شد. تمديد اين مهلت با تصويب مجلس خواهد بود.

ماده ۱۲۰- در مورد ذيل أخذ رأي علني با ورقه خواهد بود: هرگاه حداقل ده نفر از نمايندگان به جاي استفاده از دستگاه الكترونيكي و يا قيام و قعود رأي علني با ورقه را تقاضا نمايند. ابتدائاً بدون بحث نسبت به درخواست، رأيگيري به عمل مي آيد و درصورت تصويب درخواست، اصل موضوع با ورقه و به طور علني به رأي گذاشته مي شود.

ماده ۱۲۱- در رأي علني با ورقه، هر نماينده داراي سه نوع كارت سفيد، كبود و زرد است كه اسم آن نماينده روي كارت ها چاپ شده است. كارت سفيد علامت قبول، كارت كبود علامت رد و كارت زرد علامت امتناع است. هنگام اخذ رأي علني با ورقه، نمايندگان كارت سفيد يا كبود يا زرد خودشان را با نظارت دبيران در گلدان ها مي ريزند. نمايندگاني كه رأي ندهند و يا بعد از اعلام اخذ رأي از تالار جلسه خارج شوند، ممتنع محسوب مي شوند. تبصره - اسامي موافقين، مخالفين و ممتنعين و كساني كه در رأيگيري شركت نكرده و يا بعد از اعلام أخذ رأي از تالار خارج شدهاند، بدون اينكه در جلسه قرائت شود، درصورت مشروح مذاكرات مجلس ثبت مي گردد.

ماده 122(اصلاحي 30ˏ06ˏ1401)- در موارد ذيل أخذ رأي مخفي با ورقه الزامي است: 1- انتخاب اعضاي هيأت رئيسه، حقوقدانان شوراي نگهبان و ساير انتخابات راجع به اشخاص 2- انتخابات داخلي شعب و كميسيونها 3- رأي اعتماد و عدم اعتماد به وزيران و هيأت وزيران و رأي عدم كفايت به رئيس جمهور 4- رأي نسبت به اعتبارنامه نمايندگاني كه مورد اعتراض واقع شده اند. تبصره 1 (اصلاحي 30ˏ06ˏ1401)- هيأت رئيسه موظف است كارت هاي مخصوصي براي رأيگيري مخفي تهيه و در اختيار نمايندگان قرار دهد. رأيگيري به وسيله هرگونه ورقه و كارتي غير از اين اوراق معتبر نخواهد بود. تبصره 2 (الحاقي 30ˏ06ˏ1401)ـ هيأت رئيسه مي تواند انتخاب نمايندگان براي عضويت در نهادها، هيأت ها، مجامع و شوراها را با دستگاه الكترونيكي انجام دهد. در اين صورت، هيأت رئيسه موظف است اقدامات لازم براي عدم امكان دسترسي به آراي نمايندگان را به عمل آورد.

ماده ۱۲۳- در مواردي كه نتيجه أخذ رأي با قيام و قعود بلافاصله توسط دو نفر از دبيران هيأت رئيسه و يا ظرف پانزده دقيقه بعد از اعلام رأي مذكور توسط بيست و پنج نفر از نمايندگان حاضر در مجلس مورد ترديد باشد بدون بحث با ورقه نسبت به ترديد به عمل آمده رأي گيري خواهد شد. در صورتي كه درخواست ترديد كنندگان به تصويب نصف به علاوه يك نمايندگان حاضر در جلسه برسد نتيجه آن ملاك عمل قرار خواهدگرفت. چنانچه ترديد در پانزده دقيقه آخر جلسه باشد، مي توان در جلسه بعد نسبت به ترديد رأي گيري نمود. تبصره ۱- ترديد كنندگان بايد اسامي خود را شخصاً در برگه مخصوصي در جايگاه هيأت رئيسه ثبت و امضاء نمايند. تبصره ۲- ترديدكنندگان پس از گذشت مدت پانزده دقيقه از زمان رأي گيري نمي توانند از درخواست خود انصراف بدهند

ماده ۱۲۴- به مجرد اعلام أخذ رأي، توسط رئيس جلسه تعداد نمايندگان حاضر در جلسه به استناد دستگاه شمارشگر اعلام و بلافاصله أخذ رأي به عمل مي آيد. در موارد نقص فني دستگاه شمارشگر عده حاضران مستند به شمارش اكثريت دبيران خواهد بود.

ماده ۱۲۵- در كليه موارد، نتيجه رأي مجلس بايد صريحاً به وسيله رئيس اعلام گردد